Samenvatting - De globale economie (D0E10a)

De globale economie
Hoofdstuk 16; Macro-economische analyse: wat en
waarom?
Micro. Vs Macro
- Gedrag van alle individuen samen (macro)
- Belangrijke rol van geld (bazookah v. Draghi)
o Wou eurozone uit elkaar doen vallen
Macro-economie ≠ optelsom v/d onderdelen v/d micro-economie
 Hoezo? 3 redenen (zie verder)
o Band tussen markten van finale goederen en markten van productiefactoren
(hebben invloed op elkaar) (1)
 Economische kringloop& Wet v. Say
o Gebruik van geld (2)
 Ontregeling van geldstroom kan reële goederen- en dienstenstroom
beïnvloeden (financiële crisis)
o Informatie- en coördinatieproblemen die impact hebben op economie (“animal
spirits”) (3)
1. De economische kringloop en de wet van Say




Onderzijde van kringloop: bestedingszijde:

- Bedrijven verkopen goederen en diensten aan gezinnen
- Totale opbrengst van deze verkopen:




- Bemerk: notatie aggregaten (i.p.v. pi en qi : P.Q zie H19 en H20)
Bovenzijde van kringloop: inkomenszijde
- Bedrijven kopen productiefactoren op factormarkten
- Arbeiders vergoed met loon
- Verschaffers van kapitaal interest en/of dividend



1

,  Bedrijven verkopen goederen& diensten (onderzijde); de totale opbrengst = PQ
 Deze opbrengst wordt gebruikt om productiefactoren te betalen (bovenzijde)

WET VAN SAY “E LK AANBOD CREËERT ZIJN EIGEN VRAAG ”
 Gaat ervan uit dat al het inkomen geconsumeerd wordt (geen sparen)

 Aanbod en vraag gaan tezamen
o Productie leidt vanzelf tot vraag naar goederen en diensten
o Dus nooit “vraagtekort”
 Maar: samenhang zorgt er ook voor
o Dat macro-economisch effect niet gelijk is aan optelsom van micro-economische
effecten
 Het “geheel” is groter (of anders) dan de “delen”
 Logica: Fallacy of composition
 Vb.: prijsstijging van àlle goederen en diensten ≠ daling vraag
o Dat er informatie- en coördinatieproblemen zijn

 Er wordt weldegelijk gespaard  er ontstaat een ‘lek’ => spaarlek
 Ook wordt een deel v/h inkomen besteed in het buitenland
 Potentiële bronnen voor macro-economische onevenwicht
2. Het belang van geld




 Dubbele kringloop:
o Kringloop van goederen en diensten
o Kringloop van geld
 Beide zelfde onderliggende realiteit& dus dezelfde waarde
 In micro: geld is neutraal (invoering €)
 In macro: geld is niet neutraal
o Geld heeft wel degelijk effect op reële grootheden
o Hét voorbeeld: financiële crisis 2008 => recessie 2009, corona, “QE”
Identiteit v. Fisher:




2

,  Nog een reden dat macro-economie ≠ som v. micro-economische gedragingen
Stel V daalt => meer sparen (M blijft ongewijzigd) => P of q zal moeten dalen

3. informatie- en coördinatieproblemen
Coördinatieproblemen zijn vaak te danken aan informatieproblemen.

3.1 voorbeeld 1: investeringen
De toekomst is onzeker& moeilijk in te schatten
 Bedrijven gaan ‘info’ zoeken bij elkaar
o Als bedrijf A investeert gaat B dat ook doen
= investeringsboom met zelfvoedend karakter
o Zelfvoedend karakter (stijgende investering=> stijgende productie)

 Keynes: animal spirits
o Vlagen v. optimisme en pessimisme
o Belang v. vertrouwen
3.2 voorbeeld 2: spaarparadox
Sparen= niet consumeren v/e deel v/h inkomen
 Meer sparen= minder consumptie/ vraag => minder productie => minder inkomen => minder
sparen
 ‘spaarparadox’: neiging om meer te sparen leidt tot minder sparen
o Falende coördinatie van gedrag van spaarders
o Individuele spaarder houdt geen rekening met collectief effect van zijn toegenomen
sparen
o Individuele rationaliteit kan leiden tot collectief ongunstig resultaat
4. Van Keynes naar de klassieken en terug
Klassieken
 Adam Smith, John Stuart Mill, Thomas Malthus, David Ricardo, ...
 Evenwichtsbenadering  evenwicht regelt zichzelf
 Wet van Say
 Flexibele lonen en prijzen

Grote Depressie in jaren dertig
 Daling productie 20%-40%, werkloosheid >25%
 Waarom geen evenwichtsherstel?

Keynesianen
 John Maynard Keynes, John Hicks, James Tobin, ...
 Onevenwichtsbenadering
o Marktimperfecties ⇒ gebrekkige vraag en onvrijwillig werkloosheid
 Vraag stimuleren door budgettair beleid (overheid)
 Keynes: The General Theory (1936) -> de vraag = het probleem
Weinig werkloosheid => loon stijgt => hoge inflatie
Veel werkloosheid => loon daalt=> lage inflatie

Hoogtijdagen van keynesianisme na WOII
 “We are all Keynesians now” (Nixon)
 Overheidsinterventie langs vraagzijde om markt bij te sturen

Stagflatie vanaf jaren 70
 Stagnerende economie & inflatie

3

,  Keynesiaanse analyse onder druk

Monetaristen
 Milton Friedman
 Keynesiaanse analyse naar prullemand
 Vraagbeleid is problematisch
o Beperkte informatie
o Timing
o Asymmetrisch toegepast: stijgende overheidsschuld en meer inflatie
o Keynes: anti-cyclisch interventies toepassen  politiek
 Monetair beleid effectiever dan budgettair
 Minder interventie, vooral geloof in flexibele prijzen  Keynes: ‘sticky prices’
 Geloof in markten (Hayek: of in elk geval meer dan in de overheid)

Vanaf jaren 90:
 “Nieuwe neoklassieke synthese”, “nieuw-keynesianen”
 Dynamische stochastische algemene evenwichtsmodellen (DSGE) (⇢ RBC)
... met rigide prijzen en imperfecte concurrentie (⇢ keynesiaans)

Na de crisis van 2008/2009
 Terug naar Keynes’ onevenwichtsdenken
 Mainstream macro-economische modellen uitbreiden/herzien
 Integratie van de financiële sector
 Gedragseconomie: inzichten uit psychologie en cognitiewetenschappen (beperkte
rationaliteit, leergedrag, etc.)
Langetermijngroei (versus conjunctuurcycli)




Hoofdstuk 17: De nationale rekeningen
19e eeuw: bewust v. economische schommelingen
 Geen denkkader
 Geen methodologie
1930: stroomversnelling
 Macro-economische theorie
o Statistisch apparaat voor meting economische activiteit
 Nationale boekhouding/rekeningen
Economische groei meten: omvang economie meten

4