VOLLEDIGE samenvatting van DE ZIEKTELEER Cervicale wervelkolom

Ziekteleer Cervicale
INLEIDING
 Cervix = latijn voor nek  term cervicale wervelkolom
 Nek is het onderdeel van het lichaam dat het hoofd van de romp onderscheidt.
 EMBRYOLOGIE
o In eerste weken van embryonale ontwikkeling ontwikkeld zich er een neurale plaat vanuit
ectoderm  neurale buis  hersenen en ruggenmerg
o Uit mesoderm ontstaan de scelerotomen  wervelkolom
o In de 4e week gaat de caudale helft van elk sclerotoom profileren naar onder in het
tussenliggende intersegmentale weefsel en in de craniale helft van het onderliggende
sclerotoom
 1 wervellichaam = caudale en craniale helften van 2
sclerotomen
 Het weefsel tussen de 2 sclerotomen gaat zich
ontwikkelen tot tussenwervelschijven : nucleus
pulposus en annulus fibrosus
o Gevolg van deze herschikking
 myotomen de tussenwervelschijven overbruggen en er
intersegmentale beweging is
 De spinale zenuw niet halfweg een wervellichaam ligt
maar op niveau van tussenwervelschijf, waardoor ze de wervelkolom verlaten
doorheen intervertebrale foramina  dit maakt ons meer vatbaar voor problemen
dat leiden tot compressie van de zenuw
o Anomalieën
 Syndroom Klippel Feil
 Verminderd aantal cervicale wervels
 Overblijvende wervels zijn gefuseerd of abnormale vorm
 Spina bifida
 Onvolledige fusie van de wervelboog
 Het ruggenmerg kan doorheen een opening gaan herniëren in een
meningocele
 ANATOMIE
o Het beweging segment bestaat uit 2 wervels met tussenliggende gewrichten
 Beweging mogelijk door tussenwervelschijf en 2 facetgewrichten ( facet stuurt de
beweging )
o Subaxiale cervicale wervelkolom ( C3-C7 )
 De facetgewrichten zijn allemaal met een opwaartse hoek van 45° georiënteerd
 Flexie en extensie zijn de hoofdcomponenten
o C0, C1 en C2
 Specifiek anatomisch ontworpen om het hoofd te dragen
 C0-C1 : komgewricht  Flexie en extensie voor het slikken
 C1-C2 biconvex  rotatie
 Deze hebben een breder kanaal om inklemming te vermijden , stevige ligamenten
nodig om te vermijden dat ze transleren
 In de processus transversus zit er een opening voor de arteria vertebralis ( dat
afkomstig zijn van 2 a carotis externa )
 De a vertebralis maakt wel nog een bocht, dit is belangrijk zodat deze niet
gaat scheuren bij rotatie

