OLOD 8: ASS en ontregeld gedrag 2 Lore De Moor
OLOD 8: ASS en ontregeld gedrag 2
Naam: Lore De Moor
Opleiding: BANABA autismespectrumstoornissen, AP Hogeschool
Academiejaar: 2023 – 2024
Docent: Wilfried Peeters
1
,OLOD 8: ASS en ontregeld gedrag 2 Lore De Moor
Hoofdstuk 1: basispatronen stress, angst, verzet en ontstemming
Stress
ð Internaliserend gedrag
• Speelt in elk ontregeld gedrag mee
• Stress is te hoog om op een andere manier te uiten zal lijden tot ander ontregeld gedrag
Opbouw van stress bij ASS
Rode lijn = maximale stress, als hierboven gaat vindt er controleverlies plaats. Dan zullen sommige
kinderen (met ASS) agressief worden, weglopen, paniekaanval krijgen, hyperventileren…
1. Basisstressniveau
= hoe goed is je leven aangepast aan je stressniveau
• Duurt een hele tijd voordat dit stijgt
• Zakt zeer traag
ð Mensen met ASS hebben een hoger basisstressniveau (autistische stresscurve): omdat de
omgeving en prikkels niet goed afgestemd zijn aan hun noden
ð Minder marge tot maximale stressniveau
Functioneren voortdurend op een stressniveau dat hanteerbaar is, maar te hoog om echt
comfortabel te voelen
• Lange termijn: intense uitbarstingen
o Ondermijnt draagkracht van het kind
o Leidt tot lichamelijke en psychische klachten
o Hoog risico
§ Kinderen en jongeren die zich jarenlang lijken aan te passen aan de
omgeving
§ Volwassenen met ASS waarvan het compensatievermogen uitgeput geraakt
§ Meisjes met ASS
2
,OLOD 8: ASS en ontregeld gedrag 2 Lore De Moor
2. Stressopbouw
Stressopbouw bij mensen met ASS verschilt
• Neurotypisch
o = exponentieel, als basisstressniveau laag is, en je krijgt ruzie dan gaat de stress
minder snel stijgen
• ASS
o = lineairdere opbouw, sneller van alles naar niets
3. Stressafbouw
• Neurotypisch
o = vrij snel terug naar basisstressniveau keren
• ASS
o = gaat veel trager, in crisis zijn gegaan, duurt langer voordat hun stress terug op
basisniveau zit. Na een crisis blijven kinderen dus heel dicht bij hun breeklijn
(maximale stress) dus bij het minste kunnen ze terug in crisis gaan.
4. Stresspieken
Proberen vermijden
• Omgeving wordt belaagd
• Persoon met ASS voelt zich heel slecht
Eens iemand boven maximale stress zit, is er geen controle meer over gedrag dus kunnen niet meer
stoppen met het gedrag dat gesteld wordt.
Op tijd ingrijpen is noodzakelijk vb. aan de hand van de stressthermometer
3
, OLOD 8: ASS en ontregeld gedrag 2 Lore De Moor
Stressthermometer
= kinderen met ASS bewuster maken van hun eigen stressniveau
Binnen stress 3 gebieden/gradaties onderscheiden
• Kinderen met ASS onderscheiden vaak: niet boos zijn of woedend zijn. Voelen niets tussenin.
