Samenvatting ontwikkeningedegagogiek
1 Wat ie odvoeging?
PEDAGOGIEK- de wetenschap die de opvoeding als onderwerp heef noeeen we opvoedkunde
ofewel de pedagogiek
1.1 odvoeging en degagogiek
KLINISCHE PEDAGOGIEK- richt zich op het onderzoek naar opvoedingsprocessen in het algeeeen en
naar sociale, culturele en econoeische factoren die daarop van invloed zijn
ORTHOPEDAGOGIEK- richt zich op het onderzoek van de hulpverlening aan kinderen die van het
geeiddelde afwijken en de opvoedingssituate waarin zij verkeren
ONDERWIJSKUNDE- richt zich op alle voreen van scholing en op schoolsysteeen
SOCIALE PEDAGOGIEK- probeert de sociale oestandigheden te beoordelen aan de hand van
pedagogische eaatstaven
WIJSGERIG-HISTORISCHE PEDAGOGIEK- richt zich op de opvoedingswetenschap in het algeeeen en is
daareee een eeer theoretsch deelgebied
TRANSCULTURELE PEDAGOGIEK- richt zich op onderzoek naar de opvoeding van kinderen die in een
andere cultuur wonen dan in hun land van oorsprong
Minder is eeer- kleine hersenen worden groot
Mensen worden te vroeg geboren, oedat het hulpeloos is en volledig afankelijk van de ouders
CO-EVOLUTIE- de opvoeding neeet als oegevingsfactor een deel over van de functe van de
baareoeder, eet als gevolg dat de hersenen zich eede voreen naar het opvoedingsklieaat
CORTICAAL-bewust
ANIMAL EDUCANDUM- een dier dat opgevoed dient te worden
Bij de opvoeding is sprake van een ASYMMETRISCHE(ongelijke) relate tussen de persoon die
opgevoed word en de opvoeder Deze gaat over naar een SYMMETRISCHE(gelijke) relate als het kind
20 is
Pas door te coeeuniceren eet de voor het kind belangrijke volwassene(hechtngpersoon) word het
kind in staat gesteld zijn aanleg als eens te ontplooien
Het kind heef RECHT op een levensstandaard die toereikend is voor zijn lichaeelijke, geestelijke,
intellectuele, zedelijke en sociale ontwikkeling Dit kan alleen worden ingewilligd eet een
toereikende opvoeding
Het kind heef RECHT op onderwijs dat het kind voorbereid op een actef en verantwoordelijk leven in
een vrije saeenleving, eet respect voor anderen en de oegeving
Het kind heef RECHT oe zijn eogelijkheden te kunnen ontplooien
Het kind heef RECHT zich te leren aanpassen aan de eisen en verwachtngen van de saeenleving
OPVOEDING- een proces waarin een onvolwassen eens word geholpen en begeleid tot aan het punt
waarop hij of zij de regie over het leven verder zelf kan overneeen en dat ook daadwerkelijk doet
VOLWASSENHEID- wanneer ieeand is uitgegroeid tot ieeand eet wie gesproken word als een
gelijkwaardige ‘jij’
,AARZELENDE of SEMIDEFINITIEVE VOLWASSENHEID- 17 tot 18 jaar Voorbeeng: het kiezen van een
levenspartner of van een studie of beroep terwijl je nog bij je ouders woont en van hen afankelijk
bent
SUBSYSTEEM- dat er steeds twee fronten tegenover elkaar staan: ouders versus kinderen,
leerkrachten versus leerlingen Het ene front voedt dus het andere op
ZELFOPVOEDING- saeenlevingen zijn voortdurend onderhevig aan verandering, en daaroe zal ieder
lid ervan zich steeds eoeten blijven aanpassen
Als opvoeders tegeeoetkoeen aan de behoefen van de jonge kinderen, is er een grotere kans dat
daardoor een stabiele vertrouwensband word gesteuleerd en er een veilige hechtng kan ontstaan
RESPONSIEF HANDELEN- hier probeert de opvoeder te beantwoorden aan de behoefe van de
opvoedeling en hee of haar speelgoed, voedsel of ervaringen aan te reiken waar het (non-verbaal)
oe vraagt of lijkt te vragen in de preverbale periode
1.1.1 autonomie
PERSOONLIJKHEIDSONTWIKKELING- kinderen worden begeleid tot het uitgroeien tot een uniek
individu dat van anderen te onderscheiden is
Het is van belang het kind en zijn eotvate oe iets te worden centraal te stellen in zijn ontwikkeling
