H1 WAT IS SOCIOLOGIE
SOCIOLOGIE
DOEL
- Fundamenteel onderzoek:
o Algemene wetmatigheden in het sociale gedrag van mensen ontdekken.
o Probabiliteitsverbanden ( >< natuurwetenschappen: 100% voorspelbaarheid)
- Toegepast onderzoek
o Kennis verwerven die bruikbaar is voor het oplossen of voorkomen van sociale problemen.
▪ Op zoek gaan naar oorzaken en gevolgen van bv. Problematische gezinssituaties, criminaliteit,
drugsverslaving, …
SOCIOLOGISCH DENKEN
ALLES IS CONTINGENT, MAAR NIET ARB ITRAIR
Alles is contingent, (maar niet arbitrair)
= waar, maar niet noodzakelijk
• Gewoontes, handelingen, instellingen…die voor ons vanzelfsprekend zijn, zijn dat elders niet.
= RELATIEF
▪ Bv. wet op verkrachting, huwelijk (echtscheiding, homohuwelijk, polyandrie,…)
▪ Becker: “Outsiders” Afwijkend gedrag wordt door de samenleving geproduceerd
…Maar niet arbitrair
= Geen ‘toeval’
• Socioloog zoekt naar PATRONEN en naar SOCIALE DETERMINANTEN daarvan en SAMENHANG
• Samenleving is door de mens gemaakt, niet door een opperwezen ‘rede, verlichtingsdenken’
SOCIOLOGISCH DENKEN BETEKENT DUS HET IN VRAAG STELLEN VAN HET VANZELFSPREKENDE OM ZICH
VERVOLGENS DE VRAAG TE STELLEN HOE DE SOCIALE ORDE MOGELIJK IS IN DE MAATSCHAPPIJ WAARIN MEN
BESEFT DAT ALLES RELATIEF IS.
SOCIOLOGISCHE VERBEELDING
• Band zoeken tussen persoonlijke, dagelijkse ervaringen en de ruimere samenleving.
• Gebeurtenissen in iemands dagelijks leven kunnen we enkel ten volle begrijpen als we niet enkel
kijken naar het individu en zijn kenmerken, maar ook naar de sociale kenmerken en trends waarin die
gebeurtenissen zich afspelen.
• Het vermogen om afstand te nemen van onze dagelijkse levens en er anders naar te kijken, los van de
vertrouwde routines en met een frisse blik.
De sociologische verbeelding = individuele gebeurtenissen plaatsen en verklaren vanuit het geheel van sociale
relaties/sociale structuur die zelf een specifieke historische oorsprong hebben.
HISTORISCHE PROCESSEN
SOCIALE CONTEXT / SOCIALE STRUCTUUR
, BIOGRAFIE (gebeurtenissen)
DE SOCIALE CONTEXT
SOCIALE CONTEXT / SOCIALE STRUCTUUR
MACRO MESO MICRO
(samenleving, (sociale instituties, (gezin, vrienden,
sociale categorie…) groepering…) rolrelaties…)
CONTEXTUELE FACTOREN
→ Sociologische
→ Demografische
→ Ecologische
→ Materiële
→ Economische
Contextuele factoren: kenmerken van de sociale context waarin de interactie plaatsvindt die de interactie
beïnvloeden. Steeds via objectieve dataverzameling onderzocht.
→ Sociologische: factoren die zelf het resultaat zijn van interactie tussen personen en op hun beurt nieuwe
interacties beïnvloeden
→ Demografische: structurele kenmerken van een bevolkingsgroep, kunnen het gedrag van de
maatschappijleden bepalen
→ Ecologische : klimatologisch of geografisch
→ Materiële: grondstoffen, technologie, infrastructuur,… waarover een maatschappij beschikt
→ Economische: productie, distributie en consumptie van goederen en diensten (bnp)
DEFINITIE
De wetenschap die begaan is met de systematische studie van
1. de interactie tussen personen en sociale eenheden
2. de factoren die deze interactie bepalen en
3. de gevolgen daarvan voor het menselijk gedrag
- Of nog: onderzoek naar het gedrag van individuen en groepen vanuit het maatschappelijk
gezichtspunt.
- Of nog: sociologen bestuderen hoe mensen met elkaar samenleven, hoe zij met en tegenover elkaar
handelen.
- Of nog: sociologie bestudeert het samenleven van mensen.
→ sociologie levert instrumentarium dat kan helpen om de achtergronden van problemen beter te leren
begrijpen. Van daaruit kunnen (tot op zekere hoogte) voorspellingen gedaan worden over toekomstig gedrag
of over de voorwaarden voor verandering.
