Samenvatting Algemene Psychologie via schema's

Rode draad van Algemene Psychologie
Hoofdstuk 1: Wat is psychologie?
1.1 Een definitie van de psychologie
- Definitie: een wetenschap waarbij het gedrag bestudeerd wordt en waarbij die
gedragsevidentie gebruikt wordt om de interne processen te begrijpen die aan dat gedrag
ten grondslag liggen.
o Hermann EBBINGHAUS: van het oudste onderwerp zullen wij de nieuwste
wetenschap maken
1.2 Ontwikkelingen die de psychologie mogelijk gemaakt hebben
 1879: Psychologie als wetenschap
Oude Grieken Wetenschappelijke revolutie Evolutietheorie
e e
15 eeuw 16 eeuw 19e eeuw
- Geocentrisme - Systematisch - Levende wezens het
- Dualisme observeren gevolg van een
o Plato - Actief ingrijpen aanpassingsproces aan
o Aristoteles - Experimenteren veranderende
o Ptolemaeus - Heliocentrisme omstandigheden
o Copernicus - Genetische variatie
o Galileo Galilei - Natuurlijke selectie
o Isaac Newton - Struggle for life
- Geesteswetenschappe - Survival of the fittest
n o Charles
- Natuurwetenschappen Darwin


1.3 Het ontstaan van de psychologie
=> ONTWIKKELINGEN BINNEN DE FILOSOFIE
Rationalisme Empirisme Evolutietheorie
e
17 eeuw 17e – 18e eeuw 19e eeuw
- RENE DESCARTES - HOBBES, LOCKE, - CHARLES DARWIN
- Dualisme HUME - Coöperatieve
- Rationalisme - Zintuigelijke psychologie
- Nativisme ervaringen associëren - Geest bestudeerbaar
- Tabula rasa
- Geest als onderdeel
van de studie
=>PSYCHOLOGIE ALS NIEUWE WETENSCHAP (1879)
Structuralisme Functionalisme Gestaltpsychologie Behaviorisme Psychoanalyse

WUNDT, TITCHENER, WILLIAM JAMES WERTHEIMER, WATSON , SKINNER SIGMUND FREUD
KÜLPE - Coöperatieve KÖHLER, KOFFKA - Stimulus- - Trauma’s in
- Introspectieve psychologie - Perceptie respons de kindertijd
methode - Omgeving - Geheel is reactie - Onbewuste
- Reductionisme - Stream of meer dan de - Positivisme conflicten in
- BEWUSTZIJN consciousnes som der delen - Tabula rasa bewustzijn
s - BEWUSTZIJN - Black-box brengen
- BEWUSTZIJN psychologie - Droomanalys
- Nurture e
- GEDRAG - Hermeneutiek
- ONBEWUSTE

,HEDENDAAGSE PSYCHOLOGIE: biologische, psychologische en sociale (bio-psychosociale benadering)

Hoofdstuk 2: Hoe onderzoek voeren in de psychologie
2.1 De wetenschappelijke methode
- Steunt op empirie
- Onderzoeks-cyclus
- Hoe kom je tot theorie?
 Werken rond een thema (literatuurstudie)
 Gebaseerd op evidentie
 Verfijnd en verworpen met een plausibele theorie
 Goede verklaring voor geheel van gegevens
 Falsifieerbaarheid (repliceerbaarheid)

2.2 Hypothese
= een concreet voorstel dat getest kan worden
 Operationalisatie: variabelen die je wil meten vertalen naar concrete en meetbare
handelingen