, o Uittreding van zenuwen
 C1 zenuw komt op C0-C1 uit  C8 komt uit op niveau C7-T1
 Het foramen intervertabrale wordt begrenst door
 Boven en onderaan : pedikels
 Posterieur : facet gewrichten
 Anterieur : uncovertebrale gewrichten
op gewrichten kan er arthose en osteofyten optreden waardoor er een
vernauwing kan plaatsvinden
 BIOMECHANISCHE PRINCIPES
o 3D bewegingen :
 Flexie/extensie
 Axiale rotatie
 Lateroflexie
o ROM = de hoeveelheid beweging wanneer een voorgeschreven maximale belasting binnen
de fysiologische grenzen wordt aangelegd
 Stijging ROM = daling van passieve weerstand tegen beweging  instabiliteit
 ROM wordt opgedeeld in 2 zones
 Neutrale zone = bewegingsbereik waarbinnen enkel wrijvingsweerstand in
gewrichten optreedt, vooraleer dat de ligamenten beginnen op te spannen
o Toename NZ : gevoelige indicator voor spinale instabiliteit
 Elastische zone = Extra bewegingsbereik buiten de neutrale zone dat
gekenmerkt wordt door het opspannen van ligamenten en gelimiteerd wordt
door maximaal opgespannen ligamenten
o Flexibiliteit = hoeveelheid beweging per eenheid opgelegde belasting
o Stijfheid = hoeveelheid belasting dat nodig is voor eenheid toename in beweging te
verkrijgen
o Rotatie as = de plaats van de rechte in de ruimte rond welke de rotatie zich afspeelt
 Centrode = de verzameling van instantane rotatie assen, waarvan elke rotatie as
overeenkomt met een ogenblik van de beweging
 De centrode geeft inzicht in hoeverre de beweging afwijkt van een lautere
scharnier beweging
 Normaal posterieur van de discus
 Wanneer de centrode een grotere oppervlakte gaat bestrijken dan is deze
spreiding een indicatie voor gewrichtsinstabiliteit
 Bij degeneratie is deze centrode van plaats veranderd. Dit kunnen we niet
herstellen dus we kunnen bewegelijkheid niet herstellen
 OVERGANGSZONES
o De mobiele cervicale wervelkolom zit vervat tussen rigide schedel en stijve thoracale
wervelkolom
 Overgang schedel – cervicale WZ = craniocervicale overgang
 Zorgt voor rotatie
 De gewrichten hebben een horizontale oriëntatie en vereisen sterke
ligamenten om stabiliteit en integriteit te verzekeren
 Overgang Cervicale WZ – Thoracale WZ = cervicothoracale overgang ( CTO )
 Slechts 1 bewegingsniveau, namelijk C7-T1
 Oriëntatie van facetgewrichten zijn heel verschillend, als ook volume
wervellichamen, plaats en vorm van processus transversi en oriëntatie van de
pedikels



o Gevolgen

,  De overgangszones zorgen voor een specifieke kwetsbaarheid
 CCO
 Stabiliteit hangt af van ligamenten, deze integriteit verdient voldoende
aandacht na een trauma
 CTO
 Er kan hier een subluxatie optreden
 Algemeen is de cervicale wervelkolom vatbaar voor beenderige en ligamentaire
letsels
 Enkel immobilisatie van halskraag opheffen wanneer we zeker zijn dat er geen
cervicale letsels aanwezig zijn.
TRAUMA VAN CERVICALE WERVELKOLOM
 Voorkomen
o Frequent bij patiëntn met traumatische letsels aan het hoofd en patiënten met polytrauma
o 1/3 van alle wervelkolom traumata
o ½ van de traumatische dwarsleasies
 Meestal beenderige breuken ( verplaatst of niet ) maar ook ligamentaire letsels of een combinatie
 CT : goed voor beenderige anatomie
 MRI : voor ligamentaire letsels
 Algemene principes
o Als een letsel de stabiliteit van de cervicale wervelkolom in het gedrang brengen, en dus
risico inhouden voor integriteit van ruggenmerg  chirurgische stabilisatie
o Letsels dat als stabiel worden beschouwd worden  genezing door immobilisatie
( halskraag of halovest )
o Probleem : geen eenduidige definitie over stabiel
 Inschatting beenderig letsel obv van parameters
 Type fractuur
 Anatomische lokalisatie
 Uitgebreidheid ( 3 kolomen)
 Hoogte verlies van wervellichaam
 Graad van kyfotische angulatie
 Fractuur comminutie ( hoeveel botfragmenten je hebt )
 Ligamentaire letsels genezen meestal niet spontaan  chirurgische stabilisatie
 Bij ruggenmergcompressie door verplaatste botfragmenten is een chirurgische
decompressie nodig, gevolgd door stabilisatie
 Bij luxatie, eerst snelle tractie of chirurgie nodig, gevolgd door stabilisatie
 C0-C1-C2
o Occiptocervicale dislocatie
 Door volledig scheuren van atlanto-occipitale ligamenten
 Levensbedreigende situatie
 R/ : occipitocervicale fusie + 3 maand halo immobilisatie
o Lig. Transversum disruptie
 Zorgt voor C1-C2 instabiliteit bij flexie en extensie
 Afstand C1-C2 groter bij flexie en kleiner bij extensie
 Bij elk traumatisch letsel moet er gekeken worden naar integriteit van dit ligament
 R/
 75% kans op heling met Halo immobilisatie
 Posterior C1-C2 fusie



o Rotatie C1-C2 subluxatie
 Door spierhypertonie na trauma bij kinderen