SAMENVATTING
METABOLISM AND HORMONES
1. DIABETES MELLITUS – DIAGNOSE
DEFINITIE
= Diabetes mellitus is een metabole ziekte primair gekenmerkt door hyperglycemie
- Veroorzaakt door
o Type 1: absoluut insulinetekort
o Type 2: relatief gebrek aan insuline met/zonder insuline-resistentie
- Stoornissen in het koolhydraatmetabolisme, eiwit-en vetstofwisseling
- Chronische hyperglycemie zorgt voor langetermijnscomplicaties
o Microvasculaire verwikkelingen
▪ Retinopathie, nefropathie, neuropathie
o Macrovasculaire verwikkelingen
▪ Hart-en vaatziekten
PREVALENTIE
Prevalentie stijgt!
➔ Mede door sedentair gedrag
o TV kijken → hoog risico op obesitas en T2DM
➔ Andere risicofactoren
o Slechte voeding
o Leeftijd
o Roken
o BMI en buikomtrek
o Polycystic ovary syndrome
o Genetische factoren
o Vrouwen die LGA baby hadden
▪ hadden wss zwangerschapsdiabetes
o Vroegere verhoogde glycemies
▪ bv. stresshyperglycemie → 40% krijgt diabetes
o Etniciteit
AFBEELDING
- 6-7% leven met gestoorde glucose tolerantie
- 2007: 8% met T2DM
- 2025: 10% met T2DM
1
,PREVENTIE
FINDRISC VRAGENLIJST
Vragenlijst om risico op diabetes in te schatten (T2DM)
INTERPRETATIE
- 1-6 punten: kans op DM binnen 10j is 1/100
- 7-11 punten: 1/25
o Blijf gezond eten en goed bewegen
- 12-14 punten: 1/6
o Gezond eten en bewegen
o Huisarts: nuchtere bloedsuikerbepaling
- 15-20 punten: 1/3
o Huisarts: nuchtere bloedsuikerbepaling
o Gezonde levensstijl: bewegen, groenten/fruit
- 21-26 punten: ½
o Misschien al diabetes? Huisarts: nuchtere
bloedsuikerbepaling
Afbeelding: in de plaats van bloeddruk → neemt de pt medicatie voor
hypertensie?
→ Ook raar dat hyperlipidemie of roken geen vraag is!
FINSE DIABETES PREVENTIE STUDIE
De studie: dieetadvies, sporten, … voor 6j
→ Risico op diabetes daalde met 58%
Studie herhaald in de USA → zelfde resultaat + risicodaling met metformine was maar 31%
DIAGNOSE (EXAMEN!)
1. HbA1C ≥ 6,5%
2. FPG ≥ 126 mg/dl
3. 2u-plasmaglucose ≥ 200 mg/dl tijdens
een OGTT
4. Klassieke symptomen van
hyperglycemie met een random
plasma glucose ≥ 200 mg/dl
2
,OGTT = ORALE GLUCOSETOLERANTIETEST (EXAMEN)
CLASSIFICATIE
1. Type 1 diabetes (T1DM)
2. Type 2 diabetes (T2DM)
3. Andere specifieke types:
o MODY
o Endocrinopathie: te veel aan…
▪ Cortisol (cushing)
▪ GH (acromegalie)
▪ Glucagon (glucagonoma = alfa cel tumor)
▪ Adrenaline/noradrenaline (feochromocytoom)
o Medicatie-geïnduceerd
▪ Glucocorticoïden
▪ Thiazide diuretica
▪ Atypische antispychotica
▪ Bèta-blokkers
▪ HAART
o Pancreaspathologie
▪ Chronische of reccurente pancreatitis
▪ Hemochromatosis
o Door abnormaliteiten van insuline of zijn receptor
▪ Insulinopathie
▪ Receptor defecten
▪ Circulerende antireceptor antilichamen
▪ Genmutaties
4. Zwangerschapsdiabetes
5. Genetisch
o Mono-genetische defecten van bèta-cel functie
▪ MODY typen → Type 2 en type 3 meest prevalent → behandelen met dieet en
beweging!