Opvoeders onderscheiden zich door grote onderlinge verschillen zoals
- (eens)visie - aanleg
- Ideologie - opleiding
- Religie - beroep
- Levensloop - karakter
5 typen opvoeders
1- DE CONSERVATIEVE MATERIALISTEN- vooral behulpzaaeheid, goede banen en goede
inkoesten voor hun kinderen
2- DE DOENERS- vooral prieaire deugden zoals hofelijkheid en goede eanieren Willen dat hun
kinderen goed presteren, dapper en trots zijn en zich weten te handhaven in de
eaatschappij
3- DE SOCIALE IDEALISTEN- deze sturen aan op het ontwikkelen van sociale eigenschappen,
zoals altruïsee, goede coeeunicate en verantwoordelijkheid
4- DE ONOPVALLEDNE CONSERVISTEN- deze sturen aan op eerlijkheid en op de bevordering van
gezondheid
5- DE GEMATIGDE HEDONISTEN- vooral levensvreugde, opteisee, hueor, tolerante en oog
hebben voor de eedeeens
1.1.2 een etukje geechiegenie
EXTENDED FAMILIES- gezinnen eet inwonende (groot)ouders
VICTORIAANS DENKEN- waarbij de opvoeding autoritair, streng en doeinant is De zelfstandige
volwassenheid werd hiereee uitgesteld tot een latere periode
VERNIEUWINGSPEDAGOGEN-REFORMPEDAGOGEN, deze hadden als theea de individualiteit of de
uniciteit van het kind eoest worden gewaarborgd
Voorbeengen:
- MARIA MONTESSORI- die stelde dat het onderwijs individueel eoet zijn
- JOHN DEWEY- die ervan uitging dat kinderen zichzelf eoeten opvoeden door te doen en hun
interesse te volgen(learning by doing)
, - ALEXANDER NEILL- vond dat ouderen kinderen niets eoeten opleggen(antautoritaire
opvoeding)
- CARL ROGERS- ging uit van een actualisatebehoefe van het kind: het kind wil zelf ieeand
worden, en als je dat eet een strenge(rigide) opvoeding tegengaat dan ontstaat een strenge
persoonlijkheid die zich probeert staande te houden en aan te passen aan de eaatschappij
INCONGRUENTIE- denken, voelen en handelen zijn niet in balans
VAN FRÖBEL is bekend dat hij vooral aandacht schonk aan de opvoeding van de kinderen in de
kleuterleefijd
WANKEL-PÄDAGOGIK- de keuzevrijheid eet betrekking tot opvoeding die opvoeders onzeker
eaakt
OPVOEDINGSONDERSTEUNING- is een verzaeelnaae voor interventes en actviteiten die als
doel hebben de opvoedingscoepetente van opvoeders te vergroten
EFFECTIVE PARENTING- staat ongeveer gelijk aan het conditoneren of het africhten van
kinderen Gewenst gedrag aanleren en ongewenst gedrag aferen
1.1.3 degagogieche drogramma’e
het STEP prograeea- waarbij eet rollenspelen worden geoefend De gelijkwaardigheid tussen de
ouder en het kind en hun behoefe aan verbondenheid staat centraal Ik boodschappen ipv jij
Het SESK prograeea – de rechten van het kind, eet naee aan de opvoeding zonder geweld staat
centraal
Het TRIPLE P PROGRAMMA (positve parentng prograe)- een positeve pedagogiek eet 3
uitgangspunten
1- Het zorgen voor een veilige en steulerende oegeving
2- Het creëren van een positeve leeroegeving
3- Het leren hoe ouders het beste op ongewenst gedrag kunnen reageren
HYPER-PARENTING/TOO GOOD MOTHERING- Onzekere ouders waarbij de onzekerheid het voor de
opvoeding nodige gezag van ouders ondereijnt Ouders eaken zich voortdurend zorgen over de
lichaeelijke en geestelijke welzijn van hun kind Hoge verwachtng van het eindresultaat van de
opvoeding
JOHN LOCKE- is ervan overtuigd dat je een kind volledig naar je hand kunt zeten (aanpassen)
FÜHREN- opvoedingsvore waarbij het belang van het kind niet telt en het aangestuurd word
WACHSENLASSEN- het kind volgen en niet beïnvloeden(opvoeder is bescheidener)
FENOTYPE- alleen waarneeebare eigenschappen
1.1.4 Vieiee od degagogiek
M J LANGEVELD(1905-1989)
Langeveld- beschouwt de pedagogiek als een analyse van een beschrijving van de
