Algemene psychologie
Hoofdstuk 1: wat is psychologie?
Een definitie van psychologie?
Psychologie is een wetenschap waarbij het gedrag bestudeerd wordt en waarbij
gedragsevidentie gebruikt wordt om de interne processen beter te begrijpen die
aan dat gedrag ten grondslag liggen.
Psychologen proberen door systematische observatie van meetbare kenmerken
inzicht te krijgen in de processen die niet rechstreeks te observeren vallen.
“observeerbaar” = relatief begrip
↪ wat op bepaald moment niet waar te nemen valt, op andere momenten
wel
Psychologisch onderzoek = steeds vooruitgang => steeds nauwkeuriger door
betere technieken
Ontwikkelingen die de psychologie mogelijk gemaakt hebben
Rede, intuitie en geloof
Filosofie in het Oude Griekenland.
De eerste invloedrijke geschriften over functioneren v/d mens gepubliceerd in
klassieke oudheid
↪ Griekse filosofen Plate en Aristoteles
Gestelde vragen: over het universem en plaats v/d mens erin
Antwoorden: oorsprong hiervan bevindt zich binnenin de mens
Mensen = de enige wezens met rede en deze rede maakte mogelijk om
realititeit te begrijpen
Plato zegt dat er onderscheid gemaakt moest worden tussen onzichtbare en
zichtbare wereld.
↪ onveranderlijke ↪
veranderlijke
Menselijke ziel = deel van het ware had kennis v/d ideale wereld
Echte kennis kwam voort uit menselijke geest
Wiskunde = hoogste vorm van wijsheid (want getallen zijn overanderlijk)
Observatie = minder belangrijk die had enkel toegang tot zichtbare, continu
veranderende wereld
Aristoteles = om echte kennis te hebben moest men vertrekken vanuit
onwrikbare uitgangspunten
↪ axioma’s
Axioma’s = door menselijke ziel intuitief herkend als zelfevident
Observatie = belangrijker dan bij plato ware kennis kon hier echter niet op
gebaseerd zijn
Voorwerpen = bewegen niet spontaan + hadden drijvende kracht nodig
Voor beide: menselijke rede > observatie
De rooms katholieke kerk
Na val Romeinse rijk = dit de belangrijkste hoeder van kennis in de westerse
wereld
↪ zij vertaalde de geschriften van Plato en Aristoteles naar kerkelijke leer
Plato’s wereld = stemde overeen met de hemel
Aristoteles = werd gezien als goddelijke ingevingen
God = garant voor de waarheid geschriften kerkvaders meest betrouwbare
bron van info
De wetenschappelijke revolutie
16de-17de eeuw = nieuwe vorm van kennisvergaring
,Een nieuwe manier van denken
Ware kennis = gebaseerd op systematische observatie en actief ingrijpen in de
wereld
Belangrijke Factoren: - verminderende macht Rooms-Katholieke kerk
-herwaardering handel en handenarbeid
-uitvinding van de boekdrukkunst
-ontdekkingsreizen
-confrontatie westerse wereld met Islamitische en chinese
beschavingen
-oprichting van unif
-periode van relatieve welvaart
De copernicaanse revolutie
= inzicht dat de aarde niet het centrum vormde van het heelal
Belangrijke katalysator voor wetenschappelijke revolutie = vaststelling dat
kalender niet meer klopt
Juliaanse kalender = door julius Ceasar = ondereschatte lengte van een jaar
met 11 minuten
Gregoriaanse kalender = men sprong van donderdag 4 okt naar vrijdag 15 okt
1582
Copernicus = bewegingen in heelal zijn beter te begrijpen als men uitging dat
de aarde rond de zon draaide.
Galileo Galilei = verdedigde copernicaanse model met reeks van nieuwe
observaties
↪ uitvinding van telescoop
Isaac Newton = beschreef beweging van planeten rond de zon aan de hand
van wiskundige formules
↪ wetten van newton (beginpunt van fysica)
Nieuwe kennis komt voort uit observatie en experimenten, niet uit het
bestuderen van oude meesters
Veel kennis was niet verloren gegaan MAAR was nog nooit aangehoord
Moest dus nog voor het eerst ontdekt worden
Nieuwe ontdekkingen volgden niet altijd uit passief observeren van fenomen
MAAR door actief in te grijpen op de fenomen door te experimenteren
gevolgen bestuderen.
De groeiende macht v/d wetenschappen en het onstaan van twee
culturen
Wetenschap en macht
Wetenschappelijke benaderingen = sloten beter aan bij minder dogmatische
prtenstantisme
Nieuwe ontdekkingen = bieden belangrijke voordelen (in handel en
oorlogsvoering)
De twee culturen (wedijveren met elkaar)
1) De klassieke, humanistische cultuur (alfa)
↪ gericht op kunsten en letteren
2) De nieuwe, natuurwetenschappelijke cultuur (beta)
Vb deze spanning vandaag: alfa en beta wetenschappen
SNOW = beide culturen hebben weining contact en weten weinig over elkaar
+ hebben tegengestelde opvattingen over wat belangrijk was
, De toepassing v/d wetenschappelijke methode op het menselijke
functioneren
Vragen over de mogelijkheden en beperkingen van de menselijke
waarnemingen.
