Samenvatting praktisch burgerlijk recht
1. Inleiding: Algemene info
Burgerlijk recht = Het burgerlijk recht regelt de verhoudingen tussen de burgers onderling.
➢ Publiekrecht: geeft regels ten aanzien van de verhouding tussen de burger en de
overheid. Ook omvat dit rechtsgebied de verhouding tussen overheidsinstanties
onderling
Bv: grondwettelijk recht, strafrecht, fiscaal recht, sociaal zekerheidsrecht
➢ Privaatrecht:
-regelt de rechtsverhoudingen tussen personen onderling en beoogt de private belangen van
individuen of groepen van individuen te regelen.
-Burgerlijk recht is een rechtstak van het privaatrecht
→ verschil tussen gebiedende en aanvullende rechtsregels:
1. Gebiedende bepalingen
-moeten nageleefd worden, mag nooit van worden afgeweken
-bij niet-naleving volgt een sanctie
Gebiedende rechtsregels:
a)Dwingend recht
b)Openbare orde
c)Goede zeden
a) Dwingend recht:
•Mag niet van worden afgeweken
•Ter bescherming van bepaalde groepen van personen (zwakkere partij)
•Na conflict kan er van worden afgeweken door sluiten van andersluidende overeenkomst
Bv: regels huur (opzeg), arbeidsrecht
b) Openbare orde:
•Regels die zo essentieel zijn dat ze de fundamenten van onze maatschappij raken
•Bescherming van de hele samenleving
•
Bv: strafrechtelijke bepalingen, verbod op moorden
c) Goede zeden:
,•Wat in de samenleving als moreel aanvaardbaar wordt beschouwd
Bv: verhuren van je lichamen voor prostitutie is tegen de goede zeden
=> Van deze regels ((b) en (c) ) kan NOOIT worden afgeweken!
2. Aanvullende rechtsregels
-Gelden enkel als er geen andere regeling getroffen is
-Vullen de overeenkomst aan als er niets over bepaald is
-Keuze om aanvullende bepalingen te volgen of afwijkende overeenkomst te sluiten
-
Bv: artikel 1651 BW: Indien bij het aangaan van de koop niets daaromtrent is
afgesproken, moet de koper betalen op de plaats en op het tijdstip voor de levering
(bv: Zalando)
Rechtsmisbruik
= Als iemand zijn rechten op zo’n manier uitoefent dat ze de grenzen te buiten gaan van de
uitoefening van die rechten door een normaal en voorzichtig persoon
→ Na uitoefening rechten ontstaat er een nadeel voor een andere persoon
Bv: lichtreclame op pand
Wat is een persoon?
= elke entiteit die drager kan zijn van rechten en plichten.
→ Hebben van rechten en plichten = rechtsbekwaamheid
Begrip en personen:
Soorten
2 soorten:
1.Natuurlijk personen
2.Rechtspersonen
Natuurlijke personen:
‐Iemand, een mens van vlees en bloed
‐met rechten en plichten (bv: je mag goederen kopen, huwen, erven, schenken,…)
-Dieren hebben in ons recht geen persoonlijkheid
→ In nieuwe BW wel aparte categorie: erkenning gevoelsvermogen en biologische noden
‐In gelijke mate: volgens Grondwet wel enkel voor de Belgen
MAAR vreemdeling in België dezelfde bescherming
, -Niemand kan rechteloos worden
Niemand kan volledig zijn rechtsbekwaamheid verliezen
→ MAAR bepaalde subjectieve rechten kunnen ontnomen worden
Bv: vreemdelingen hebben niet alle politieke rechten
Bv: sommige veroordeelden worden bepaalde rechten ontzeg: recht om
verkiesbaar te zijn, openbare ambten te vervullen
- beperking rechtsbekwaamheid in relatie tot bepaalde andere personen
- Vastgelegd door de wet of uitgesproken door rechter
Bv: maatschappelijk werkers mogen geen erfenissen krijgen van cliënten, ouders
kunnen ouderlijk gezag verliezen,
Rechtspersonen
= Het recht geeft bepaalde groeperingen van personen en/of middelen de hoedanigheid van
persoon
-Deelnemen aan rechtsverkeer zoals mens, dragers subjectieve rechten en plichten
-Verenigingen (bv vzw’s) of vennootschappen krijgen rechten en plichten (bv: kopen,
verkopen, huren,…)
-Uitzonderingen: geen familierechten (bv: huwen, adopteren) en politieke rechten
Ontstaan en beëindiging van de persoonlijkheid
‐Geboorte en overlijden
‐MAAR ook rechten en plichten:
•voor geboorte
Bv: ongeboren kind kan erkend worden; recht op bescherming
•na overlijden
Bv: testament (wil overledene tijdens zijn leven geuit);
wil overledene mbt zijn eigen lijk
2. Personen, familie en relatievermogensrecht
- Kunnen in eigen woorden uitleggen wat de staat van een persoon is
Staat van persoon
= “Het geheel van persoonlijke en relatiegebonden hoedanigheden van een persoon die zijn
juridische plaats in de maatschappij en zijn familie bepalen.”
- Staat van persoon is bepaald door rechtstoestand
Wat is een persoon?
= elke entiteit die drager kan zijn van rechten en plichten.