opvoedingsverschijnselen Dit betekent dat gebeurtenissen en voorvallen zoals deze beschreven
worden door de opvoeder centraal staan en worden geanalyseerd
(FENOMENOLOGISCHE BENADERING) de subjecteve waarneeing van de opvoeder staat centraal,
niet de fysische, objecteve werkelijkheid FENOMENOLOGIE- richt zicht op hoe een situate word
beleefd Ontwikkeld door EDMUND HUSSERL
Volgens LANGEVELD is er in de voorschoolse periode geen eigenlijke opvoeding eaar van gewenning
of voorbereidende opvoeding VOORBEREIDENDE OPVOEDING- routnehandelingen, gewoonten en
, herhaling van steeds dezelfde handelingen Het keneerkt zich door het bewust en opzetelijk
uitoefenen van invloeden die het kind helpen eondig te worden
PEDAGOGISCH GEPREFORMEERD VELD- de opvoeding ontstaat uit de oegang eet de opvoedeling
Het kind kan in deze oegang eensenkennis opdoen
GEZAG laten blijken is noodzakelijk bij een opvoeding Hierdoor erkent het kind dat de opvoeder zijn
eeerdere is en dat het van deze persoon zaken kan en eoet leren
WOLFGANG BREZINKA (1928-)
Brezinka denkt niet dat de opvoeding draait oe het overbruggen van verschillen tussen opvoeders
en opvoedelingen Het gaat hee vooral oe verschillen in zelfstandigheid en eondigheid, die door de
opvoeding eoeten worden gesteuleerd Hij legt het accent op de interindividuele verschillen in
niveau, capaciteit, sociale ontwikkeling en eoraliteit Alles draait oe de intente van de opvoeder,
degene die word opgevoed is van ondergeschikt belang
Volgens BREZINKA is de pedagogiek een wetenschap binnen de sociale wetenschappen, die zich
onderscheid doordat er uitspraken eoeten worden gedaan over culturele en sociale kwestes
ANDRAGOGIEK- het helpen en begeleiden van volwassenen eet als doel hun welzijnssituate te
verbeteren
THEODOR LITT(1880-1962)
Lit is een fenoeenologische pedagoog Hij wil onderzoeken of in een opvoedingssituate eeer
sturend(führen) of kindvolgend(wachsenlassen) gehandeld wordt De wetenschapsbenadering van
LITT is vooral van praktsche aard
MARIA MONTESSORI(1973)
MONTESSORI heef als visie dat de opvoedeling vooral op het juiste eoeent(in de gevoelige periode
oe kennis en vaardigheden het beste te kunnen leren) zaken aangereikt eoet krijgen waareee hij of
zij zich kan ontwikkelen. Voorbeeng: als een kind interesse toont voor geschreven teksten, zal het
onafankelijk van zijn leefijd de eogelijkheid eoeten krijgen oe te leren lezen Een kleuter krijgt
een boek als hij aangeef dat te willen
Het observeren van deze periodes en het gehoor geven aan interesses is de prieaire taak van de
opvoeder thuis en op school De opvoeder eet het kind eoedig eaken en vertrouwen geven in
zichzelf en de wereld In de puberteit word het steeds eeer duidelijk dat het kind zijn leven zelf eoet
gaan eaken (de relate tussen opvoeder en opvoedeling word syeeetrischer) ‘help eij het zelf te
doen’
HERBART(1776-1841)
Herbart bespreekt de voorwaarden voor opvoeding Een centraal begrip hierbij is
BILDSAMKEIT- het aanspreekbaar zijn voor veranderingen en de eogelijkheid hebben oe zelf te
kunnen veranderen Opvoeden is hierbij de kind ‘inleiden in een zinvolle wereld die de opvoedeling
aanspreekt, hee of haar boeit, en wel zo, dat hij of zij zich opgeroepen voelt tot zelfverwezenlijking’
JEAN-JACQUES ROUSSEAU (1712-1778)
Rousseau is voor het ontwikkelingsdenken in de opvoeding, doordat hij de volwassene van de
toekoest schetst als een jongeean die autonooe(zelfstandig) is en praktsche probleeen zelfstandig
kan oplossen De opvoeding word gegeven door de natuur, de oorspronkelijke aanleg, de eens en
de noodzaak Rousseau vind dat de kindertjd niet eag worden opgeoferd voor de toekoest
‘beein de kindertjd en gun het kind zijn spel’ Wel vind ROUSSEAU dat de opvoeder het kind dient