Dit resulteerde in de eerste natuurwetenschappelijke studies over
menselijk functioneren.
1) De persoonlijke fout
Verschillen tussen astronomen zijn standaard
Ene persoon heeft meer tijd nodig om info te verwerken dan de andere
2) De snelheid van informatietransmissie in de zenuwen
= Hermann Von Helmholtz meet de snelheid van zenuwimpulsen in
zenuwvezels
Snelheid van informatieoverdracht = 30 meter per seconde (niet
oneindig groot dus)
3) Het onderzoek van Donders
= hoeveel tijd hadden mensen nodig om eenvoudige taken op te lossen
voor eenvoudige taken
Alle mentale handelingen hebben verwerkingstijd nodig
KAKEKI onderzoek
Dit onderzoek was het begin van mentale chronometrie
= technik waarbij men de psychologische processen in informatieverwerking
probeert te achterhalen door te kijken naar de reactietijd die mensen nodig
hebben om bepaalde taken uit te voeren.
De evolutietheorie
= Charles Darwin “the origin of species”
Levende wezens = resultaat van aanpassingsproces aan veranderende
omstandigheden
Omgeving veranderd steeds en bepaalde eigenschappen bieden meer voordelen
dan andere
Het onstaan van de psychologie
Ontwikkelingen binnen de filosofie
Eerste wetenschappers = filosofen (natuurfilosofen)
Decartes
= franse filosoof + wiskundige
= plaatste het eigen denken v/d Griekse filosofen opnieuw op de voorgrond.
Drie principes: dualisme, rationalisme en nativisme
1. Dualisme = overtuiging dat mensen uit twee onafhankelijke elementen
bestaan: lichaam + geest
➙ geest: heeft vrije wil = vormt de kern v/h menselijk denken
➙ lichaam: niets meer dan omhulsel + heeft geen invloed op geest
2. Rationalisme = ware kennis is gebaseerd op rede, die door toepassen
van logica nieuwe info afleidt uit de bestaande.
3. Nativisme = overtuiging dat mens aangeboren kennis heeft, die
uitgangspunt vormt van alle andere, afgeleide kennis.
4. Universem is machine die wiskundig beschreven kan worden
Hoofdstuk 1: wat is psychologie?
Een definitie van psychologie?
Psychologie is een wetenschap waarbij het gedrag bestudeerd wordt en waarbij
gedragsevidentie gebruikt wordt om de interne processen beter te begrijpen die
aan dat gedrag ten grondslag liggen.
Psychologen proberen door systematische observatie van meetbare kenmerken
inzicht te krijgen in de processen die niet rechstreeks te observeren vallen.
“observeerbaar” = relatief begrip
↪ wat op bepaald moment niet waar te nemen valt, op andere momenten
wel
Psychologisch onderzoek = steeds vooruitgang => steeds nauwkeuriger door
betere technieken
Ontwikkelingen die de psychologie mogelijk gemaakt hebben
Rede, intuitie en geloof
Filosofie in het Oude Griekenland.
De eerste invloedrijke geschriften over functioneren v/d mens gepubliceerd in
klassieke oudheid
↪ Griekse filosofen Plate en Aristoteles
Gestelde vragen: over het universem en plaats v/d mens erin
Antwoorden: oorsprong hiervan bevindt zich binnenin de mens
Mensen = de enige wezens met rede en deze rede maakte mogelijk om
realititeit te begrijpen
Plato zegt dat er onderscheid gemaakt moest worden tussen onzichtbare en
zichtbare wereld.
