Financiële rapportering en analyse
werkcolleges 2016-2017
15/3 Financiële analyse
26/4 Consolidatie
17/5 IFRS
Deadline telkens maandag tot 19h
Start 8/3 om 13h
Deadline 3/5
Peer review deadline 18/5
,Inhoudsopgave financiële rapportering en analyse
werkcolleges 2016-2017
werkcollege 1: financiële analyse – ratio’s .................................................................................................................... 5
Notities symbolen in cursus ..................................................................................................................................................... 5
Ratio’s ....................................................................................................................................................................................... 5
opgave ...................................................................................................................................................................................... 6
1. Liquiditeit .................................................................................................................................................................. 9
Berekening current ratio .................................................................................................................................................... 10
Berekening Quick ratio ....................................................................................................................................................... 11
BEREKENING CASHFLOW .................................................................................................................................................... 12
Berekening aantal dagen voorraad .................................................................................................................................... 14
Berekening aantal dagen klantenkrediet ........................................................................................................................... 15
Berekening aantal dagen leverancierskrediet .................................................................................................................... 16
2. Solvabiliteit.............................................................................................................................................................. 17
Berekening algemene schuldgraad .................................................................................................................................... 18
Berekening financiële onafhankelijkheid ........................................................................................................................... 18
Berekening dekking vreemd vermogen door OCF ............................................................................................................. 18
Berekening dekking financiële kosten door netto resultaat .............................................................................................. 19
BESPREKING IN GROEPSWERK: TIPS................................................................................................................................... 20
3. Rendabiliteit ............................................................................................................................................................ 21
Berekening netto verkoopmarge ....................................................................................................................................... 22
Berekening bruto verkoopmarge ....................................................................................................................................... 22
Berekening graad operationele hefboom .......................................................................................................................... 23
3. Rendabiliteit ............................................................................................................................................................ 24
Berekening bruto rendabiliteit activa voor belastingen .................................................................................................... 25
Berekening netto rendabiliteit activa voor belastingen..................................................................................................... 25
Berekening netto rendabiliteit eigen vermogen voor belastingen .................................................................................... 26
Berekening relatieve schuldenkost .................................................................................................................................... 26
3. Rendabiliteit ................................................................................................................................................................... 26
Berekening financiële hefboom factor ............................................................................................................................... 27
Samenvatting rendabiliteit van EV ......................................................................................................................................... 28
Berekening graad financiële hefboom ............................................................................................................................... 28
4. Toegevoegde waarde ..................................................................................................................................................... 29
werkcollege 2: financiële analyse – kasstromen en consolidatie - deelnemingen........................................................... 31
Kasstromen ............................................................................................................................................................................. 31
Opgave .................................................................................................................................................................................... 32
Indirecte methode: OCF of operationele kasstroom ......................................................................................................... 32
ICF of investeringskasstroom ............................................................................................................................................. 37
FCF of financiële kasstroom ............................................................................................................................................... 38
Consolidatie: deelnemingen ................................................................................................................................................... 40
opgave consolidatie ................................................................................................................................................................ 41
,werkcollege 3............................................................................................................................................................ 43
Consolideren ........................................................................................................................................................................... 44
opgave 1: consolidatieverschil en elimineren deelneming .................................................................................................... 45
opgave 2: bijkomende waarderingen..................................................................................................................................... 55
opgave 3: geen 100% deelneming ......................................................................................................................................... 57
opgave extra ........................................................................................................................................................................... 59
werkcollege 4: consolidatie........................................................................................................................................ 61
opgave 4 ................................................................................................................................................................................. 62
opgave 5 ................................................................................................................................................................................. 68
