Politiek en beleid: analyse Bart en Christophe
1. Inhoud
2. Aanpak
Mondiale politiek!!!! NIET ONDERSCHATTEN
Speciallekes
19 maart: studiedag 13u30-18u
28 maart actualiteitsles: rond stemmen/ verkiezingen
Mondeling examen
60 %
Criteria
o Kerninhoud cursus (handboek)
o Extra:
meer inzicht,
onderbouwde visie,
actualiteit
verbanden
Normgestuurde evaluatie
Concrete info: examennota april
Totaalscore
Mathematische optelling van punten examen en rapport volgens 60/40% regel.
Wie op één deelonderdeel minder dan 8/20 scoort, krijgt als totaalscore maximaal
9/20.
1
,POLITIEK EN BELEID: ANALYSE
H4. DE WELVAARTSSTAAT
De welvaartsstaat valt niet uit de lucht… het is een proces van sociale noden
naar rechten
Allerlei sociale noden in onze samenleving
Proces naar sociale rechten
Rechten en rechten zijn twee
o Formeel: ‘op papier’
o Substantief: ‘in de feiten’
2
,1. Historiek van de Belgische Welvaartsstaat
Elke welvaartsstaat kende een eigen ontwikkeling, verbonden met de politieke,
maatschappelijke en economische context van het land…
1.1 Periodes
1.2 Van laissez-faire naar eerste sociale bescherming: crisis 1885-1886 zorgt
voor kantelpunt
Socialistische en christelijke arbeidersbewegingen
1. Bouwen sociale organisaties uit: vakbonden en mutualiteiten
2. Veroveren politieke macht door strijd voor algemeen stemrecht: AMS 1893
Crisis 1885 => regeringscommissie over sociale wantoestanden => keerpunt
=> heftige sociale onrust en oprichting commissie die sociale wantoestanden onderzoekt
TOESPRAAK VAN KONING LEOPOLD II IN HET PARLEMENT (9 november 1886)
De vlugge industrialisering, vooral in stedelijke centra, in het jonge België had geleid tot
sterke economische groei en nationale rijkdom, maar tegelijk voor de vernietiging van de
huisnijverheid en de uitbuiting van de arbeiders in de fabrieken.
De overheid voert een laisser faire politiek. Industriële ontwikkeling en handel moeten
zorgen voor economische welvaart, de overheid legt zo weinig mogelijk beperkingen en
regels op.
De eerste verenigingen van onderlinge bijstand voor arbeiders worden opgericht onder de
vorm van spaarkassen die tussenkomen in geval van overlijden, ziekte of werkloosheid.
De crisis van 1886 brengt verandering in de situatie. Een regeringscommissie onderzoekt de
sociale situatie en de koning zelf belooft sociale verandering in een toespraak op 10
november 1886 in het Parlement.
3
, 1.2.1 Eerste vormen van sociale bescherming 1886-1914
Dit wordt een keerpunt:
Want in de volgende periode komt de eerste sociale wetgeving
1. 1989: Reglementering van vrouwen- en kinderarbeid
2. 1900: De wet op arbeidsovereenkomsten
3. 1903: De wet op verzekering tegen arbeidsongevallen
4. 1914: De invoering van de leerplicht tot 14 jaar
Eerste ondersteuning “volkswoningbouw” (zie Canon)
>> verwijzen naar ondersteuning privaat woningbezit
= de kenmerkende beluiken, waar al het nieuwe arbeidersvolk op een kluitje moest
samenhokken. Veel privacy en hygiëne was er niet
=> de druk om deze toestand te verbeteren leidde in 1889 tot een eerste vorm van
sociaal huisvestingsbeleid, de volkswoningbouwwet. Die wet beoogde gemeenten
aan te sporen tot het ontwikkelen van woonbeleid via zogenaamde
arrondissementele beschermcomités, en arbeiders in staat te stellen een eigen
woning te kopen via kredietverstrekking. De iets eerder opgerichte Algemene
Spaar- en LijfrenteKas (A.S.L.K.) speelde daarin een belangrijke rol
Sociale zekerheid blijft in ons land een stelsel van vrijwillige sociale verzekering
verplicht in Duitsland
In 1894 krijgen de maatschappijen van onderlinge bijstand een wettelijk statuut en
mogen ze diensten oprichten. Dit leidt tot de oprichting van landelijke ziekenfondsen
vanaf 1906, die vanaf 1912 ook worden gesubsidieerd.
