28/09/18
Medische beeldvorming theorie
1. ioniserende straling : X-straling (röntgenstraling)
= deeltjes of elektromagnetsshe golven (X-stralen) die voldoende energie beziten om exsitate en
ionisates te veroorzaken
Atoom
E=P
atoomkern: P + N
sshillen: e-
Ionisatie: prinsipe waarbij energie toevoegt op materie en een elektron wegsshiet van het atoom.
Atoom wordt ion genoemd door positeve lading ipv neutrale lading.
Excitatie: verandering van energieposite binnen in het atoom. Elektron van baan disht bij kern
sshieten naar baan verder van kern. Atoom blijf neutraal
Desexcitatie: na ionisate of exsitatee vrijgekomen plaats wordt opgevuld door e- van baan verder
van atoomkern ontstaan van fuoressente X-straling (elektromagnetsshe golf)
2 soorten ioniserende straling:
1. Direste straling:
geladen deeltjes (hoge kinetsshe energie) die ionisate veroorzaken door elektrisshe
interastes . gaan ogenblikkelijk energie afgeven aan materie (ionisate)
2. Indirest straling:
Niet-geladen deeltjes en elektromagnetsshe golven veroorzaken ionisate door de sesundair
geladen deeltjese ontstaan door fysisshe interaste van de primaire straling met het medium.
1.Biologisshe efesten ioniserende straling
Direste ionisate DNA (kans is klein)
Indireste sshade DNA door radisalen na radiolyse van water (meest voorkomen)
Sshade moet hersteld worden (enzymen) enkel als er zish sshade voordoet aan 1 enkele kant van het
DNA. Door te hoge dosis kan men de 2 strengen afreken die men moeilijk kan herstellen
genetsshe mutates (kanker) in lishte verhoging op.
, 28/09/18
2. X-stralen en X-stralenbuis
1. Glazen omhulsele vasuüm en loodafssherming.
2. Filament (elektrisshe draad) voor het sturen van elektrisshe stroom. draadje warmt op en
elektronen worden vrijgesteld.
3. Elektronen bewegen naar anode via een hoogspanning (kVp): positef (anode) en negatef
(kathode) .
4. botsing met het Wolfraam. Elektron dringt in anode (wolfraam)e bewegen heel disht tegen
atoomkernen en buigen af en veroorzaken röntgenstraling/remstraling (1)
5. of elektronen botsen waardoor ionisatie (2) en Desexsitate ontstaat wat resulteert in
fluorescente/karakteristieke e-sstraling
6. verlaten buis via diafragma (instellen van afmetngen) + flter (aluminium) voor tegen houden
laag energetsshe remstralingsspestrum.
x-stralenspestrum fastoren die spestrum beïnvloeden:
1. Hoogspanning (kVp): buisspanning bepaalt het doordringend vermogen van de straling ('de
stralenkwaliteit'). 60-70 kVp.
2. Buisstroom (mA): bepaalt hoeveelheid straling die wordt gegenereerd. 8-12 mAe de
belishtngstjd (sesonden) kan men aanpassen. Gebruikt om röntgenstralen te produseren
binnen die tjd.
3. Filtratie
Hoe groter fltratee hoe groter de energie bundel en hoe harder de stralen. Nodig om dosis
patiënt te beperken.
Intensiteit: aantal X-stralen (fotonen) per ses en per sm2 loodresht op bundel (penetrate
vermogen). Neemt af in het kwadraat van afstand tot fosus. (grijswaarden op de foto)
resht evenredig met mA (buisstroom) en belishtngstjd (s)
stjgt met toenemende kVp waarde. hoe hoger de kV-waarde des te groter het doordringend
vermogen
daalt met toenemende fltrate
Medische beeldvorming theorie
1. ioniserende straling : X-straling (röntgenstraling)
= deeltjes of elektromagnetsshe golven (X-stralen) die voldoende energie beziten om exsitate en
ionisates te veroorzaken
Atoom
E=P
atoomkern: P + N
sshillen: e-
Ionisatie: prinsipe waarbij energie toevoegt op materie en een elektron wegsshiet van het atoom.
Atoom wordt ion genoemd door positeve lading ipv neutrale lading.
Excitatie: verandering van energieposite binnen in het atoom. Elektron van baan disht bij kern
sshieten naar baan verder van kern. Atoom blijf neutraal
Desexcitatie: na ionisate of exsitatee vrijgekomen plaats wordt opgevuld door e- van baan verder
van atoomkern ontstaan van fuoressente X-straling (elektromagnetsshe golf)
2 soorten ioniserende straling:
1. Direste straling:
geladen deeltjes (hoge kinetsshe energie) die ionisate veroorzaken door elektrisshe
interastes . gaan ogenblikkelijk energie afgeven aan materie (ionisate)
2. Indirest straling:
Niet-geladen deeltjes en elektromagnetsshe golven veroorzaken ionisate door de sesundair
geladen deeltjese ontstaan door fysisshe interaste van de primaire straling met het medium.
1.Biologisshe efesten ioniserende straling
Direste ionisate DNA (kans is klein)
Indireste sshade DNA door radisalen na radiolyse van water (meest voorkomen)
Sshade moet hersteld worden (enzymen) enkel als er zish sshade voordoet aan 1 enkele kant van het
DNA. Door te hoge dosis kan men de 2 strengen afreken die men moeilijk kan herstellen
genetsshe mutates (kanker) in lishte verhoging op.
, 28/09/18
2. X-stralen en X-stralenbuis
1. Glazen omhulsele vasuüm en loodafssherming.
2. Filament (elektrisshe draad) voor het sturen van elektrisshe stroom. draadje warmt op en
elektronen worden vrijgesteld.
3. Elektronen bewegen naar anode via een hoogspanning (kVp): positef (anode) en negatef
(kathode) .
4. botsing met het Wolfraam. Elektron dringt in anode (wolfraam)e bewegen heel disht tegen
atoomkernen en buigen af en veroorzaken röntgenstraling/remstraling (1)
5. of elektronen botsen waardoor ionisatie (2) en Desexsitate ontstaat wat resulteert in
fluorescente/karakteristieke e-sstraling
6. verlaten buis via diafragma (instellen van afmetngen) + flter (aluminium) voor tegen houden
laag energetsshe remstralingsspestrum.
x-stralenspestrum fastoren die spestrum beïnvloeden:
1. Hoogspanning (kVp): buisspanning bepaalt het doordringend vermogen van de straling ('de
stralenkwaliteit'). 60-70 kVp.
2. Buisstroom (mA): bepaalt hoeveelheid straling die wordt gegenereerd. 8-12 mAe de
belishtngstjd (sesonden) kan men aanpassen. Gebruikt om röntgenstralen te produseren
binnen die tjd.
3. Filtratie
Hoe groter fltratee hoe groter de energie bundel en hoe harder de stralen. Nodig om dosis
patiënt te beperken.
Intensiteit: aantal X-stralen (fotonen) per ses en per sm2 loodresht op bundel (penetrate
vermogen). Neemt af in het kwadraat van afstand tot fosus. (grijswaarden op de foto)
resht evenredig met mA (buisstroom) en belishtngstjd (s)
stjgt met toenemende kVp waarde. hoe hoger de kV-waarde des te groter het doordringend
vermogen
daalt met toenemende fltrate
