Inhoud
Hoofdstuk 2: De derde week van de ontwikkeling..................................................................................2
2.1 Gastrulatie: dag 14 tot 21.............................................................................................................2
2.1.1 De ingresserende elementen.................................................................................................4
2.1.2 Ingressie van het endoderm..................................................................................................5
2.1.3 Ingressie van het mesoderm..................................................................................................6
2.1.4 Bestemming van de kiembladen............................................................................................9
2.1.5 Het extra-embryonale mesoderm........................................................................................13
1
,Hoofdstuk 2: De derde week van de ontwikkeling
2.1 Gastrulatie: dag 14 tot 21
Hoofdgebeurtenis
3de week
Ontstaan van 3
kiembladen: gevolg
van belangrijke
celmigraties vanuit
het epiblast
1) Ectoderm
2) Endoderm (of Derm ~ blast
entoderm)
3) Mesoderm
OVERZICHTSTEKENING GASTRULATIE:
Uit de kiembladen
zullen alle weefsels
en organen zich
ontwikkelen.
Vastleggen
toekomstige
lichaamsas
‘belangrijkste
gebeurtenis in ons
leven’
2
, Delende epiblastcellen aan de periferie van de aanvankelijk vrijwel ronde kiemschijf
vergroten op asymmetrische wijze de omvang van de kiemschijf waardoor deze vrijwel ovaal
wordt.
Vervolgens aan de (toekomstige) caudale zijde van de kiemschijf:
Ophoping epiblastcellen langs (toekomstige) mediaanlijn:
- Zichtbaar als donkere streep: de primitieve streep
deze bepaalt de craniocaudale as van het embryo
- Ondertussen:
o groei kiemschijf in toekomstige lengterichting van embryo
o primitieve streep wordt langer
o Langs rand streep: ophoping epiblastcellen
primitieve groeve in het midden van primitieve streep
o Aan apicaal uiteinde primitieve streep:
verbreding: de primitieve knoop (of knoop van Hensen):
In de knoop: een putje (“primitive pit”), het is continu met de
primitieve groeve
Ter hoogte van primitieve groeve & primitieve knoop:
Ingresseren van de cellen van het epiblast (deze cellen vestigen zich dus binnenin de
jonge kiem)
De grastulatie komt dus op gang doordat cellen ter plaatse van de primitiefstreep de
epiblast gaan verlaten richting hypoblast
Achtereenvolgens worden uit de epiblast gevormd:
- Extra-embryonale mesoderm (dag 12-13)
- Entoderm (dag 14)
- Intra-embryonale mesoderm (dag 14-20)
- (deel dat van de epiblast na gastrulatie overblijft = ectoderm)
Na ingresssie: verdwijning primitieve streep (einde 4de week)
A= dorsaal
B = craniale doorsnede
De eerste invaginerende
cellen vormen endoderm.
Zodra endoderm
gevestigd is, vormen ze
mesoderm.
3
Hoofdstuk 2: De derde week van de ontwikkeling..................................................................................2
2.1 Gastrulatie: dag 14 tot 21.............................................................................................................2
2.1.1 De ingresserende elementen.................................................................................................4
2.1.2 Ingressie van het endoderm..................................................................................................5
2.1.3 Ingressie van het mesoderm..................................................................................................6
2.1.4 Bestemming van de kiembladen............................................................................................9
2.1.5 Het extra-embryonale mesoderm........................................................................................13
1
,Hoofdstuk 2: De derde week van de ontwikkeling
2.1 Gastrulatie: dag 14 tot 21
Hoofdgebeurtenis
3de week
Ontstaan van 3
kiembladen: gevolg
van belangrijke
celmigraties vanuit
het epiblast
1) Ectoderm
2) Endoderm (of Derm ~ blast
entoderm)
3) Mesoderm
OVERZICHTSTEKENING GASTRULATIE:
Uit de kiembladen
zullen alle weefsels
en organen zich
ontwikkelen.
Vastleggen
toekomstige
lichaamsas
‘belangrijkste
gebeurtenis in ons
leven’
2
, Delende epiblastcellen aan de periferie van de aanvankelijk vrijwel ronde kiemschijf
vergroten op asymmetrische wijze de omvang van de kiemschijf waardoor deze vrijwel ovaal
wordt.
Vervolgens aan de (toekomstige) caudale zijde van de kiemschijf:
Ophoping epiblastcellen langs (toekomstige) mediaanlijn:
- Zichtbaar als donkere streep: de primitieve streep
deze bepaalt de craniocaudale as van het embryo
- Ondertussen:
o groei kiemschijf in toekomstige lengterichting van embryo
o primitieve streep wordt langer
o Langs rand streep: ophoping epiblastcellen
primitieve groeve in het midden van primitieve streep
o Aan apicaal uiteinde primitieve streep:
verbreding: de primitieve knoop (of knoop van Hensen):
In de knoop: een putje (“primitive pit”), het is continu met de
primitieve groeve
Ter hoogte van primitieve groeve & primitieve knoop:
Ingresseren van de cellen van het epiblast (deze cellen vestigen zich dus binnenin de
jonge kiem)
De grastulatie komt dus op gang doordat cellen ter plaatse van de primitiefstreep de
epiblast gaan verlaten richting hypoblast
Achtereenvolgens worden uit de epiblast gevormd:
- Extra-embryonale mesoderm (dag 12-13)
- Entoderm (dag 14)
- Intra-embryonale mesoderm (dag 14-20)
- (deel dat van de epiblast na gastrulatie overblijft = ectoderm)
Na ingresssie: verdwijning primitieve streep (einde 4de week)
A= dorsaal
B = craniale doorsnede
De eerste invaginerende
cellen vormen endoderm.
Zodra endoderm
gevestigd is, vormen ze
mesoderm.
3
