Samenvatting
Veterinaire Volksgezondheid IV:
Voedselveiligheid en controle
1e master
2018-2019
Deel 1: Chemische gevaren
Deel 2: Controle
Deel 3: Veterinaire inspectie
Deel 4: Kwaliteitssystemen en auditing
0
,Inleiding
Wat is veterinaire volksgezondheid? / Waarom veterinaire volksgezondheid?
Voedselveiligheid
Zoönose
Het is alles langs de diergeneeskundige kant om voedselveiligheid te garanderen.
Voedselveiligheid
Europees niveau
Er is een stijgende trend in het aantal voedseluitbraken. Dit komt deels door een betere rapportering
en verschillende systemen van rapportering.
75% van de opkomende pathogenen zijn zoönotisch. In 2015 waren er 4.362 uitbraken waardoor
45.874 mensen ziek werden. 61,4% van de uitbraken ontstaat via het eten van dierlijke oorsprong.
28,9% via vlees, 13% via kaas en melk, 10% via eieren en 9,5% via vis, schaaldieren en –producten.
6,6% komt van het eten van niet dierlijke oorsprong (groenten, water, fruit, granen). Bij bijna 1/3 van
de uitbraken is de oorsprong niet gekend.
België
Voedseltoxi-infecties zijn een verzamelnaam voor
infecties of intoxicaties die worden veroorzaakt door
de consumptie van microbiologisch gecontamineerde
voeding of water. We spreken van een collectieve
voedseltoxi-infectie (CVTI) wanneer onder dezelfde
omstandigheden 2 of meer personen gelijkaardige
systemen vertonen en waarbij er een (waarschijnlijk)
oorzakelijk verband bestaat met eenzelfde
voedselbron.
Er wordt vermoed dat er een onderschatting is van
het aantal CTIV`s door:
Diagnostische problemen
Verband leggen met voeding is niet eenvoudig
Gebrekkige en laattijdige melding
Weinig rapportering bij milde symptomen
Meer dan 200 ziekten worden via voedsel verspreid, veroorzaakt door micro-organismen, chemicaliën
of radioactiviteit. De ziekten kunnen erge consequenties veroorzaken, zeker bij de YOPI-groep.
1 op de 10 mensen per jaar wordt ziek door het eten van gecontamineerd voedsel, 30% van de mensen
die hierdoor sterven zijn kinderen jonger dan 5 jaar.
De last is sterk verdeeld over heel de wereld. Diarreeziekten (Norovirus, Campylobacter) zijn de
veroorzaker bij meer dan de helft van de gevallen. Andere belangrijke gevaren zijn hepatitis A, Taenia
solium en aflatoxine.
In Europa sterven ongeveer 5000 mensen per jaar door het eten van onveilig voedsel, 14% hiervan zijn
kinderen onder 5 jaar.
1
,Punten die in strijd zijn met de hygiëne zijn o.a.:
Gaten in de grond
Niet opruimen
Niet afgesloten ruimte
Geen koeling
Op de grond werken
Niet alleen ‘food safety’
Ook vector borne en hondsdolheid (DA!), vnl. via honden en bij kinderen jonger dan 15 jaar.
En antibiotica resistentie.
Veterinaire volksgezondheid
Er is een steeds grotere populatie van oudere mensen, samen met jonge kinderen vormen zij een
groep met een groter risico voor voedselgebonden infecties. Daarnaast is er vaak een grotere impact.
Ook is er een economische impact door de breuk in vertrouwen van de consument bij
voedselproblemen.
VVG: ‘gezonde mensen, gezonde dieren’.
2
, Organisaties op internationaal niveau
Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)
‘The global guardian of public health’
Het doel is een betere, gezondere toekomst voor alle mensen van de hele wereld.
De WHO heeft bureau’s in meer dan 150 landen (194 lidstaten), het hoofdkwartier zit in Genève en het
is opgericht in 1948.
WHO structuur
De ‘World Health Assembly’ is het beslissingsorgaan.
De ‘Executive Board’ voert de beslissingen en strategieën van de WHA uit
De WHO wordt geleid door de Director-General, aangesteld door de WHA na nominatie door de
Executive Board
World Health Assembly
Beslissingsorgaan van de WHO
Delegatie van alle WHO lidstaten
Discussies focussen op agenda voorbereid door de Executive Board
Belangrijkste functies:
o Strategieën van de organisaties bepalen
o Directeur aanstellen
o Financiële richtlijnen superviseren
o Bekijken en goedkeuren van het voorgestelde programma budget
Executive Board
De Executive Board omvat 34 ‘technically qualified’ leden, aangesteld (verkozen) voor 3 jaar
Jaarlijkse board vergadering:
o Besprekingen en overeenkomsten van de agenda voor de WHA, en de resoluties om voor te
leggen aan de WHA
Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus is de Director-General van de WHO, verkozen op 23 mei 2017 (5 jaar
periode). De Director-General is de WHO’s ‘chief technical and administrative officer’ en overziet de
strategieën.
Dirigerende en coördinerende autoriteit betreft internationale gezondheid in de Verenigde Naties
door:
Leiderschap in gezondheid gerelateerde zaken, partnerships organiseren waar nodig
Onderzoeksagenda opstellen: zorgen voor de productie, vertaling en verspreiding van nieuwe
kennis
Opstellen van normen en standaarden, zorgen voor de implementatie
Policy gebaseerd op ethiek en bewijs
Technische steun geven, verandering duwen, opbouwen van duurzame capaciteit
Monitoring van de globale gezondheidssituaties, risico’s beoordelen
3
Veterinaire Volksgezondheid IV:
Voedselveiligheid en controle
1e master
2018-2019
Deel 1: Chemische gevaren
Deel 2: Controle
Deel 3: Veterinaire inspectie
Deel 4: Kwaliteitssystemen en auditing
0
,Inleiding
Wat is veterinaire volksgezondheid? / Waarom veterinaire volksgezondheid?
