2023-2024
,INHOUDSOPGAVE
Inleiding, bronnen, enkele begrippen .................................................................................................................................... 7
IPR: internationaal en privaat .......................................................................................................................................................... 7
De grote drie/vier onderdelen van het IPR ....................................................................................................................................... 7
Werk- en denkmethode op het examen ........................................................................................................................................... 8
Bronnen van het IPR............................................................................................................................................................. 8
hiërarchie .......................................................................................................................................................................................... 8
Primeert verdrag of EU-wetgeving? ............................................................................................................................................. 8
Europese bronnen ............................................................................................................................................................................. 9
Europeanisering van het IPR ...................................................................................................................................................... 10
Internationale bronnen................................................................................................................................................................... 12
Multilaterale IPR-verdragen ....................................................................................................................................................... 12
Bilaterale IPR-verdragen ............................................................................................................................................................. 13
IPR-bepalingen in andere verdragen .......................................................................................................................................... 13
Uniform recht ............................................................................................................................................................................. 13
Mensenrechtenverdragen .......................................................................................................................................................... 13
Lex Mercatoria ............................................................................................................................................................................ 13
Soft Law ...................................................................................................................................................................................... 13
Nationale bronnen ........................................................................................................................................................................ 13
Belgisch Wetboek Internationaal Privaatrecht .......................................................................................................................... 13
IPR in bijzondere/andere wetten ............................................................................................................................................... 14
Één casus, vele bronnen.................................................................................................................................................................. 14
Enkele relevante IPR-begrippen .......................................................................................................................................... 14
Woonplaats .................................................................................................................................................................................... 15
Gewone verblijfplaats ..................................................................................................................................................................... 15
Gewone verblijfplaats in Brussel IIbis/IIter ................................................................................................................................ 15
Aanwijzingen in de Verordening zelf .......................................................................................................................................... 16
Nationaliteit .................................................................................................................................................................................... 16
IPR en nationaliteitswetgeving ................................................................................................................................................... 16
Internationale bevoegdheid ............................................................................................................................................... 17
Toetsing internationale bevoegdheid rechter ................................................................................................................................ 17
Meerdere rechters bevoegd?.......................................................................................................................................................... 17
Waar vinden we de regels van internationale bevoegdheid? ........................................................................................................ 18
Toepassingsgebied verordeningen en verdragen ........................................................................................................................... 19
Brussel Ibis-verordening ............................................................................................................................................................. 20
Brussel IIbis/Brussel IIter ............................................................................................................................................................ 21
Erfrechtverordening (Niet kennen) ............................................................................................................................................ 23
Huwelijksvermogen-Vo (Niet kennen) ....................................................................................................................................... 24
Partnerschapsvermogen-Vo (Niet kennen) ................................................................................................................................ 25
Verdrag van Lugano .................................................................................................................................................................... 25
Haags Kinderbeschermingsverdrag ............................................................................................................................................ 26
Haags Forumbedingenverdrag ................................................................................................................................................... 27
Geen verordeningen en verdragen ............................................................................................................................................ 28
Casussen ..................................................................................................................................................................................... 28
, Hoe werken de regels van internationale bevoegdheid? ............................................................................................................... 28
Bevoegdheidsladder Brussel Ibis ................................................................................................................................................ 29
Bevoegdheidsladder Brussel IIter ............................................................................................................................................... 32
Bevoegdheidsladder Erfrecht-Vo ............................................................................................................................................... 35
Bevoegdheidsladder Huwelijksvermogen-Vo ............................................................................................................................ 35
Wetboek IPR ............................................................................................................................................................................... 35
Toepasselijk recht .............................................................................................................................................................. 37
Toepasselijk recht: wat? ................................................................................................................................................................. 37
Conflictenrechtelijke methode ........................................................................................................................................................ 37
Rechtsvraag ................................................................................................................................................................................ 38
Kwalificatie ................................................................................................................................................................................. 38
Verwijzingscategorie .................................................................................................................................................................. 39
Aanknopingsfactor...................................................................................................................................................................... 39
Soorten verwijzingsregels........................................................................................................................................................... 40
Complicaties bij de conflictenrechtelijke methode ......................................................................................................................... 41
Conflit mobile ............................................................................................................................................................................. 41
Renvoi ......................................................................................................................................................................................... 42
Toepassing van het aangewezen materieel recht .......................................................................................................................... 42
Ambtshalve toepassing: verwijzingsregel - buitenlands recht ................................................................................................... 42
Toepassing buitenlands recht..................................................................................................................................................... 43
Afwijken van het normaal toepasselijk buitenlandse recht ....................................................................................................... 43
Nauwst verbonden recht ............................................................................................................................................................ 46
Waar vinden we de verwijzingsregels? .......................................................................................................................................... 47
Toepassingsgebied EU-verordeningen en Internationale Verdragen............................................................................................. 48
Rome I-Verordening ................................................................................................................................................................... 48
Rome II-Verordening .................................................................................................................................................................. 49
