Samenvatting anatomie hoofdstuk 2: locomotorisch stelsel

Inhoud
Hoofdstuk 2: Locomotorisch stelsel ........................................................................................................ 2
2.1 Het skelet ....................................................................................................................................... 2
2.1.1 Inleiding .................................................................................................................................. 2
2.2.2 Het axiale skelet...................................................................................................................... 7
2.2.3 Het appendiculaire skelet ..................................................................................................... 47
2.2 Gewrichten ................................................................................................................................. 69
2.2.1 Inleiding ................................................................................................................................ 69
2.2.2 Junctura fibrosa (lengte v/d vezels) ...................................................................................... 69
2.2.3 Junctura cartilaginea ............................................................................................................ 74
2.2.4 Junctura synovialis ................................................................................................................ 75
2.3 Skeletspieren .............................................................................................................................. 86
2.3.1 Inleiding ............................................................................................................................... 86
2.3.2 Skeletspieren ........................................................................................................................ 86
2.3.3Indeling van de spieren ......................................................................................................... 91
2.3.4 Interacties van de spieren .................................................................................................... 94
2.3.5 Spiercompartimenten van de ledematen ............................................................................. 97
2.3.6 Benaming van de skeletspieren ............................................................................................ 97




1

,Hoofdstuk 2: Locomotorisch stelsel

2.1 Het skelet

2.1.1 Inleiding


 Het skelet geeft structuur aan het lichaam, beschermt vitale organen, maakt beweging
mogelijk, heeft een endocriene functie, maakt bloed & vormt opslagplaats voor vet en
mineralen
 Het menselijk skelet bestaat uit 206 botten. Bijna alle botten zijn dmv gewrichten met elkaar
verbonden. Een goed en stevig skelet is onmisbaar voor het menselijk lichaam


• Skelet wordt onderverdeeld in:
o Axiale skelet (bestaat uit 86 botten)
▪ Schedel
▪ Wervelzuil (wervelkolom)
▪ Benige thorax (borstkas)
o Appendiculaire skelet (bestaat uit 120 botten)
▪ Schoudergordel met bovenste ledematen
▪ Bekkengordel met onderste ledematen




2

,• Skelet bestaat uit:
▪ Beenderen
→ kunnen via gewricht (junctura of articulatio) tov elkaar bewegen
→ ligamenten zijn verbindingen tussen beenderen
▪ Kraakbenige structuren

• Verschillende structuren van skelet vormen zogenaamde beenderige referentiepunten in ons
lichaam:
▪ Direct zichtbaar
▪ Of via palpatie heel precies worden gelokaliseerd
▪ Worden in praktijk gebruikt om positie en /of verloop van structuren te beschrijven
of eraan te refereren

• Bot
▪ = levend weefsel → mogelijkheid om structuur te veranderen
▪ Bestaat uit cellen, vezels en matrix: de tussenstof die zich ts de cellen bevindt,
bestaat uit 2 componenten:
1) Organische matrix (35%)
➢ Bestaat uit collagene vezels ingebed in glycosaminoglycanen
2) Anorganische zouten (65%)
➢ Calciumfosfaten en magnesium, natrium, carbonaten en citraten
(bij oudere mensen neemt tussenstof af en daardoor ook
hoeveelheid mineralen → osteoporose)
▪ Is hard als gevolg van verkalkingsproces van matrix
▪ Bezit toch zekere elasticiteit door aanwezigheid van organische vezels


▪ Doet zich voor in 2 vormen:
➢ Compact been (substantia compacta)
= zeer dense, solide massa
➢ Spongieus been (substantia spongiosa)
= complex netwerk van fijne beenplaatjes


▪ Ontwikkelt zich op 2 manieren: ossificatie
(Beenderen bezitten het vermogen om zich gedurende het gehele
leven in dikte aan te passen)
A) Vanuit kraakbenig voorstadium (NA GEBOORTE)
= en(do)chondrale beenvorming (letterlijk: ‘in kraakbeen’)
→ deze beenderen noemt men primordiale beenderen
→ Met uitzondering van de claviculi en enkele craniale
beenderen is de vorming van het benig skelet het gevolg
hiervan
B) Rechtstreeks vanuit bindweefsel (IN EMBRYONAAL STADIUM)
= membraneuze of desmale beenvorming
→ deze beenderen noemt men dekbeenderen
→Intramembraneuze ossificatie leidt tot de vorming
v/d craniale beenderen van de schedel & de claviculi

3

, • Beenderen worden op basis van de vorm onderverdeeld in:
1) Lange pijpbeenderen (bv. femur, humerus)
➢ Bestaan uit min of meer cilindervormige schacht (diafyse), waarop aan beide
zijden de epifyse (met eigen verbeningscentrum) aansluit
➢ Schacht van lang pijpbeen v/h bovenbeen is opgebouwd uit compacte
botmanchet (substantia compacta)
➢ De botmanchet gaat naar het midden over in spongieus been dat een met
reticulair bindweefsel gevulde mergholte (cavitas medullaris) omsluit
→ deze bevat het beenmerg
→ Aanvankelijk rode beenmerg, geleidelijk vervangen door vetweefsel (geel
beenmerg)
→ Bij volwassenen bevindt actieve beenmerg zich nog vnl in het sternum
(borstbeen) en het heupbeen, meer bepaald thv de heupkam of de crista
iliaca)
➢ Beide uiteinden v/h botstuk bestaan uit spongieus been (substantia
spongiosa), omgeven door een dunne laag compact been (substantia
corticalis)
➢ Tussen diafyse en epifyse: epifysaire plaat (epifysair kraakbeen, groeischijf),
van waaruit lengtegroei van been gebeurt
➢ Deze kraakbeencellen delen zich snel tijdens lengtegroei v/h been en de
epifysen komen steeds verder uit elkaar te liggen


4