1.3 Uitbouw sociale bescherming na WOI (1918-1930)
Context na Eerste Wereldoorlog: politieke elite moet ingaan op eisen arbeidersbewegingen
(dreiging)
Tussen de twee wereldoorlogen: uitwerking sociaal recht (AR+ SZR)
Sociale verzekering blijft vrijwillig behalve
o pensioen (1924)
4
1. Inhoud
2. Aanpak
Mondiale politiek!!!! NIET ONDERSCHATTEN
Speciallekes
19 maart: studiedag 13u30-18u
28 maart actualiteitsles: rond stemmen/ verkiezingen
Mondeling examen
60 %
Criteria
o Kerninhoud cursus (handboek)
o Extra:
meer inzicht,
onderbouwde visie,
actualiteit
verbanden
Normgestuurde evaluatie
Concrete info: examennota april
Totaalscore
Mathematische optelling van punten examen en rapport volgens 60/40% regel.
Wie op één deelonderdeel minder dan 8/20 scoort, krijgt als totaalscore maximaal
9/20.
1
,POLITIEK EN BELEID: ANALYSE
H4. DE WELVAARTSSTAAT
De welvaartsstaat valt niet uit de lucht… het is een proces van sociale noden
naar rechten
Allerlei sociale noden in onze samenleving
Proces naar sociale rechten
Rechten en rechten zijn twee
o Formeel: ‘op papier’
o Substantief: ‘in de feiten’
2
,1. Historiek van de Belgische Welvaartsstaat
Elke welvaartsstaat kende een eigen ontwikkeling, verbonden met de politieke,
maatschappelijke en economische context van het land…
1.1 Periodes
1.2 Van laissez-faire naar eerste sociale bescherming: crisis 1885-1886 zorgt
voor kantelpunt
Socialistische en christelijke arbeidersbewegingen
1. Bouwen sociale organisaties uit: vakbonden en mutualiteiten
2. Veroveren politieke macht door strijd voor algemeen stemrecht: AMS 1893
Crisis 1885 => regeringscommissie over sociale wantoestanden => keerpunt
=> heftige sociale onrust en oprichting commissie die sociale wantoestanden onderzoekt
TOESPRAAK VAN KONING LEOPOLD II IN HET PARLEMENT (9 november 1886)
De vlugge industrialisering, vooral in stedelijke centra, in het jonge België had geleid tot
sterke economische groei en nationale rijkdom, maar tegelijk voor de vernietiging van de
huisnijverheid en de uitbuiting van de arbeiders in de fabrieken.
De overheid voert een laisser faire politiek. Industriële ontwikkeling en handel moeten
zorgen voor economische welvaart, de overheid legt zo weinig mogelijk beperkingen en
regels op.
De eerste verenigingen van onderlinge bijstand voor arbeiders worden opgericht onder de
vorm van spaarkassen die tussenkomen in geval van overlijden, ziekte of werkloosheid.
De crisis van 1886 brengt verandering in de situatie. Een regeringscommissie onderzoekt de
sociale situatie en de koning zelf belooft sociale verandering in een toespraak op 10
november 1886 in het Parlement.
3
, 1.2.1 Eerste vormen van sociale bescherming 1886-1914
Dit wordt een keerpunt:
Want in de volgende periode komt de eerste sociale wetgeving
1. 1989: Reglementering van vrouwen- en kinderarbeid
2. 1900: De wet op arbeidsovereenkomsten
3. 1903: De wet op verzekering tegen arbeidsongevallen
4. 1914: De invoering van de leerplicht tot 14 jaar
Eerste ondersteuning “volkswoningbouw” (zie Canon)
>> verwijzen naar ondersteuning privaat woningbezit
= de kenmerkende beluiken, waar al het nieuwe arbeidersvolk op een kluitje moest
samenhokken. Veel privacy en hygiëne was er niet
=> de druk om deze toestand te verbeteren leidde in 1889 tot een eerste vorm van
sociaal huisvestingsbeleid, de volkswoningbouwwet. Die wet beoogde gemeenten
aan te sporen tot het ontwikkelen van woonbeleid via zogenaamde
arrondissementele beschermcomités, en arbeiders in staat te stellen een eigen
woning te kopen via kredietverstrekking. De iets eerder opgerichte Algemene
Spaar- en LijfrenteKas (A.S.L.K.) speelde daarin een belangrijke rol
Sociale zekerheid blijft in ons land een stelsel van vrijwillige sociale verzekering
verplicht in Duitsland
In 1894 krijgen de maatschappijen van onderlinge bijstand een wettelijk statuut en
mogen ze diensten oprichten. Dit leidt tot de oprichting van landelijke ziekenfondsen
vanaf 1906, die vanaf 1912 ook worden gesubsidieerd.
1.3 Uitbouw sociale bescherming na WOI (1918-1930)
Context na Eerste Wereldoorlog: politieke elite moet ingaan op eisen arbeidersbewegingen
(dreiging)
Tussen de twee wereldoorlogen: uitwerking sociaal recht (AR+ SZR)
Sociale verzekering blijft vrijwillig behalve
o pensioen (1924)
4
