Hoofdstuk 10 Sportpsychologie Coaching
Athlete leadership
Coach is een leider. In een team zijn ook leiders
-> Kunnen mensen met formele leidersrol zijn (aanvoerders) en informele leiders zoals
mensen die in de kleedkamer de sfeer bepalen
-> Onderscheid tussen team leaders en peer leaders en tussen taakfuncties, sociale functies
en externe functies
Team leaders
-> Spelers die door minstens vijftig procent van de teamleden als leider wordt gezien
-> Zijn doorgaans de formele leiders (aanvoerder) van het team
-> Tien tot vijftien procent van de spelers wordt als team leader gezien
Peer leaders
-> Spelers die door minstens twee teamleden als leider wordt gezien
-> Tussen de dertig en vijftig procent van de spelers wordt zo gezien
- Team en peer leaders zijn doorgaans de relatief oudere spelers
- Kwaliteiten van een speler is belangrijke voorwaarde voor rol van team leader
Functies van Athlete leaders:
1. Taakfuncties: Iemand die rollen neerzet. Verlengstuk van de coach
-> Helpen bij focussen op gestelde doelen
-> Iemand die rollen neerzet en rollen en verantwoordelijkheden verhelderd
-> Assisteren bij het nemen van beslissingen
-> Daar waar nodig instructies geven aan teamgenoten
2. Sociale functies: Is met teamsfeer bezig
-> Bijdragen aan harmonie binnen het team
-> Ervoor zorgen dat teamgenoten worden betrokken bij teamzaken
-> Helpen bij interpersoonlijke conflicten binnen het team
-> Geven van steun aan en hebben van vertrouwen in teamgenoten
3. Externe functies: Zich bezighouden met randzaken. Praatje naar buiten
-> Promoten van het team in de gemeenschap
-> Representeren van team in bijeenkomsten met coachingstaf of andere partijen
-> Proberen zorg te dragen voor voldoende middelen, steun en erkenning voor het team
-> Als buffer fungeren tussen teamleden en externe afleiding (zoals pers, financiële zaken,
enz.)
-> Alle drie typen functies kunnen door zowel team leaders als peer leaders worden vervuld
-> Formele teamleiders vervullen brugfunctie tussen spelers en coachingstaf. Zijn
verlengstuk coach en vertegenwoordigen spelersgroep
, Great man-theorie (Begin 20e eeuw)
-> Effectieve leiders hebben speciale persoonlijkheid
-> Heeft niet geleid tot eenduidige resultaten
-> Succesvolle coaches onderscheiden zich niet van minder succesvolle coaches door
bepaalde universele persoonlijkheidseigenschappen.
-> Expertise in coaching blijkt niet van het ene op het andere moment aanwezig, maar
ontwikkelt zich in de loop van de jaren
-> Ook specifiek werkterrein is van belang: jeugdcoach is niet per se een goede coach bij de
senioren. Topcoach is niet per se een goede coach voor beginners. Coaches van een
teamsport zijn niet per se een goede coach voor individuele sporten. Een coach van een
mannenteam niet per se een goede coach voor een vrouwenteam
Definitie van coaching
“Beïnvloeding van anderen om individuele en gezamenlijke doelen te bereiken”
Doel van de coach
-> Sporters op verschillende manieren beïnvloeden om ze technische, tactische en
strategische vaardigheden kunnen ontwikkelen.