Rome III ....................................................................................................................................................................................... 49
Onderhoud-Vo verwijst naar verdrag......................................................................................................................................... 50
Erkenning en uitvoerbaarheid............................................................................................................................................. 50
Algemeen ........................................................................................................................................................................................ 50
Onderscheid - kwalificatie .............................................................................................................................................................. 51
Gradaties van doorwerking .......................................................................................................................................................... 51
Feitelijk gevolg ............................................................................................................................................................................ 51
Bewijskracht ............................................................................................................................................................................... 51
Erkenning - bindende kracht ...................................................................................................................................................... 54
Uitvoerbaarheid ~ uitvoerbare kracht........................................................................................................................................ 55
Exequaturprocedure ................................................................................................................................................................... 55
Voorwaarden voor uitvoerbaarverklaring .................................................................................................................................. 56
Gevolg van de uitvoerbaarverklaring ......................................................................................................................................... 56
Waar vinden we de regels? .......................................................................................................................................................... 56
Europese verordeningen ............................................................................................................................................................ 56
Internationale verdragen............................................................................................................................................................ 56
Welke bron gebruiken?................................................................................................................................................................... 56
Brussel Ibis .................................................................................................................................................................................. 57
Brussel IIbis ................................................................................................................................................................................. 59
Brussel IIter ................................................................................................................................................................................. 60
Onderhoud-Vo ............................................................................................................................................................................ 60
Erfrecht-Vo Huwelijksvermogen-Vo Partnervermogen-Vo ..................................................................................................... 60
, Haags Kinderbeschermingsverdrag ............................................................................................................................................ 60
Verdrag van Lugano (2007) ........................................................................................................................................................ 60
Haags Verdrag Rechterlijke Beslissingen (2019) ........................................................................................................................ 61
WIPR ........................................................................................................................................................................................... 61
Aspecten van het Procesrecht............................................................................................................................................. 64
Grensoverschrijdende betekening en kennisgeving van stukken ................................................................................................... 64
Kader: Justitiële samenwerking in burgerlijke en handelszaken binnen de EU ......................................................................... 64
Nieuwigheden Verordening nr. 2020/1784 ............................................................................................................................... 65
Toepassingsgebied...................................................................................................................................................................... 65
wijzen van betekening of kennisgeving van stukken ................................................................................................................. 67
Weigeringsrecht van geadresseerde (taal)................................................................................................................................. 69
Dubbele datum betekeningsverordening .................................................................................................................................. 71
Internationale bewijsverkrijging na de herziene Bewijsverordening ............................................................................................. 71
Inleiding ...................................................................................................................................................................................... 71
Beginselen van internationale bewijsverkrijging ....................................................................................................................... 72
De herziene Bewijsverordening ...................................................................................................................................................... 74
Toepassingsgebied...................................................................................................................................................................... 74
Verzending en uitvoering van verzoeken ................................................................................................................................... 76
Methodes van bewijsverkrijging ................................................................................................................................................ 78
Enkele slotbeschouwingen – Wel kennen.................................................................................................................................. 80
Personen ........................................................................................................................................................................... 80
Staat en bekwaamheid ................................................................................................................................................................... 80
Staat en bekwaamheid: wat? ................................................................................................................................................... 80
Internationale bevoegdheid Belgische rechter .......................................................................................................................... 81
Toepasselijk recht ....................................................................................................................................................................... 81
Volwassenenbeschermingsverdrag ................................................................................................................................................ 82
Naamsrecht .................................................................................................................................................................................... 82
Naam: vragen uit de praktijk ...................................................................................................................................................... 82
Internationale bevoegdheid ....................................................................................................................................................... 82
Toepasselijk recht ....................................................................................................................................................................... 83
Erkenning .................................................................................................................................................................................... 84
Ter herinnering: Arrest Garcia Avello ......................................................................................................................................... 85
Arrest Grunkin-Paul .................................................................................................................................................................... 85
Familie............................................................................................................................................................................... 86
Huwelijk .......................................................................................................................................................................................... 86
Huwelijk: vragen uit de praktijk .................................................................................................................................................. 86
Sluiting van het huwelijk ............................................................................................................................................................ 86
Relatie van samenleven .................................................................................................................................................................. 90
Afstamming - natuurlijk-draagmoederschap/adoptief ......................................................................................................... 91
Natuurlijke afstamming.................................................................................................................................................................. 91
Enkele concrete vragen uit de praktijk ....................................................................................................................................... 91
Internationale bevoegdheid ....................................................................................................................................................... 91
Toepasselijk recht ....................................................................................................................................................................... 92
Erkenning buitenlandse afstammingsbanden ............................................................................................................................ 93
Adoptie............................................................................................................................................................................................ 97
Belang van het Haags Adoptieverdrag ....................................................................................................................................... 97
Internationale bevoegdheid ....................................................................................................................................................... 97