Vooral oranje is interessant, dan moet het gebeuren
1. Methode kiezen
• Woorden
o Vb. geen stress – stress – door het lint
o Iedereen gebruikt dezelfde woorden
• Kleuren
o Vb. groen – oranje – rood
o Als vervanging voor het woord van stress
• Getallen
o Vb. één – twee – drie
2. Herkennen
• Interne sensatie
o Wat voel je intern
• Gedrag
o Herkenningspunt waar ergens zitten
• Situatie
o Leren in welke situaties meestal groen – oranje – rood
o Minder goed, maar beter dan niets
3. Reactie
• Coping strategie
• Scenario dat je gaat gebruiken
Aanpak
• Bewust worden van de triggers/stressoren en deze vermijden
o Passief: anderen passen zich aan en houden hier rekening mee
o Actief: opzoeken van een passende omgeving waar de stressoren niet
Probleem toepassing
Vanaf er een stressor optreedt dan moet je beginnen aan de coping
Moet op een korte tijd opmerken dat stress aan het stijgen is
Korte tijd om van spoor te veranderen
ð De tijd is vaak te kort voor veel mensen bij ASS om de thermometer toe te passen
Verwachtingen stressthermometer
• Uitleggen waarom het moeilijk is om toe te passen
• Uitleggen waarom het vaak niet gaat lukken
4
OLOD 8: ASS en ontregeld gedrag 2
Naam: Lore De Moor
Opleiding: BANABA autismespectrumstoornissen, AP Hogeschool
Academiejaar: 2023 – 2024
Docent: Wilfried Peeters
1
,OLOD 8: ASS en ontregeld gedrag 2 Lore De Moor
Hoofdstuk 1: basispatronen stress, angst, verzet en ontstemming
Stress
ð Internaliserend gedrag
• Speelt in elk ontregeld gedrag mee
• Stress is te hoog om op een andere manier te uiten zal lijden tot ander ontregeld gedrag
Opbouw van stress bij ASS
Rode lijn = maximale stress, als hierboven gaat vindt er controleverlies plaats. Dan zullen sommige
kinderen (met ASS) agressief worden, weglopen, paniekaanval krijgen, hyperventileren…
1. Basisstressniveau
= hoe goed is je leven aangepast aan je stressniveau
• Duurt een hele tijd voordat dit stijgt
• Zakt zeer traag
ð Mensen met ASS hebben een hoger basisstressniveau (autistische stresscurve): omdat de
omgeving en prikkels niet goed afgestemd zijn aan hun noden
ð Minder marge tot maximale stressniveau
Functioneren voortdurend op een stressniveau dat hanteerbaar is, maar te hoog om echt
comfortabel te voelen
• Lange termijn: intense uitbarstingen
o Ondermijnt draagkracht van het kind
o Leidt tot lichamelijke en psychische klachten
o Hoog risico
§ Kinderen en jongeren die zich jarenlang lijken aan te passen aan de
omgeving
§ Volwassenen met ASS waarvan het compensatievermogen uitgeput geraakt
§ Meisjes met ASS
2
,OLOD 8: ASS en ontregeld gedrag 2 Lore De Moor
2. Stressopbouw
Stressopbouw bij mensen met ASS verschilt
• Neurotypisch
o = exponentieel, als basisstressniveau laag is, en je krijgt ruzie dan gaat de stress
minder snel stijgen
• ASS
o = lineairdere opbouw, sneller van alles naar niets
3. Stressafbouw
• Neurotypisch
o = vrij snel terug naar basisstressniveau keren
• ASS
o = gaat veel trager, in crisis zijn gegaan, duurt langer voordat hun stress terug op
basisniveau zit. Na een crisis blijven kinderen dus heel dicht bij hun breeklijn
(maximale stress) dus bij het minste kunnen ze terug in crisis gaan.
4. Stresspieken
Proberen vermijden
• Omgeving wordt belaagd
• Persoon met ASS voelt zich heel slecht
Eens iemand boven maximale stress zit, is er geen controle meer over gedrag dus kunnen niet meer
stoppen met het gedrag dat gesteld wordt.
Op tijd ingrijpen is noodzakelijk vb. aan de hand van de stressthermometer
3
, OLOD 8: ASS en ontregeld gedrag 2 Lore De Moor
Stressthermometer
= kinderen met ASS bewuster maken van hun eigen stressniveau
Binnen stress 3 gebieden/gradaties onderscheiden
• Kinderen met ASS onderscheiden vaak: niet boos zijn of woedend zijn. Voelen niets tussenin.
Vooral oranje is interessant, dan moet het gebeuren
1. Methode kiezen
• Woorden
o Vb. geen stress – stress – door het lint
o Iedereen gebruikt dezelfde woorden
• Kleuren
o Vb. groen – oranje – rood
o Als vervanging voor het woord van stress
• Getallen
o Vb. één – twee – drie
2. Herkennen
• Interne sensatie
o Wat voel je intern
• Gedrag
o Herkenningspunt waar ergens zitten
• Situatie
o Leren in welke situaties meestal groen – oranje – rood
o Minder goed, maar beter dan niets
3. Reactie
• Coping strategie
• Scenario dat je gaat gebruiken
Aanpak
• Bewust worden van de triggers/stressoren en deze vermijden
o Passief: anderen passen zich aan en houden hier rekening mee
o Actief: opzoeken van een passende omgeving waar de stressoren niet
Probleem toepassing
Vanaf er een stressor optreedt dan moet je beginnen aan de coping
Moet op een korte tijd opmerken dat stress aan het stijgen is
Korte tijd om van spoor te veranderen
ð De tijd is vaak te kort voor veel mensen bij ASS om de thermometer toe te passen
Verwachtingen stressthermometer
• Uitleggen waarom het moeilijk is om toe te passen
• Uitleggen waarom het vaak niet gaat lukken
4