Voedselveiligheid
Zoönose
Het is alles langs de diergeneeskundige kant om voedselveiligheid te garanderen.
Voedselveiligheid
Europees niveau
Er is een stijgende trend in het aantal voedseluitbraken. Dit komt deels door een betere rapportering
en verschillende systemen van rapportering.
75% van de opkomende pathogenen zijn zoönotisch. In 2015 waren er 4.362 uitbraken waardoor
45.874 mensen ziek werden. 61,4% van de uitbraken ontstaat via het eten van dierlijke oorsprong.
28,9% via vlees, 13% via kaas en melk, 10% via eieren en 9,5% via vis, schaaldieren en –producten.
6,6% komt van het eten van niet dierlijke oorsprong (groenten, water, fruit, granen). Bij bijna 1/3 van
de uitbraken is de oorsprong niet gekend.
België
Voedseltoxi-infecties zijn een verzamelnaam voor
infecties of intoxicaties die worden veroorzaakt door
de consumptie van microbiologisch gecontamineerde
voeding of water. We spreken van een collectieve
voedseltoxi-infectie (CVTI) wanneer onder dezelfde
omstandigheden 2 of meer personen gelijkaardige
systemen vertonen en waarbij er een (waarschijnlijk)
oorzakelijk verband bestaat met eenzelfde
voedselbron.
Er wordt vermoed dat er een onderschatting is van
het aantal CTIV`s door:
Diagnostische problemen
Verband leggen met voeding is niet eenvoudig
Gebrekkige en laattijdige melding
Weinig rapportering bij milde symptomen
Meer dan 200 ziekten worden via voedsel verspreid, veroorzaakt door micro-organismen, chemicaliën
of radioactiviteit. De ziekten kunnen erge consequenties veroorzaken, zeker bij de YOPI-groep.
1 op de 10 mensen per jaar wordt ziek door het eten van gecontamineerd voedsel, 30% van de mensen
die hierdoor sterven zijn kinderen jonger dan 5 jaar.
De last is sterk verdeeld over heel de wereld. Diarreeziekten (Norovirus, Campylobacter) zijn de
veroorzaker bij meer dan de helft van de gevallen. Andere belangrijke gevaren zijn hepatitis A, Taenia
solium en aflatoxine.
In Europa sterven ongeveer 5000 mensen per jaar door het eten van onveilig voedsel, 14% hiervan zijn
kinderen onder 5 jaar.
1
,Punten die in strijd zijn met de hygiëne zijn o.a.:
Gaten in de grond
Niet opruimen
Niet afgesloten ruimte
Geen koeling
Op de grond werken
Niet alleen ‘food safety’
Ook vector borne en hondsdolheid (DA!), vnl. via honden en bij kinderen jonger dan 15 jaar.
En antibiotica resistentie.
Veterinaire volksgezondheid
Er is een steeds grotere populatie van oudere mensen, samen met jonge kinderen vormen zij een
groep met een groter risico voor voedselgebonden infecties. Daarnaast is er vaak een grotere impact.
Ook is er een economische impact door de breuk in vertrouwen van de consument bij
voedselproblemen.
VVG: ‘gezonde mensen, gezonde dieren’.
2
, Organisaties op internationaal niveau
Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)
‘The global guardian of public health’
Het doel is een betere, gezondere toekomst voor alle mensen van de hele wereld.
De WHO heeft bureau’s in meer dan 150 landen (194 lidstaten), het hoofdkwartier zit in Genève en het
is opgericht in 1948.
WHO structuur
De ‘World Health Assembly’ is het beslissingsorgaan.
De ‘Executive Board’ voert de beslissingen en strategieën van de WHA uit
De WHO wordt geleid door de Director-General, aangesteld door de WHA na nominatie door de
Executive Board
World Health Assembly
Beslissingsorgaan van de WHO
Delegatie van alle WHO lidstaten
Discussies focussen op agenda voorbereid door de Executive Board
Belangrijkste functies:
o Strategieën van de organisaties bepalen
o Directeur aanstellen
o Financiële richtlijnen superviseren
o Bekijken en goedkeuren van het voorgestelde programma budget
Executive Board
De Executive Board omvat 34 ‘technically qualified’ leden, aangesteld (verkozen) voor 3 jaar
Jaarlijkse board vergadering:
o Besprekingen en overeenkomsten van de agenda voor de WHA, en de resoluties om voor te
leggen aan de WHA
Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus is de Director-General van de WHO, verkozen op 23 mei 2017 (5 jaar
periode). De Director-General is de WHO’s ‘chief technical and administrative officer’ en overziet de
strategieën.
Dirigerende en coördinerende autoriteit betreft internationale gezondheid in de Verenigde Naties
door:
Leiderschap in gezondheid gerelateerde zaken, partnerships organiseren waar nodig
Onderzoeksagenda opstellen: zorgen voor de productie, vertaling en verspreiding van nieuwe
kennis
Opstellen van normen en standaarden, zorgen voor de implementatie
Policy gebaseerd op ethiek en bewijs
Technische steun geven, verandering duwen, opbouwen van duurzame capaciteit
Monitoring van de globale gezondheidssituaties, risico’s beoordelen
3