1. Inleiding: Algemene info
Burgerlijk recht = Het burgerlijk recht regelt de verhoudingen tussen de burgers onderling.
➢ Publiekrecht: geeft regels ten aanzien van de verhouding tussen de burger en de
overheid. Ook omvat dit rechtsgebied de verhouding tussen overheidsinstanties
onderling
Bv: grondwettelijk recht, strafrecht, fiscaal recht, sociaal zekerheidsrecht
➢ Privaatrecht:
-regelt de rechtsverhoudingen tussen personen onderling en beoogt de private belangen van
individuen of groepen van individuen te regelen.
-Burgerlijk recht is een rechtstak van het privaatrecht
→ verschil tussen gebiedende en aanvullende rechtsregels:
1. Gebiedende bepalingen
-moeten nageleefd worden, mag nooit van worden afgeweken
-bij niet-naleving volgt een sanctie
Gebiedende rechtsregels:
a)Dwingend recht
b)Openbare orde
c)Goede zeden
a) Dwingend recht:
•Mag niet van worden afgeweken
•Ter bescherming van bepaalde groepen van personen (zwakkere partij)
•Na conflict kan er van worden afgeweken door sluiten van andersluidende overeenkomst
Bv: regels huur (opzeg), arbeidsrecht
b) Openbare orde:
•Regels die zo essentieel zijn dat ze de fundamenten van onze maatschappij raken
•Bescherming van de hele samenleving
•
Bv: strafrechtelijke bepalingen, verbod op moorden
c) Goede zeden:
,•Wat in de samenleving als moreel aanvaardbaar wordt beschouwd
Bv: verhuren van je lichamen voor prostitutie is tegen de goede zeden
=> Van deze regels ((b) en (c) ) kan NOOIT worden afgeweken!
2. Aanvullende rechtsregels
-Gelden enkel als er geen andere regeling getroffen is
-Vullen de overeenkomst aan als er niets over bepaald is
-Keuze om aanvullende bepalingen te volgen of afwijkende overeenkomst te sluiten
-
Bv: artikel 1651 BW: Indien bij het aangaan van de koop niets daaromtrent is
afgesproken, moet de koper betalen op de plaats en op het tijdstip voor de levering
(bv: Zalando)
Rechtsmisbruik
= Als iemand zijn rechten op zo’n manier uitoefent dat ze de grenzen te buiten gaan van de
uitoefening van die rechten door een normaal en voorzichtig persoon
→ Na uitoefening rechten ontstaat er een nadeel voor een andere persoon
Bv: lichtreclame op pand
Wat is een persoon?
= elke entiteit die drager kan zijn van rechten en plichten.
→ Hebben van rechten en plichten = rechtsbekwaamheid
Begrip en personen:
Soorten
2 soorten:
1.Natuurlijk personen
2.Rechtspersonen
Natuurlijke personen:
‐Iemand, een mens van vlees en bloed
‐met rechten en plichten (bv: je mag goederen kopen, huwen, erven, schenken,…)
-Dieren hebben in ons recht geen persoonlijkheid
→ In nieuwe BW wel aparte categorie: erkenning gevoelsvermogen en biologische noden
‐In gelijke mate: volgens Grondwet wel enkel voor de Belgen
MAAR vreemdeling in België dezelfde bescherming
, -Niemand kan rechteloos worden
Niemand kan volledig zijn rechtsbekwaamheid verliezen
→ MAAR bepaalde subjectieve rechten kunnen ontnomen worden
Bv: vreemdelingen hebben niet alle politieke rechten
Bv: sommige veroordeelden worden bepaalde rechten ontzeg: recht om
verkiesbaar te zijn, openbare ambten te vervullen
- beperking rechtsbekwaamheid in relatie tot bepaalde andere personen
- Vastgelegd door de wet of uitgesproken door rechter
Bv: maatschappelijk werkers mogen geen erfenissen krijgen van cliënten, ouders
kunnen ouderlijk gezag verliezen,
Rechtspersonen
= Het recht geeft bepaalde groeperingen van personen en/of middelen de hoedanigheid van
persoon
-Deelnemen aan rechtsverkeer zoals mens, dragers subjectieve rechten en plichten
-Verenigingen (bv vzw’s) of vennootschappen krijgen rechten en plichten (bv: kopen,
verkopen, huren,…)
-Uitzonderingen: geen familierechten (bv: huwen, adopteren) en politieke rechten
Ontstaan en beëindiging van de persoonlijkheid
‐Geboorte en overlijden
‐MAAR ook rechten en plichten:
•voor geboorte
Bv: ongeboren kind kan erkend worden; recht op bescherming
•na overlijden
Bv: testament (wil overledene tijdens zijn leven geuit);
wil overledene mbt zijn eigen lijk
2. Personen, familie en relatievermogensrecht
- Kunnen in eigen woorden uitleggen wat de staat van een persoon is
Staat van persoon
= “Het geheel van persoonlijke en relatiegebonden hoedanigheden van een persoon die zijn
juridische plaats in de maatschappij en zijn familie bepalen.”
- Staat van persoon is bepaald door rechtstoestand
Wat is een persoon?
= elke entiteit die drager kan zijn van rechten en plichten.