2.3 Onderzoeksmethoden
1. BESCHRIJVEND OF DESCRIPTIEF ONDERZOEK
 Natuurlijke observatie: observatie in de natuurlijke context, waarbij frequentie, tijdstip en
context genoteerd wordt
 Survey (vragenlijsten, peilingen en interviews)
 Test en gedragsstudies (psychologische tests, gevalstudies)
 Kwalitatief onderzoek (diepte-interview, focusgroepen, focussen op 1 thema)
2. CORRELATIEONDERZOEK
= Verbanden tussen de verschillende waarnemingen en/of metingen nagaan.
 Positieve correlatie
 Nulcorrelatie
 Negatieve correlatie
 Illusoire correlatie: we denken dat er wel of geen verband is maar het tegendeel wordt
bewezen
3. EXPERIMENTEEL ONDERZOEK
= Oorzaak-gevolg verklaringen geven
 Onderzoeken voor het experiment
 Hypothese formuleren
 Hypothese in een experiment gieten
 Onafhankelijke variabele: variabele die de ander manipuleert
 Afhankelijke variabele: variabele die wordt gemeten
 Controlevariabele: aspecten die constant worden gehouden
 Data verzamelen en analyseren (testen, verzamelen, statistisch analyseren)
 Hypothese evalueren

2.4 Resultaten analyseren en evalueren
1. IS DE WETENSCHAP ALTIJD JUIST?
 Theorieën zijn gissingen
 Perceptie bevat interpretatie
 Fouten in het onderzoek
 Interne validiteit: geldigheid van het onderzoek of het echt gemeten is
 Externe validiteit: veralgemeenbaarheid van de gebruikte onderzoek setting
 Convergerende evidentie
 Voorspelling en toeval

, 2. ETHIEK BIJ ONDERZOEK : informent consent, debriefing, minimumschade
Hoofdstuk 6: Conditionering en leren
6.1 Klassieke conditionering
o PAVLOV (begin 20e eeuw)
- Neutrale stimulus
- Ongeconditioneerde stimulus
- Ongeconditioneerde reactie
- Conditioneerde stimulus
- Conditioneerde reactie
 Higher-order/ second-order conditioning: je kan meerdere stimuli met elkaar in verband
stellen
 Verwerving: CS naar CR
 Extinctie/uitdoving: CR gaat dalen doordat CS niet meer wordt aanbeloven
 Spontaan herstel: gedrag toch gaat opvlakken
 Stimulusgeneralisatie: respons op een specifieke stimulus is geconditioneerd en hierdoor
komt dat dan ook voor bij gelijkaardige stimuli
 Stimulusdiscriminatie: aangeleerde reactie wordt beperkt tot specifiekere groep
PROBLEMEN:
1. Leren zonder contiguïteit: SMAAKAVERSIE
2. Biologische predispositie: GARCIA EN KOELLING
3. Blokkering: KAMIN EFFECT
BIJ MENSEN:
1. Fobieën: WATSON EN RAYNER (1920) – Little Albert
2. Fobie afleren: JONES (1924) – Little Peter

6.2 Operante of instrumentele conditionering
o SKINNER : kans dat gedrag zich zal herhalen is afhankelijk van de gevolgen van
gedrag
- THORNDIKE- PUZZLE BOX: basisprincipe aangetoond
- Wet van het effect (1898): door toevalligheid wordt gedrag aangeleerd
SOORTEN BEKRACHTIGING:
1. Positieve bekrachtiging
2. Negatieve bekrachtiging
BEKRACHTIGERS:
1. Primaire bekrachtiging (intrinsiek)
2. Secundaire bekrachtiging (dient om positieve bekrachtiging te krijgen)
HOE?
- Continue bekrachtiging
- Partiële bekrachtiging
 Vast ratioschema
 Variabel ratioschema
 Vast intervalschema
 Variabel intervalschema
STRAFFEN:
- Intensiteit
- Uitgestelde straf
- Consistentie
- Ontsnapping en vermijding – PENDELKOOI OF SHUTTLE BOX
 MOWRER’S TWEEFACTORENTHEORIE: vermijdingsconditionering en aangeleerde
hulpeloosheid (MARTIN SELIGMAN)
 TIME-OUT EN SHAPING!!!