opgave 5 – Extra ..................................................................................................................................................................... 71
opgave 6 ................................................................................................................................................................................. 72
werkcollege 5: consolidatie – oef 7,8,9 ....................................................................................................................... 81
evenredige consolidatiemethode........................................................................................................................................... 81
integrale consolidatiemethode .............................................................................................................................................. 82
vermogensmutatie ................................................................................................................................................................. 83
oefening 3 extra...................................................................................................................................................................... 84
opgave 7 ................................................................................................................................................................................. 85
opgave 8 ................................................................................................................................................................................. 93
opgave 9 ................................................................................................................................................................................. 98
vermogensmutatiemethode – extra .................................................................................................................................... 106
werkcollege 6: IFRS – gespecialiseerde topics – fair value accounting & impairment ................................................... 110
fair value accounting & impairment ..................................................................................................................................... 110
opgave 1 ............................................................................................................................................................................... 111
opgave 2 ............................................................................................................................................................................... 112
Opgave 3 ............................................................................................................................................................................... 113
financiële instrumenten ....................................................................................................................................................... 115
opgave 1 ............................................................................................................................................................................... 116
opgave 2 ............................................................................................................................................................................... 117
opgave 3 ............................................................................................................................................................................... 118
werkcollege 6: IFRS – gespecialiseerde topics – uitgestelde belastingen ..................................................................... 119
uitgestelde belastingen ........................................................................................................................................................ 119
Opgave 1 ............................................................................................................................................................................... 120
opgave 2 ............................................................................................................................................................................... 123
te onthouden: journaalposten ............................................................................................................................................. 125
werkcollege 7: IFRS – gespecialiseerde topics – transacties in vreemde deviezen en activiteiten in het buitenland ....... 126
transacties in vreemde deviezen .......................................................................................................................................... 126
opgave 1: verkoop ................................................................................................................................................................ 127
opgave 2: aankoop ............................................................................................................................................................... 128
opgave 3 ............................................................................................................................................................................... 130
werkcollege 7: IFRS – gespecialiseerde topics – gecombineerde oefening met fair value, uitgestele belasting, werken met
wisselkoersen ......................................................................................................................................................... 132
,verplichte opdracht 1 .............................................................................................................................................. 134
verplichte opdracht 2 .............................................................................................................................................. 140
verplichte opdracht 3 .............................................................................................................................................. 150
Financiële analyse en rapportering : formules ratio-analyse ...................................................................................... 151
beperkt MAR met aanvullingen van consolidatienummers en IFRS ............................................................................ 155
,WERKCOLLEGE 1: FINANCIËLE ANALYSE – RATIO’S
NOTITIES SYMBOLEN IN CURSUS
• Verschil tussen rubriek (over boekjaren) ∆
voorbeeld: verschil in rubriek 20 tussen 2009 en 2008 (∆20)
• Rubrieken van/tot en met
voorbeeld: rubrieken 40 tot en met 41 (aandacht voor relevante rubrieken!)
• Verschil tussen rubrieken van / tot en met (∆40/41)
• <code> met + of – zoals in de jaarrekening (soms niet duidelijk in jaarrekening, opletten!)
RATIO’S
• Wat?
Kengetal (verhoudingsgetal) samengesteld uit gegevens van de balans, resultatenrekening en toelichting
Examen: enkel op basis van balans en resultatenrekening (toelichtingen wordt weggelaten)
• Soorten (financiële positie en performantie)
o Liquiditeit = Mate waarin de onderneming haar betalingsverplichtingen op korte termijn kan voldoen
o Rendabiliteit = Mate waarin de onderneming winstgeven is ifv verkopen, activa, eigen vermogen
o Solvabiliteit = Mate waarin de ondernemingen haar financiële verplichtingen m.b.t. interestbetalingen
en aflossingen van schulden kan nakomen
o Toegevoegde waarde =geeft het verschil aan tussen marktwaarde van ingekochte grondstoffen en de
productie.
• Interpretatie
o de current ratio van mijn bedrijf is 1,5…
▪ Probleem: zegt niets over je uitspraak, is je ratio nu goed of slecht?
▪ Oplossing
• vergelijken met bedrijven van gelijkaardige activiteit
• vergelijken met bedrijven van gelijkaardige situatie (=activiteit, omgeving, risico’s,…)
voorbeeld omgeving: coca cola werkt anders in Amerika dan bijvoorbeeld een land
in Azië
• met bedrijven uit dezelfde sector
• met sectorgemiddelden, kwartielen,… (statistische kengetallen)
kwartielen:
o Q1 : grenswaarde; laagste 25% van de dataset
o Q2 : grenswaarde; midden van de dataset
o Q3 : grenswaarde; hoogste van 25% van de
dataset
• Kleine ratio geeft een slechte liquiditeit
, OPGAVE
Gegeven:
• een fictief bedrijf met jaarrekeninginformatie van 2016-2015-2014 (jaar t=2016; t-1=2015, t-2=2014)
! Let op: niet vermelde rubrieken worden als 0 aanzien.
