BEWEGEN EN GEZONDHEID
PARTIM: EPIDEMIOLOGIE
Hoofdstuk 1: inleiding
Wat is epidemiologie?
Epidemiologie is de wetenschap die optreden van ziektes en dood in de
bevolking bestudeert, en probeert door dit te onderzoeken de gezondheid van
een populatie te verbeteren.
Doelstellingen van epidemiologie
1) Beschrijven
Beschrijven en meten hoe groot de frequentie van een bepaalde ziekte in
een populatie is.
2) Verklaren
Verklaren van de frequentie aan de hand van factoren die frequentie
kunnen beïnvloeden
Factoren kunnen de frequentie op twee manieren beïnvloeden:
- Causaal: er is een oorzaak gevolg verband
- Niet-causaal: het ene is niet de oorzaak van het ander
Verschillende soorten kenmerken/factoren/determinanten
- Persoonlijke factoren:
o Demografische factoren
Bv: leeftijd, geslacht, afkomt
Leeftijd is belangrijkste determinant van gezondheid!
o Biologische factoren:
Bv: bloeddruk, bloedgroep…
Mensen met natuurlijk hoge bloeddruk hebben meer
risico op bepaalde ziektes
o Socio-economische factoren:
Bv: opleiding, inkomen
Iemand met een goede opleiding zal een hoger
inkomen hebben, en meer geld voor gezondheid
hebben
, o Genetisch: genetische mutaties die ziektes uitlokken
- Omgevingsfactoren:
o Onmiddellijke omgevingsfactoren
Gezin, milieu, bedrijven in de buurt, ziekenhuizen in de buurt
o Populatiefactoren
Klimaat op je woonplek, welvaart in jouw land,
gezondheidszorg in je land
- Tijdsfactoren:
o Impact van de tijd/evolutie op riscofactoren
Van waar komt de data die de epidemiologie gebruikt?
- Survey
- Medische dossiers van artsen
- Administratieve data (elk sterftegeval dat wordt ingevuld in een document door
de gemeente)
Verschillende vragen die een epidemioloog kan onderzoeken
TOEPASSEN VAN DE VRAGEN OP EEN VOORBEELD:
,
, Epidemiologische transitie, maar dan anders
In de epidemiologische transitie bij volksgezondheid keek men puur naar
sterftecijfers…
In deze vorm zal men meer kijken naar risicofactoren voor ziekte/dood vroeger
vs. Nu
VOOR DE GROENE LIJN (vroeger)
- Veel traditionele risico’s zoals hygiëne en water
NA DE GROENE LIJN (nu/moderne samenleving)
- Moderne risico’s zoals tabak, overgewicht, psychische problemen,
vervuiling, verkeer…
Nog enkele belangrijke begrippen
Begrip Uitleg
Endemie Ziekte die altijd aanwezig is, en
normale schommelingen heeft (griep,
pokken)…
Epidemie Schommelingen worden veel hoger
Pandemie Epidemie op wereldschaal (corona)
Morbiditeit Ander woord voor
ziektelast/invaliditeit in de
samenleving
Mortaliteit Sterfte
Letaliteit Hoeveel mensen ook echt gaan
sterven aan een bepaalde ziekte
PARTIM: EPIDEMIOLOGIE
Hoofdstuk 1: inleiding
Wat is epidemiologie?
Epidemiologie is de wetenschap die optreden van ziektes en dood in de
bevolking bestudeert, en probeert door dit te onderzoeken de gezondheid van
een populatie te verbeteren.
Doelstellingen van epidemiologie
1) Beschrijven
Beschrijven en meten hoe groot de frequentie van een bepaalde ziekte in
een populatie is.
2) Verklaren
Verklaren van de frequentie aan de hand van factoren die frequentie
kunnen beïnvloeden
Factoren kunnen de frequentie op twee manieren beïnvloeden:
- Causaal: er is een oorzaak gevolg verband
- Niet-causaal: het ene is niet de oorzaak van het ander
Verschillende soorten kenmerken/factoren/determinanten
- Persoonlijke factoren:
o Demografische factoren
Bv: leeftijd, geslacht, afkomt
Leeftijd is belangrijkste determinant van gezondheid!
o Biologische factoren:
Bv: bloeddruk, bloedgroep…
Mensen met natuurlijk hoge bloeddruk hebben meer
risico op bepaalde ziektes
o Socio-economische factoren:
Bv: opleiding, inkomen
Iemand met een goede opleiding zal een hoger
inkomen hebben, en meer geld voor gezondheid
hebben
, o Genetisch: genetische mutaties die ziektes uitlokken
- Omgevingsfactoren:
o Onmiddellijke omgevingsfactoren
Gezin, milieu, bedrijven in de buurt, ziekenhuizen in de buurt
o Populatiefactoren
Klimaat op je woonplek, welvaart in jouw land,
gezondheidszorg in je land
- Tijdsfactoren:
o Impact van de tijd/evolutie op riscofactoren
Van waar komt de data die de epidemiologie gebruikt?
- Survey
- Medische dossiers van artsen
- Administratieve data (elk sterftegeval dat wordt ingevuld in een document door
de gemeente)
Verschillende vragen die een epidemioloog kan onderzoeken
TOEPASSEN VAN DE VRAGEN OP EEN VOORBEELD:
,
, Epidemiologische transitie, maar dan anders
In de epidemiologische transitie bij volksgezondheid keek men puur naar
sterftecijfers…
In deze vorm zal men meer kijken naar risicofactoren voor ziekte/dood vroeger
vs. Nu
VOOR DE GROENE LIJN (vroeger)
- Veel traditionele risico’s zoals hygiëne en water
NA DE GROENE LIJN (nu/moderne samenleving)
- Moderne risico’s zoals tabak, overgewicht, psychische problemen,
vervuiling, verkeer…
Nog enkele belangrijke begrippen
Begrip Uitleg
Endemie Ziekte die altijd aanwezig is, en
normale schommelingen heeft (griep,
pokken)…
Epidemie Schommelingen worden veel hoger
Pandemie Epidemie op wereldschaal (corona)
Morbiditeit Ander woord voor
ziektelast/invaliditeit in de
samenleving
Mortaliteit Sterfte
Letaliteit Hoeveel mensen ook echt gaan
sterven aan een bepaalde ziekte
