Samenvatting voor examen: de vpk als coach en leider

De vpk als coach en leider
Leerpad A: De verpleegkundige in een organisatie

1. Organisatieleer
1.1. Wat is een organisatie

1.1.1. Omschrijving
Definitie: De rationele samenwerking van een aantal mensen om een gemeenschappelijke
doelstelling te bereiken door middel van een arbeids- en functieverdeling in een randordening van
gezag en verantwoordelijkheid.


Om doel te bereiken: medewerkers hebben elkaar nodig, ook middelen, doelen en samenwerking.


1.1.2. Soorten organisaties
Indeling op vlak van:
o Doelstelling: bv maatschappelijk
o Leeftijd
o Complexiteit
o Grootte
o Structuur (verticaal of horizontaal)
o Financieringswijze (commercieel of gesubsidieerd)
Zo hebben we instellingen, verenigingen, voorzieningen en inrichtingen.


1.2. Identiteit en doelen van de organisatie

Het is essentieel de eigenheid en de doelen van de organisatie te verwoorden. Gebeurt in
verschillende fasen:
o Het formuleren van de visie
o De opdrachtverklaring
o Het formuleren van de doelen


1.2.1. De visie
Dit bevat de basiswaarden die het gedrag van de leden in de organisatie moet oriënteren.


1.2.2. De opdrachtverklaring of mission statement
Dit omschrijft hoe de organisatie gezien wil worden door haar omgeving, wat de kernwaarden en de
globale doelstelling zijn en hoe deze organisatie zich onderscheidt tegenover andere.

,1.2.3. De doelstelling
De opdrachtverklaring dient als uitgangspunt om concrete doelstellingen te formuleren. Deze geven
een omschrijving van het resultaat dat men binnen een tijdsbestek wil bereiken. Deze worden op 3
niveaus geformuleerd:
o De strategische doelen zijn langeafstandsdoelen: bestrijken een periode van meer dan 2 jaar.
o De tactische doelen: concretisering van de strategische doelen, binnen periode van 2 jaar.
o De operationele doelen: geven een nauwkeurige beschrijving, binnen periode van een jaar.


Officiële doelen worden bepaald door het beheer maar velen binnen en buiten de organisatie
hebben hier invloed op:
o Overheid: enkel indien passend binnen overheidsbeleid wordt er gefinancierd.
o Mutualiteiten: sterven naar overeenstemming tussen dienstverlening en wensen patiënten.
o Personeel
o Klanten


1.3. De basisstructuur van een organisatie

Iedere organisatie kent een basisontwerp dat bestaat uit een vijftal onderdelen.


1.3.1. De strategische top
Mensen die verantwoordelijk zijn voor de totale organisatie. Meestal de directie, moeten erop
toezien dat de organisatie zijn missie uitvoert.


1.3.2 Het middenkader
De leidinggevenden die de operationele basis verbinden met de strategische top en die officiële
bevoegdheden hebben. Bv diensthoofd.


1.3.3. De operationele basis, de werkvloer of de uitvoerenden
De medewerkers die het basiswerk doen dat direct te maken heeft met de kerndoelstellingen van de
organisatie.


1.3.4. De stafafdelingen
Bestaat uit deskundigen in een vakgebied. Geven advies zonder zelf uit te voeren (bv dienst
bijscholing).


1.3.5. De ondersteunende diensten
Gespecialiseerde eenheden die de organisatie dienst verlenen buiten het kader. Bv technische
dienst.

, 1.4. Functies in een organisatie

Elke functie wordt omschreven in een functieomschrijving.


1.4.1. De functieomschrijving
Geeft inzicht in:
o Doel van jouw functie
o De taken die behoren tot jouw functie
o De bevoegdheden van jouw functie
o De plaats die de functie inneemt in de organisatie
De organisatiestructuur is een weergave van de wijze waarop de functies zich in de organisatie met
elkaar verhouden.


1.4.2. Het functieprofiel
Geeft kenmerken weer waaraan de persoon die de functie vervult, moet voldoen. Onder andere:
o Algemene eisen
o Opleiding en of werkervaring
o Kennis en vaardigheden
o Persoonlijkheidskenmerken


1.4.3. Het functioneringsgesprek
Doel = het functioneren van een personeelslid te verbeteren. Ongeveer eens per jaar met een
leidinggevenden. Bekijken wat goed en minder goed gaan, advies geven en afspraken neerschrijven.
Een verschil met een beoordelingsgesprek, dat heeft eerder een negatieve toon want de effective
prestaties worden beoordeeld.


1.5. Communicatiekanalen in een organisatie

1.5.1. Omschrijving
Onderscheiden van interne als externe communicatie. Interne communicatie is het geheel van
communicatie tussen personen en organen binnen de organisatie. Externe communicatie is de die
gevoerd wordt van de organisatie naar de buitenwereld.


1.5.2. Functies van communicatie
Drie functies:
o Informeren: zakelijke boodschappen
o Instrueren: duidelijk maken aan de medewerkers wat er van hen verwacht wordt.
o Motiveren: de medewerkers worden gestimuleerd om zich in te zetten voor de
doelstellingen van de organisatie