MENS EN LEREN 1
Recht op privacy en geheimhouding
GDPR: general data protection regulation
= algemene verordening gegevensbescherming = standaardisering verwerking persoonsgegevens
Europees, sinds 2018
Discretieplicht
- De verplichting om bij het uitoefenen van zijn functie geen vertrouwelijke gegevens vrij te
geven aan anderen dan diegenen die gerechtigd zijn er kennis van te nemen
- Bij ambtenaren = ambtsgeheim
- Discretie geldt voor eenieder die werkzaam is in een organisatie of dienst (zowel voor alle
werknemers als voor alle ambtenaren)
- Leerkrachten, opvoeders hebben discretieplicht
- Is o.m. ingeschreven in wet arbeidsovereenkomsten
niet vrijblijvend, sanctie is mogelijk
Beroepsgeheim
- Beroepsgeheim verplicht een hulpverlener tot geheimhouding van hetgeen cliënten aan hem
prijsgeven in het kader van een vertrouwensrelatie.
- Geldt voor:
o Noodzakelijke vertrouwenspersonen
o Vertrouwensberoep
- CLB-medewerkers hebben beroepsgeheim
- Wordt strafrechtelijk gesanctioneerd via strafwetboek
Uitzonderingen van zwijgplicht: gezamenlijk
beroepsgeheim en gedeeld beroepsgeheim
Zwijgrecht: je mag blijven zwijgen als je
verwacht wordt om te spreken
Uitgangspunt = zwijgen
- Tenzij je gegronde redenen hebt om beroepsgeheim te doorbreken;
m.a.w. als cliënt zelf of iemand anders in ernstig gevaar is
Fysieke veiligheid
Psychologische integriteit
- Overleg is zeker mogelijk en zelfs aangeraden, maar je draagt zelf steeds de
eindverantwoordelijkheid
- Steeds vermelden aan cliënt bij opstart traject zodat je hierop kan terugvallen indien nodig
Soorten diagnostiek
Onderkennende diagnostiek
1
,= classificerende diagnostiek
‘Wat is er aan de hand?’
- Screening
- Diagnostisch onderzoek
Differentiaal diagnostiek / differentiële diagnostiek
‘Welke verschillende stoornissen of problematieken kunnen bij deze symptomen horen?’
Verklarende diagnostiek
= etiologische diagnostiek
‘Wat is de oorzaak van dit probleem’
- Genetische
- Neurobiologische
- Neuropsychologische/cognitieve
Handelingsgerichte diagnostiek (HGD)
= indicerende diagnostiek
‘Hoe kunnen we dit kind/deze jongere best begeleiden?’
- Wat zijn de ondersteuningsbehoeften?
- Wat heeft de cliënt nodig?
- Concrete handvaten
OVERZICHT
Diagnostische classificatiesystemen
Wereldwijde diagnostiek:
- DSM-5: diagnostic and statistical manual of mental disorders versie 5, door APA: American
Psychiatric Association
- ICD 11: International Classification of Diseases, van WHO : World Health Organisation
Gelijkenissen:
- Maken gemeenschappelijke taal mogelijk
2
, - Checklists per aandoening staan centraal
- Basis voor ziektestatistieken
Verschillen:
DSM 5 ICD 11
Enkel psychiatrische stoornissen Zowel somatische als psychiatrische
aandoeningen
Eerste editie in 1952 Eerste editie in 1893 = bestaat al veel langer
Voor- en nadelen van classificeren
Diagnosehandboeken( ICD en DSM) eindigen bij diagnose en geven dus geen tips en handboeken
Daarom dit gemaakt: International Classification of Functioning Disability and Health : ICF / ICF-CY
- Gebaseerd op biopsychosociaal model
- Biedt een neutrale taal, zonder waardeoordeel
- Gaat over het functioneren in het hier en nu
- Wordt o.m. gebruikt door het CLB, om doorheen het HGD-traject overzicht te houden over
het brede functioneren van een leerling
Zie ICF model pp dia 37-39
3
, Handelingsgericht werken (HGW)