• de sectorgegevens (zie verder)
Gevraagd:
• Bereken ratio’s uit de cursus (liquiditeit, solvabiliteit, rendabiliteit) voor t en t-1
• Vergelijk met de sector
• Bespreek de ratio’s
• Er is geen sprake van BTW
vennootschapsbelasting is een taxatie van het bedrijf (en is niet hetzelfde als btw en zit er dus wel in)
werkcolleges 2016-2017
15/3 Financiële analyse
26/4 Consolidatie
17/5 IFRS
Deadline telkens maandag tot 19h
Start 8/3 om 13h
Deadline 3/5
Peer review deadline 18/5
,Inhoudsopgave financiële rapportering en analyse
werkcolleges 2016-2017
werkcollege 1: financiële analyse – ratio’s .................................................................................................................... 5
Notities symbolen in cursus ..................................................................................................................................................... 5
Ratio’s ....................................................................................................................................................................................... 5
opgave ...................................................................................................................................................................................... 6
1. Liquiditeit .................................................................................................................................................................. 9
Berekening current ratio .................................................................................................................................................... 10
Berekening Quick ratio ....................................................................................................................................................... 11
BEREKENING CASHFLOW .................................................................................................................................................... 12
Berekening aantal dagen voorraad .................................................................................................................................... 14
Berekening aantal dagen klantenkrediet ........................................................................................................................... 15
Berekening aantal dagen leverancierskrediet .................................................................................................................... 16
2. Solvabiliteit.............................................................................................................................................................. 17
Berekening algemene schuldgraad .................................................................................................................................... 18
Berekening financiële onafhankelijkheid ........................................................................................................................... 18
Berekening dekking vreemd vermogen door OCF ............................................................................................................. 18
Berekening dekking financiële kosten door netto resultaat .............................................................................................. 19
BESPREKING IN GROEPSWERK: TIPS................................................................................................................................... 20
3. Rendabiliteit ............................................................................................................................................................ 21
Berekening netto verkoopmarge ....................................................................................................................................... 22
Berekening bruto verkoopmarge ....................................................................................................................................... 22
Berekening graad operationele hefboom .......................................................................................................................... 23
3. Rendabiliteit ............................................................................................................................................................ 24
Berekening bruto rendabiliteit activa voor belastingen .................................................................................................... 25
Berekening netto rendabiliteit activa voor belastingen..................................................................................................... 25
Berekening netto rendabiliteit eigen vermogen voor belastingen .................................................................................... 26
Berekening relatieve schuldenkost .................................................................................................................................... 26
3. Rendabiliteit ................................................................................................................................................................... 26
Berekening financiële hefboom factor ............................................................................................................................... 27
Samenvatting rendabiliteit van EV ......................................................................................................................................... 28
Berekening graad financiële hefboom ............................................................................................................................... 28
4. Toegevoegde waarde ..................................................................................................................................................... 29
werkcollege 2: financiële analyse – kasstromen en consolidatie - deelnemingen........................................................... 31
Kasstromen ............................................................................................................................................................................. 31
Opgave .................................................................................................................................................................................... 32
Indirecte methode: OCF of operationele kasstroom ......................................................................................................... 32
ICF of investeringskasstroom ............................................................................................................................................. 37
FCF of financiële kasstroom ............................................................................................................................................... 38
Consolidatie: deelnemingen ................................................................................................................................................... 40
opgave consolidatie ................................................................................................................................................................ 41
,werkcollege 3............................................................................................................................................................ 43
Consolideren ........................................................................................................................................................................... 44
opgave 1: consolidatieverschil en elimineren deelneming .................................................................................................... 45
opgave 2: bijkomende waarderingen..................................................................................................................................... 55
opgave 3: geen 100% deelneming ......................................................................................................................................... 57
opgave extra ........................................................................................................................................................................... 59
werkcollege 4: consolidatie........................................................................................................................................ 61
opgave 4 ................................................................................................................................................................................. 62
opgave 5 ................................................................................................................................................................................. 68