o Genetische syndromen bv. DIDMOAD syndrome, Lipoatrophic diabetes, muco
3
, ZWANGERSCHAPSDIABETES
Lower risk patiënts: two-step approach
→ want OGTT is niet goed verdraagbaar
1. Glucose challenge (50g glucose)
2. OGTT (75g glucose)
Higher risk patients: one-step approach
1. Direct OGTT
!!! andere afkapwaarden
→ om gezondheid kind te garanderen
→ anders macrosomie, LGA, moeilijkheden
bij bevalling
TYPE 1 DIABETES MELLITUS (T1DM)
DEFINITIE
Reductie in het aantal bèta-cellen (>75%) → insulinetekort
- T-cel gemedieerde immuunreactie gericht tegen β-cellen → insulitis
o Met β-cel antilichamen
- Associatie met erfelijk materiaal en veroorzaakt door een combinatie van genetische- en omgevings-
factoren (Viraal? Dieet? Toxica? …) => multifactorieel
TYPEN
- Klassieke type 1 DM
o Onset: meestal voor de leeftijd van 40 jaar (juveniele onset)
▪ 50% voor 16j
o Symptomen: ernstig en snel progressief: polydipsie, polyurie, vermagering
- LADA = late auto-immune diabetes of the adult
o Auto-immune destructie van de B-cellen verloopt langzamer
o Iemand van 45j die bij u komt, kan dus wel gewoon type 1 hebben → leeftijd is geen 100%
clear-cut criteria
Β-CEL ANTILICHAMEN
- ICA (islet cell Ab)
- IAA (insuline autoantilichamen)
- GADA (glutamic acid decarboxylase-65 Ab)
- IA -2A (tyrosine fosfatase Ab, ICA512)
- ZnT8 AL (zinc transporter 8)
4
METABOLISM AND HORMONES
1. DIABETES MELLITUS – DIAGNOSE
DEFINITIE
= Diabetes mellitus is een metabole ziekte primair gekenmerkt door hyperglycemie
- Veroorzaakt door
o Type 1: absoluut insulinetekort
o Type 2: relatief gebrek aan insuline met/zonder insuline-resistentie
- Stoornissen in het koolhydraatmetabolisme, eiwit-en vetstofwisseling
- Chronische hyperglycemie zorgt voor langetermijnscomplicaties
o Microvasculaire verwikkelingen
▪ Retinopathie, nefropathie, neuropathie
o Macrovasculaire verwikkelingen
▪ Hart-en vaatziekten
PREVALENTIE
Prevalentie stijgt!
➔ Mede door sedentair gedrag
o TV kijken → hoog risico op obesitas en T2DM
➔ Andere risicofactoren
o Slechte voeding
o Leeftijd
o Roken
o BMI en buikomtrek
o Polycystic ovary syndrome
o Genetische factoren
o Vrouwen die LGA baby hadden
▪ hadden wss zwangerschapsdiabetes
o Vroegere verhoogde glycemies
▪ bv. stresshyperglycemie → 40% krijgt diabetes
o Etniciteit
AFBEELDING
- 6-7% leven met gestoorde glucose tolerantie
- 2007: 8% met T2DM
- 2025: 10% met T2DM
1
,PREVENTIE
FINDRISC VRAGENLIJST
Vragenlijst om risico op diabetes in te schatten (T2DM)
INTERPRETATIE
- 1-6 punten: kans op DM binnen 10j is 1/100
- 7-11 punten: 1/25
o Blijf gezond eten en goed bewegen
- 12-14 punten: 1/6
o Gezond eten en bewegen
o Huisarts: nuchtere bloedsuikerbepaling
- 15-20 punten: 1/3
o Huisarts: nuchtere bloedsuikerbepaling
o Gezonde levensstijl: bewegen, groenten/fruit
- 21-26 punten: ½
o Misschien al diabetes? Huisarts: nuchtere
bloedsuikerbepaling
Afbeelding: in de plaats van bloeddruk → neemt de pt medicatie voor
hypertensie?