Coach moet cognities, gevoelens, maar vooral gedrag beïnvloeden
Voorbeelden van taken van de coach
- Motiveren
- Effectieve teams bouwen en in stand houden
- Doelen stellen
- Trainingen organiseren en geven
- Wedstrijden voorbereiden, leiden en evalueren
- Instructie en feedback geven
- Niveau van sporters monitoren
- Spelers selecteren
- Opstellen en wisselen
- Vertrouwen wekken
- Beslissingen nemen
- Een visie uitdragen
- Enzovoort
Grofweg drie categorieën van taken (Cote, Young et all., 2007)
1. Organisatie: Het hoofd van de organisatie is de trainer
2. Training: Opbouw, uitvoeren en evalueren
3. Wedstrijden: Voorbereiden, wedstrijd zelf, evaluatie
Coachrollen en –competenties (Lyle, 2002)
-> Vier niveaus van taken en rollen van de coach
- Directe interventie
Trainingsmanagement -> Ontwikkelen trainingen
-> Geven van trainingen
Athlete leadership
Coach is een leider. In een team zijn ook leiders
-> Kunnen mensen met formele leidersrol zijn (aanvoerders) en informele leiders zoals
mensen die in de kleedkamer de sfeer bepalen
-> Onderscheid tussen team leaders en peer leaders en tussen taakfuncties, sociale functies
en externe functies
Team leaders
-> Spelers die door minstens vijftig procent van de teamleden als leider wordt gezien
-> Zijn doorgaans de formele leiders (aanvoerder) van het team
-> Tien tot vijftien procent van de spelers wordt als team leader gezien
Peer leaders
-> Spelers die door minstens twee teamleden als leider wordt gezien
-> Tussen de dertig en vijftig procent van de spelers wordt zo gezien
- Team en peer leaders zijn doorgaans de relatief oudere spelers
- Kwaliteiten van een speler is belangrijke voorwaarde voor rol van team leader
Functies van Athlete leaders:
1. Taakfuncties: Iemand die rollen neerzet. Verlengstuk van de coach
-> Helpen bij focussen op gestelde doelen
-> Iemand die rollen neerzet en rollen en verantwoordelijkheden verhelderd
-> Assisteren bij het nemen van beslissingen
-> Daar waar nodig instructies geven aan teamgenoten
2. Sociale functies: Is met teamsfeer bezig
-> Bijdragen aan harmonie binnen het team
-> Ervoor zorgen dat teamgenoten worden betrokken bij teamzaken
-> Helpen bij interpersoonlijke conflicten binnen het team
-> Geven van steun aan en hebben van vertrouwen in teamgenoten
3. Externe functies: Zich bezighouden met randzaken. Praatje naar buiten
-> Promoten van het team in de gemeenschap
-> Representeren van team in bijeenkomsten met coachingstaf of andere partijen
-> Proberen zorg te dragen voor voldoende middelen, steun en erkenning voor het team
-> Als buffer fungeren tussen teamleden en externe afleiding (zoals pers, financiële zaken,
enz.)
-> Alle drie typen functies kunnen door zowel team leaders als peer leaders worden vervuld
-> Formele teamleiders vervullen brugfunctie tussen spelers en coachingstaf. Zijn
verlengstuk coach en vertegenwoordigen spelersgroep
, Great man-theorie (Begin 20e eeuw)
-> Effectieve leiders hebben speciale persoonlijkheid
-> Heeft niet geleid tot eenduidige resultaten
-> Succesvolle coaches onderscheiden zich niet van minder succesvolle coaches door
bepaalde universele persoonlijkheidseigenschappen.
-> Expertise in coaching blijkt niet van het ene op het andere moment aanwezig, maar
ontwikkelt zich in de loop van de jaren
-> Ook specifiek werkterrein is van belang: jeugdcoach is niet per se een goede coach bij de
senioren. Topcoach is niet per se een goede coach voor beginners. Coaches van een
teamsport zijn niet per se een goede coach voor individuele sporten. Een coach van een
mannenteam niet per se een goede coach voor een vrouwenteam
Definitie van coaching
“Beïnvloeding van anderen om individuele en gezamenlijke doelen te bereiken”
Doel van de coach
-> Sporters op verschillende manieren beïnvloeden om ze technische, tactische en
strategische vaardigheden kunnen ontwikkelen.
Coach moet cognities, gevoelens, maar vooral gedrag beïnvloeden
Voorbeelden van taken van de coach
- Motiveren
- Effectieve teams bouwen en in stand houden
- Doelen stellen
- Trainingen organiseren en geven
- Wedstrijden voorbereiden, leiden en evalueren
- Instructie en feedback geven
- Niveau van sporters monitoren
- Spelers selecteren
- Opstellen en wisselen
- Vertrouwen wekken
- Beslissingen nemen
- Een visie uitdragen
- Enzovoort
Grofweg drie categorieën van taken (Cote, Young et all., 2007)
1. Organisatie: Het hoofd van de organisatie is de trainer
2. Training: Opbouw, uitvoeren en evalueren
3. Wedstrijden: Voorbereiden, wedstrijd zelf, evaluatie
Coachrollen en –competenties (Lyle, 2002)
-> Vier niveaus van taken en rollen van de coach
- Directe interventie
Trainingsmanagement -> Ontwikkelen trainingen
-> Geven van trainingen