opgave 5 – Extra ..................................................................................................................................................................... 71
opgave 6 ................................................................................................................................................................................. 72
werkcollege 5: consolidatie – oef 7,8,9 ....................................................................................................................... 81
evenredige consolidatiemethode........................................................................................................................................... 81
integrale consolidatiemethode .............................................................................................................................................. 82
vermogensmutatie ................................................................................................................................................................. 83
oefening 3 extra...................................................................................................................................................................... 84
opgave 7 ................................................................................................................................................................................. 85
opgave 8 ................................................................................................................................................................................. 93
opgave 9 ................................................................................................................................................................................. 98
vermogensmutatiemethode – extra .................................................................................................................................... 106
werkcollege 6: IFRS – gespecialiseerde topics – fair value accounting & impairment ................................................... 110
fair value accounting & impairment ..................................................................................................................................... 110
opgave 1 ............................................................................................................................................................................... 111
opgave 2 ............................................................................................................................................................................... 112
Opgave 3 ............................................................................................................................................................................... 113
financiële instrumenten ....................................................................................................................................................... 115
opgave 1 ............................................................................................................................................................................... 116
opgave 2 ............................................................................................................................................................................... 117
opgave 3 ............................................................................................................................................................................... 118
werkcollege 6: IFRS – gespecialiseerde topics – uitgestelde belastingen ..................................................................... 119
uitgestelde belastingen ........................................................................................................................................................ 119
Opgave 1 ............................................................................................................................................................................... 120
opgave 2 ............................................................................................................................................................................... 123
te onthouden: journaalposten ............................................................................................................................................. 125
werkcollege 7: IFRS – gespecialiseerde topics – transacties in vreemde deviezen en activiteiten in het buitenland ....... 126
transacties in vreemde deviezen .......................................................................................................................................... 126
opgave 1: verkoop ................................................................................................................................................................ 127
opgave 2: aankoop ............................................................................................................................................................... 128
opgave 3 ............................................................................................................................................................................... 130
werkcollege 7: IFRS – gespecialiseerde topics – gecombineerde oefening met fair value, uitgestele belasting, werken met
wisselkoersen ......................................................................................................................................................... 132
,verplichte opdracht 1 .............................................................................................................................................. 134
verplichte opdracht 2 .............................................................................................................................................. 140
verplichte opdracht 3 .............................................................................................................................................. 150
Financiële analyse en rapportering : formules ratio-analyse ...................................................................................... 151
beperkt MAR met aanvullingen van consolidatienummers en IFRS ............................................................................ 155
,WERKCOLLEGE 1: FINANCIËLE ANALYSE – RATIO’S
NOTITIES SYMBOLEN IN CURSUS
• Verschil tussen rubriek (over boekjaren) ∆
voorbeeld: verschil in rubriek 20 tussen 2009 en 2008 (∆20)
• Rubrieken van/tot en met
voorbeeld: rubrieken 40 tot en met 41 (aandacht voor relevante rubrieken!)
• Verschil tussen rubrieken van / tot en met (∆40/41)
• <code> met + of – zoals in de jaarrekening (soms niet duidelijk in jaarrekening, opletten!)
RATIO’S
• Wat?
Kengetal (verhoudingsgetal) samengesteld uit gegevens van de balans, resultatenrekening en toelichting
Examen: enkel op basis van balans en resultatenrekening (toelichtingen wordt weggelaten)
• Soorten (financiële positie en performantie)
o Liquiditeit = Mate waarin de onderneming haar betalingsverplichtingen op korte termijn kan voldoen
o Rendabiliteit = Mate waarin de onderneming winstgeven is ifv verkopen, activa, eigen vermogen
o Solvabiliteit = Mate waarin de ondernemingen haar financiële verplichtingen m.b.t. interestbetalingen
en aflossingen van schulden kan nakomen
o Toegevoegde waarde =geeft het verschil aan tussen marktwaarde van ingekochte grondstoffen en de
productie.
• Interpretatie
o de current ratio van mijn bedrijf is 1,5…
▪ Probleem: zegt niets over je uitspraak, is je ratio nu goed of slecht?
▪ Oplossing
• vergelijken met bedrijven van gelijkaardige activiteit
• vergelijken met bedrijven van gelijkaardige situatie (=activiteit, omgeving, risico’s,…)
voorbeeld omgeving: coca cola werkt anders in Amerika dan bijvoorbeeld een land
in Azië
• met bedrijven uit dezelfde sector
• met sectorgemiddelden, kwartielen,… (statistische kengetallen)
kwartielen:
o Q1 : grenswaarde; laagste 25% van de dataset
o Q2 : grenswaarde; midden van de dataset
o Q3 : grenswaarde; hoogste van 25% van de
dataset
• Kleine ratio geeft een slechte liquiditeit
, OPGAVE
Gegeven:
• een fictief bedrijf met jaarrekeninginformatie van 2016-2015-2014 (jaar t=2016; t-1=2015, t-2=2014)
! Let op: niet vermelde rubrieken worden als 0 aanzien.
• de sectorgegevens (zie verder)
Gevraagd:
• Bereken ratio’s uit de cursus (liquiditeit, solvabiliteit, rendabiliteit) voor t en t-1
• Vergelijk met de sector
• Bespreek de ratio’s
• Er is geen sprake van BTW
vennootschapsbelasting is een taxatie van het bedrijf (en is niet hetzelfde als btw en zit er dus wel in)