→ Ook raar dat hyperlipidemie of roken geen vraag is!
FINSE DIABETES PREVENTIE STUDIE
De studie: dieetadvies, sporten, … voor 6j
→ Risico op diabetes daalde met 58%
Studie herhaald in de USA → zelfde resultaat + risicodaling met metformine was maar 31%
DIAGNOSE (EXAMEN!)
1. HbA1C ≥ 6,5%
2. FPG ≥ 126 mg/dl
3. 2u-plasmaglucose ≥ 200 mg/dl tijdens
een OGTT
4. Klassieke symptomen van
hyperglycemie met een random
plasma glucose ≥ 200 mg/dl
2
,OGTT = ORALE GLUCOSETOLERANTIETEST (EXAMEN)
CLASSIFICATIE
1. Type 1 diabetes (T1DM)
2. Type 2 diabetes (T2DM)
3. Andere specifieke types:
o MODY
o Endocrinopathie: te veel aan…
▪ Cortisol (cushing)
▪ GH (acromegalie)
▪ Glucagon (glucagonoma = alfa cel tumor)
▪ Adrenaline/noradrenaline (feochromocytoom)
o Medicatie-geïnduceerd
▪ Glucocorticoïden
▪ Thiazide diuretica
▪ Atypische antispychotica
▪ Bèta-blokkers
▪ HAART
o Pancreaspathologie
▪ Chronische of reccurente pancreatitis
▪ Hemochromatosis
o Door abnormaliteiten van insuline of zijn receptor
▪ Insulinopathie
▪ Receptor defecten
▪ Circulerende antireceptor antilichamen
▪ Genmutaties
4. Zwangerschapsdiabetes
5. Genetisch
o Mono-genetische defecten van bèta-cel functie
▪ MODY typen → Type 2 en type 3 meest prevalent → behandelen met dieet en
beweging!
o Genetische syndromen bv. DIDMOAD syndrome, Lipoatrophic diabetes, muco
3
, ZWANGERSCHAPSDIABETES
Lower risk patiënts: two-step approach
→ want OGTT is niet goed verdraagbaar
1. Glucose challenge (50g glucose)
2. OGTT (75g glucose)
Higher risk patients: one-step approach
1. Direct OGTT
!!! andere afkapwaarden
→ om gezondheid kind te garanderen
→ anders macrosomie, LGA, moeilijkheden
bij bevalling
TYPE 1 DIABETES MELLITUS (T1DM)
DEFINITIE
Reductie in het aantal bèta-cellen (>75%) → insulinetekort
- T-cel gemedieerde immuunreactie gericht tegen β-cellen → insulitis
o Met β-cel antilichamen
- Associatie met erfelijk materiaal en veroorzaakt door een combinatie van genetische- en omgevings-
factoren (Viraal? Dieet? Toxica? …) => multifactorieel
TYPEN
- Klassieke type 1 DM
o Onset: meestal voor de leeftijd van 40 jaar (juveniele onset)
▪ 50% voor 16j
o Symptomen: ernstig en snel progressief: polydipsie, polyurie, vermagering
- LADA = late auto-immune diabetes of the adult
o Auto-immune destructie van de B-cellen verloopt langzamer
o Iemand van 45j die bij u komt, kan dus wel gewoon type 1 hebben → leeftijd is geen 100%
clear-cut criteria
Β-CEL ANTILICHAMEN
- ICA (islet cell Ab)
- IAA (insuline autoantilichamen)
- GADA (glutamic acid decarboxylase-65 Ab)
- IA -2A (tyrosine fosfatase Ab, ICA512)
- ZnT8 AL (zinc transporter 8)
4
