Samenvatting - Immunologie H1-H10

Immunologie
1. Inleiding
Immuunsysteem beschermt ons tegen zowel uitwendige (pathogenen) als inwendige (kankercellen)
invloeden
Immuunsysteem= teaminspanning van verschillende cellen en biochemische mediatoren
2 soorten:
1) Degene van het aangeboren, aspecifiek immuunsysteem
2) Degene van het verworven, specifieke immuunsysteem
 Deze moeten samenwerken
Immunoassays  kwantitatieve of kwalitatieve bepaling van parameters of analyts in biologisch
materiaal

2. Vijanden van ons lichaam
Mens leeft in een wereld vol micro-organismen

2.1. Pathogenen
= micro-organismen die ziektes veroorzaken door het binnen dringen van ons lichaam en zo te
groeien
Opportunistische infectie= micro-organismen die enkel immuun gecompromitteerde personen ziek
kan maken maar niet pathogeen genoeg zijn om immuun competente personen ziek te maken
2.2. Kankercellen en afgestorven lichaamscellen
 Aanvallen van het lichaam inwendig
Immuunsysteem zijn belangrijkste functie= homeostase in het lichaam handhaven
- Opruimen van afgestorven lichaamscellen
- Opruimen van oude lichaamscellen
2.3. Lichaamseigen (self) en niet-lichaamseigen (non-self)
Immuunsysteem heeft als unieke eigenschap onderscheid te maken tussen lichaamseigen en
lichaamsvreemd
 Elk van onze cellen draagt een moleculaire marker dat labelt dat het lichaamseigen is= self
marker of self-antigenen
Ontspoorde cellen, kankercellen, afgestorven cellen,… dragen andere antigenen op zich
 Alles lichaamsvreemd wordt vernietigd en lokt een immuunreactie uit
2.4. Antigenen
Antigen= elke stof of fysieke structuur die kan worden herkend door het immuunsysteem. Deze stof
kan ook binden op een antilichaam (B-receptor) of een T-receptor




1

, 3. Hoofdspelers in ons immuunsysteem
Immuunrespons door: witte bloedcellen/leukocyten




3.1. De witte bloedcellen
De 2 belangrijkste soorten:

1) Neutrofielen
 Circuleren in het bloed
 Aangetrokken door signalen van infectie weefsels
Eens ze op de infectie plaats zijn, kunnen ze de bloedbaan verlaten
Dan wordt het m.o. opgenomen en vernietigt
2) Macrofagen
 Soms verplaatsen ze zich, soms blijven ze zitten

= fagocyterende cellen, opnemen van het pathogeen

De anderen:

3) Eosinofielen
 Onder slijmvliesoppervlakken
 Afgeven van destructieve enzymen (granulatie) rond het pathogeen
 Tegen meercellige organismen bv. parasitaire wormen
4) Basofielen & mestcellen
 Afgeven van ontstekingsmediatoren (granulatie) rond het pathogeen
 Ontstekingsreactie brengt andere cellen een signaal om ook te komen
5) Dendritische cellen
 Bevindt zich in weefsels
 Fagocyterende cellen
 Cruciale rol bij de activatie van T en B-lymfocyten
 Pathogeen in kleine stukjes afbreken
 Klein stukje opnemen en dat presenteren als antigen
 B en T lymfocyten worden geactiveerd
6) Natural killer cellen

2

,  Circuleren door het lichaam
 Herkennen abnormale oppervlakte-antigenen
 Laten chemicaliën vrij die leiden tot celdood (granulatie)
 Verdere verspreiding wordt geremd (bv. kanker, virus)
7) T en B cellen
= hoofdrolspelers
 Gespecialiseerde receptoren op hun oppervlak
 Elke cel staat in voor 1 specifiek antigen
 Klonale groei
= 1 T of B cel produceert een grote hoeveelheid dochtercellen
 B cel kan uitrijpen tot een plasmacel
= circulerend antilichaam
= produceert grote hoeveelheden receptoren
 Ook geheugencellen worden geproduceerd
 Geheugen B-cellen zorgen voor een grotere productie aan antilichamen
 Bij een tweede contact= veel sterkere immuunrespons
 Activatie door lagere concentraties aan antigen
 Effectieve reactie
T-lymfocyt  speelt een rol in cellulaire immuniteit
B-lymfocyt  speelt een rol in humorale immuniteit
Epitoop= antigeenbindingsplaats
 Immunologische actieve gebieden
3.2. Antilichamen
= antistoffen= immunoglobulinen
 Aanwezig in weefselvocht en serum
Het zijn glycoproteïnen
 Zware keten(H)
 Licht keten (L)
 Kappa
 LAmbda
 Verbonden door zwavelbruggen (ss)
 Variabele regio
 Amino-uiteinde
 Constante regio
 Carboxyluiteinde
 Fab-fragment
 Verantwoordelijk voor de
immunologische activiteit
 Fac-fragment
 Verantwoordelijk voor de
biologische activiteit
 Epitoop
5 soorten zware ketens:
- IgG
Gamma, Υ
4 subklassen: IgG1, IgG2, IgG3, IgG4
Meest voorkomende in het bloed
Belangrijkste in de 2e immuunrespons

3