GEDRAG, SOCIAAL HANDELEN EN INTERACTIE
SOCIOLOGIE
DOEL
- Fundamenteel onderzoek:
o Algemene wetmatigheden in het sociale gedrag van mensen ontdekken.
o Probabiliteitsverbanden ( >< natuurwetenschappen: 100% voorspelbaarheid)
- Toegepast onderzoek
o Kennis verwerven die bruikbaar is voor het oplossen of voorkomen van sociale problemen.
▪ Op zoek gaan naar oorzaken en gevolgen van bv. Problematische gezinssituaties, criminaliteit,
drugsverslaving, …
SOCIOLOGISCH DENKEN
ALLES IS CONTINGENT, MAAR NIET ARB ITRAIR
Alles is contingent, (maar niet arbitrair)
= waar, maar niet noodzakelijk
• Gewoontes, handelingen, instellingen…die voor ons vanzelfsprekend zijn, zijn dat elders niet.
= RELATIEF
▪ Bv. wet op verkrachting, huwelijk (echtscheiding, homohuwelijk, polyandrie,…)
▪ Becker: “Outsiders” Afwijkend gedrag wordt door de samenleving geproduceerd
…Maar niet arbitrair
= Geen ‘toeval’
• Socioloog zoekt naar PATRONEN en naar SOCIALE DETERMINANTEN daarvan en SAMENHANG
• Samenleving is door de mens gemaakt, niet door een opperwezen ‘rede, verlichtingsdenken’
SOCIOLOGISCH DENKEN BETEKENT DUS HET IN VRAAG STELLEN VAN HET VANZELFSPREKENDE OM ZICH
VERVOLGENS DE VRAAG TE STELLEN HOE DE SOCIALE ORDE MOGELIJK IS IN DE MAATSCHAPPIJ WAARIN MEN
BESEFT DAT ALLES RELATIEF IS.
SOCIOLOGISCHE VERBEELDING
• Band zoeken tussen persoonlijke, dagelijkse ervaringen en de ruimere samenleving.
• Gebeurtenissen in iemands dagelijks leven kunnen we enkel ten volle begrijpen als we niet enkel
kijken naar het individu en zijn kenmerken, maar ook naar de sociale kenmerken en trends waarin die
gebeurtenissen zich afspelen.
• Het vermogen om afstand te nemen van onze dagelijkse levens en er anders naar te kijken, los van de
vertrouwde routines en met een frisse blik.
De sociologische verbeelding = individuele gebeurtenissen plaatsen en verklaren vanuit het geheel van sociale
relaties/sociale structuur die zelf een specifieke historische oorsprong hebben.
HISTORISCHE PROCESSEN
SOCIALE CONTEXT / SOCIALE STRUCTUUR
, BIOGRAFIE (gebeurtenissen)
DE SOCIALE CONTEXT
SOCIALE CONTEXT / SOCIALE STRUCTUUR
MACRO MESO MICRO
(samenleving, (sociale instituties, (gezin, vrienden,
sociale categorie…) groepering…) rolrelaties…)
CONTEXTUELE FACTOREN
→ Sociologische
→ Demografische
→ Ecologische
→ Materiële
→ Economische
Contextuele factoren: kenmerken van de sociale context waarin de interactie plaatsvindt die de interactie
beïnvloeden. Steeds via objectieve dataverzameling onderzocht.
→ Sociologische: factoren die zelf het resultaat zijn van interactie tussen personen en op hun beurt nieuwe
interacties beïnvloeden
→ Demografische: structurele kenmerken van een bevolkingsgroep, kunnen het gedrag van de
maatschappijleden bepalen
→ Ecologische : klimatologisch of geografisch
→ Materiële: grondstoffen, technologie, infrastructuur,… waarover een maatschappij beschikt
→ Economische: productie, distributie en consumptie van goederen en diensten (bnp)
DEFINITIE
De wetenschap die begaan is met de systematische studie van
1. de interactie tussen personen en sociale eenheden
2. de factoren die deze interactie bepalen en
3. de gevolgen daarvan voor het menselijk gedrag
- Of nog: onderzoek naar het gedrag van individuen en groepen vanuit het maatschappelijk
gezichtspunt.
- Of nog: sociologen bestuderen hoe mensen met elkaar samenleven, hoe zij met en tegenover elkaar
handelen.
- Of nog: sociologie bestudeert het samenleven van mensen.
→ sociologie levert instrumentarium dat kan helpen om de achtergronden van problemen beter te leren
begrijpen. Van daaruit kunnen (tot op zekere hoogte) voorspellingen gedaan worden over toekomstig gedrag
of over de voorwaarden voor verandering.
GEDRAG, SOCIAAL HANDELEN EN INTERACTIE