↪ onveranderlijke ↪
veranderlijke
Menselijke ziel = deel van het ware had kennis v/d ideale wereld
Echte kennis kwam voort uit menselijke geest
Wiskunde = hoogste vorm van wijsheid (want getallen zijn overanderlijk)
Observatie = minder belangrijk die had enkel toegang tot zichtbare, continu
veranderende wereld
Aristoteles = om echte kennis te hebben moest men vertrekken vanuit
onwrikbare uitgangspunten
↪ axioma’s
Axioma’s = door menselijke ziel intuitief herkend als zelfevident
Observatie = belangrijker dan bij plato ware kennis kon hier echter niet op
gebaseerd zijn
Voorwerpen = bewegen niet spontaan + hadden drijvende kracht nodig
Voor beide: menselijke rede > observatie
De rooms katholieke kerk
Na val Romeinse rijk = dit de belangrijkste hoeder van kennis in de westerse
wereld
↪ zij vertaalde de geschriften van Plato en Aristoteles naar kerkelijke leer
Plato’s wereld = stemde overeen met de hemel
Aristoteles = werd gezien als goddelijke ingevingen
God = garant voor de waarheid geschriften kerkvaders meest betrouwbare
bron van info
De wetenschappelijke revolutie
16de-17de eeuw = nieuwe vorm van kennisvergaring
,Een nieuwe manier van denken
Ware kennis = gebaseerd op systematische observatie en actief ingrijpen in de
wereld
Belangrijke Factoren: - verminderende macht Rooms-Katholieke kerk
-herwaardering handel en handenarbeid
-uitvinding van de boekdrukkunst
-ontdekkingsreizen
-confrontatie westerse wereld met Islamitische en chinese
beschavingen
-oprichting van unif
-periode van relatieve welvaart
De copernicaanse revolutie
= inzicht dat de aarde niet het centrum vormde van het heelal
Belangrijke katalysator voor wetenschappelijke revolutie = vaststelling dat
kalender niet meer klopt
Juliaanse kalender = door julius Ceasar = ondereschatte lengte van een jaar
met 11 minuten
Gregoriaanse kalender = men sprong van donderdag 4 okt naar vrijdag 15 okt
1582
Copernicus = bewegingen in heelal zijn beter te begrijpen als men uitging dat
de aarde rond de zon draaide.
Galileo Galilei = verdedigde copernicaanse model met reeks van nieuwe
observaties
↪ uitvinding van telescoop
Isaac Newton = beschreef beweging van planeten rond de zon aan de hand
van wiskundige formules
↪ wetten van newton (beginpunt van fysica)
Nieuwe kennis komt voort uit observatie en experimenten, niet uit het
bestuderen van oude meesters
Veel kennis was niet verloren gegaan MAAR was nog nooit aangehoord
Moest dus nog voor het eerst ontdekt worden
Nieuwe ontdekkingen volgden niet altijd uit passief observeren van fenomen
MAAR door actief in te grijpen op de fenomen door te experimenteren
gevolgen bestuderen.
De groeiende macht v/d wetenschappen en het onstaan van twee
culturen
Wetenschap en macht
Wetenschappelijke benaderingen = sloten beter aan bij minder dogmatische
prtenstantisme
Nieuwe ontdekkingen = bieden belangrijke voordelen (in handel en
oorlogsvoering)
De twee culturen (wedijveren met elkaar)
1) De klassieke, humanistische cultuur (alfa)
↪ gericht op kunsten en letteren
2) De nieuwe, natuurwetenschappelijke cultuur (beta)
Vb deze spanning vandaag: alfa en beta wetenschappen
SNOW = beide culturen hebben weining contact en weten weinig over elkaar
+ hebben tegengestelde opvattingen over wat belangrijk was
, De toepassing v/d wetenschappelijke methode op het menselijke
functioneren
Vragen over de mogelijkheden en beperkingen van de menselijke
waarnemingen.
Dit resulteerde in de eerste natuurwetenschappelijke studies over
menselijk functioneren.
1) De persoonlijke fout
Verschillen tussen astronomen zijn standaard
Ene persoon heeft meer tijd nodig om info te verwerken dan de andere
2) De snelheid van informatietransmissie in de zenuwen
= Hermann Von Helmholtz meet de snelheid van zenuwimpulsen in
zenuwvezels
Snelheid van informatieoverdracht = 30 meter per seconde (niet
oneindig groot dus)
3) Het onderzoek van Donders
= hoeveel tijd hadden mensen nodig om eenvoudige taken op te lossen
voor eenvoudige taken
Alle mentale handelingen hebben verwerkingstijd nodig
KAKEKI onderzoek
Dit onderzoek was het begin van mentale chronometrie
= technik waarbij men de psychologische processen in informatieverwerking
probeert te achterhalen door te kijken naar de reactietijd die mensen nodig
hebben om bepaalde taken uit te voeren.
De evolutietheorie
= Charles Darwin “the origin of species”
Levende wezens = resultaat van aanpassingsproces aan veranderende
omstandigheden
Omgeving veranderd steeds en bepaalde eigenschappen bieden meer voordelen
dan andere
Het onstaan van de psychologie
Ontwikkelingen binnen de filosofie
Eerste wetenschappers = filosofen (natuurfilosofen)
Decartes
= franse filosoof + wiskundige
= plaatste het eigen denken v/d Griekse filosofen opnieuw op de voorgrond.
Drie principes: dualisme, rationalisme en nativisme
1. Dualisme = overtuiging dat mensen uit twee onafhankelijke elementen
bestaan: lichaam + geest
➙ geest: heeft vrije wil = vormt de kern v/h menselijk denken
➙ lichaam: niets meer dan omhulsel + heeft geen invloed op geest
2. Rationalisme = ware kennis is gebaseerd op rede, die door toepassen
van logica nieuwe info afleidt uit de bestaande.
3. Nativisme = overtuiging dat mens aangeboren kennis heeft, die
uitgangspunt vormt van alle andere, afgeleide kennis.
4. Universem is machine die wiskundig beschreven kan worden