7 uitgangspunten:
1. Onderwijs- en opvoedingsbehoeften centraal
Wat heeft deze leerling nodig? Opzoek gaan naar noden die er zijn
2. Transactioneel (afstemming en wisselwerking met context leerling)
Jongere is wie die is door relatie met anderen. Als er bij omgeving iets verandert, kan dat bij de
leerling ook iets veranderen
3. De leerkracht en ouders doen ertoe
Duidelijk maken in gesprekken, waarderen in gesprekken. (zowel positief als negatief)
4. Positieve aspecten
Focus en vragen naar goede dingen, talenten, dingen dat werken, …
5. In constructieve samenwerking
Met verschillende partners: lln, ouders, school en CLB, … Constructief vanaf eerste gesprek, allemaal
beste voor met kind
6. Doelgericht
We denken op voorhand na waar we naartoe willen, vraag helder hebben en daarnaartoe werken
7. Systematisch en transparant
Systemen en cyclus gebruiken. Transparant: je zegt wat je doet en je doet wat je zegt
Handelingsgerichte diagnostiek (HGD)
1. Intakefase
= informatie verzamelen in verschillende domeinen, wat is de hulpvraag?
Eindigen met afstemmen van zorgvraag met alle partijen
Faire/eerlijke diagnostiek:
- een vertrouwensrelatie creëren = aandacht, tijd en energie
- een positief kader opbouwen = driehoek werken
- voldoende informatie verzamelen = leerling, gezin, buurt, school,...
- eigen waarden en (voor-) oordelen onder ogen zien
- breed kijken = rekening houden met context
- toegankelijk taalgebruik: transparantie en duidelijkheid
2. Strategiefase = reflectiefase
hebben we genoeg info? NEE: terug naar intakefase – JA: verdergaan
Is een reflectie waarin de diagnosticus:
- De geobjectiveerde informatie ordent in clusters
o Kenmerken van leerling
o Kenmerken van gezinscontext
4
Recht op privacy en geheimhouding
GDPR: general data protection regulation
= algemene verordening gegevensbescherming = standaardisering verwerking persoonsgegevens
Europees, sinds 2018
Discretieplicht
- De verplichting om bij het uitoefenen van zijn functie geen vertrouwelijke gegevens vrij te
geven aan anderen dan diegenen die gerechtigd zijn er kennis van te nemen
- Bij ambtenaren = ambtsgeheim
- Discretie geldt voor eenieder die werkzaam is in een organisatie of dienst (zowel voor alle
werknemers als voor alle ambtenaren)
- Leerkrachten, opvoeders hebben discretieplicht
- Is o.m. ingeschreven in wet arbeidsovereenkomsten
niet vrijblijvend, sanctie is mogelijk
Beroepsgeheim
- Beroepsgeheim verplicht een hulpverlener tot geheimhouding van hetgeen cliënten aan hem
prijsgeven in het kader van een vertrouwensrelatie.
- Geldt voor:
o Noodzakelijke vertrouwenspersonen
o Vertrouwensberoep
- CLB-medewerkers hebben beroepsgeheim
- Wordt strafrechtelijk gesanctioneerd via strafwetboek
Uitzonderingen van zwijgplicht: gezamenlijk
beroepsgeheim en gedeeld beroepsgeheim
Zwijgrecht: je mag blijven zwijgen als je
verwacht wordt om te spreken
Uitgangspunt = zwijgen
- Tenzij je gegronde redenen hebt om beroepsgeheim te doorbreken;
m.a.w. als cliënt zelf of iemand anders in ernstig gevaar is
Fysieke veiligheid
Psychologische integriteit
- Overleg is zeker mogelijk en zelfs aangeraden, maar je draagt zelf steeds de
eindverantwoordelijkheid
- Steeds vermelden aan cliënt bij opstart traject zodat je hierop kan terugvallen indien nodig
Soorten diagnostiek
Onderkennende diagnostiek
1
,= classificerende diagnostiek
‘Wat is er aan de hand?’
- Screening
- Diagnostisch onderzoek
Differentiaal diagnostiek / differentiële diagnostiek
‘Welke verschillende stoornissen of problematieken kunnen bij deze symptomen horen?’
Verklarende diagnostiek
= etiologische diagnostiek
‘Wat is de oorzaak van dit probleem’
- Genetische
- Neurobiologische
- Neuropsychologische/cognitieve
Handelingsgerichte diagnostiek (HGD)
= indicerende diagnostiek
‘Hoe kunnen we dit kind/deze jongere best begeleiden?’
- Wat zijn de ondersteuningsbehoeften?
- Wat heeft de cliënt nodig?
- Concrete handvaten
OVERZICHT
Diagnostische classificatiesystemen
Wereldwijde diagnostiek:
- DSM-5: diagnostic and statistical manual of mental disorders versie 5, door APA: American
Psychiatric Association
- ICD 11: International Classification of Diseases, van WHO : World Health Organisation
Gelijkenissen:
- Maken gemeenschappelijke taal mogelijk
2
, - Checklists per aandoening staan centraal
- Basis voor ziektestatistieken
Verschillen:
DSM 5 ICD 11
Enkel psychiatrische stoornissen Zowel somatische als psychiatrische
aandoeningen
Eerste editie in 1952 Eerste editie in 1893 = bestaat al veel langer
Voor- en nadelen van classificeren
Diagnosehandboeken( ICD en DSM) eindigen bij diagnose en geven dus geen tips en handboeken
Daarom dit gemaakt: International Classification of Functioning Disability and Health : ICF / ICF-CY
- Gebaseerd op biopsychosociaal model
- Biedt een neutrale taal, zonder waardeoordeel
- Gaat over het functioneren in het hier en nu
- Wordt o.m. gebruikt door het CLB, om doorheen het HGD-traject overzicht te houden over
het brede functioneren van een leerling
Zie ICF model pp dia 37-39
3
, Handelingsgericht werken (HGW)
7 uitgangspunten:
1. Onderwijs- en opvoedingsbehoeften centraal
Wat heeft deze leerling nodig? Opzoek gaan naar noden die er zijn
2. Transactioneel (afstemming en wisselwerking met context leerling)
Jongere is wie die is door relatie met anderen. Als er bij omgeving iets verandert, kan dat bij de
leerling ook iets veranderen
3. De leerkracht en ouders doen ertoe
Duidelijk maken in gesprekken, waarderen in gesprekken. (zowel positief als negatief)
4. Positieve aspecten
Focus en vragen naar goede dingen, talenten, dingen dat werken, …
5. In constructieve samenwerking
Met verschillende partners: lln, ouders, school en CLB, … Constructief vanaf eerste gesprek, allemaal
beste voor met kind
6. Doelgericht
We denken op voorhand na waar we naartoe willen, vraag helder hebben en daarnaartoe werken
7. Systematisch en transparant
Systemen en cyclus gebruiken. Transparant: je zegt wat je doet en je doet wat je zegt
Handelingsgerichte diagnostiek (HGD)
1. Intakefase
= informatie verzamelen in verschillende domeinen, wat is de hulpvraag?
Eindigen met afstemmen van zorgvraag met alle partijen
Faire/eerlijke diagnostiek:
- een vertrouwensrelatie creëren = aandacht, tijd en energie
- een positief kader opbouwen = driehoek werken
- voldoende informatie verzamelen = leerling, gezin, buurt, school,...
- eigen waarden en (voor-) oordelen onder ogen zien
- breed kijken = rekening houden met context
- toegankelijk taalgebruik: transparantie en duidelijkheid
2. Strategiefase = reflectiefase
hebben we genoeg info? NEE: terug naar intakefase – JA: verdergaan
Is een reflectie waarin de diagnosticus:
- De geobjectiveerde informatie ordent in clusters
o Kenmerken van leerling
o Kenmerken van gezinscontext
4