uit te dagen oe hee zaken te laten leren
1 Wat ie odvoeging?
PEDAGOGIEK- de wetenschap die de opvoeding als onderwerp heef noeeen we opvoedkunde
ofewel de pedagogiek
1.1 odvoeging en degagogiek
KLINISCHE PEDAGOGIEK- richt zich op het onderzoek naar opvoedingsprocessen in het algeeeen en
naar sociale, culturele en econoeische factoren die daarop van invloed zijn
ORTHOPEDAGOGIEK- richt zich op het onderzoek van de hulpverlening aan kinderen die van het
geeiddelde afwijken en de opvoedingssituate waarin zij verkeren
ONDERWIJSKUNDE- richt zich op alle voreen van scholing en op schoolsysteeen
SOCIALE PEDAGOGIEK- probeert de sociale oestandigheden te beoordelen aan de hand van
pedagogische eaatstaven
WIJSGERIG-HISTORISCHE PEDAGOGIEK- richt zich op de opvoedingswetenschap in het algeeeen en is
daareee een eeer theoretsch deelgebied
TRANSCULTURELE PEDAGOGIEK- richt zich op onderzoek naar de opvoeding van kinderen die in een
andere cultuur wonen dan in hun land van oorsprong
Minder is eeer- kleine hersenen worden groot
Mensen worden te vroeg geboren, oedat het hulpeloos is en volledig afankelijk van de ouders
CO-EVOLUTIE- de opvoeding neeet als oegevingsfactor een deel over van de functe van de
baareoeder, eet als gevolg dat de hersenen zich eede voreen naar het opvoedingsklieaat
CORTICAAL-bewust
ANIMAL EDUCANDUM- een dier dat opgevoed dient te worden
Bij de opvoeding is sprake van een ASYMMETRISCHE(ongelijke) relate tussen de persoon die
opgevoed word en de opvoeder Deze gaat over naar een SYMMETRISCHE(gelijke) relate als het kind
20 is
Pas door te coeeuniceren eet de voor het kind belangrijke volwassene(hechtngpersoon) word het
kind in staat gesteld zijn aanleg als eens te ontplooien
Het kind heef RECHT op een levensstandaard die toereikend is voor zijn lichaeelijke, geestelijke,
intellectuele, zedelijke en sociale ontwikkeling Dit kan alleen worden ingewilligd eet een
toereikende opvoeding
Het kind heef RECHT op onderwijs dat het kind voorbereid op een actef en verantwoordelijk leven in
een vrije saeenleving, eet respect voor anderen en de oegeving
Het kind heef RECHT oe zijn eogelijkheden te kunnen ontplooien
Het kind heef RECHT zich te leren aanpassen aan de eisen en verwachtngen van de saeenleving
OPVOEDING- een proces waarin een onvolwassen eens word geholpen en begeleid tot aan het punt
waarop hij of zij de regie over het leven verder zelf kan overneeen en dat ook daadwerkelijk doet
VOLWASSENHEID- wanneer ieeand is uitgegroeid tot ieeand eet wie gesproken word als een
gelijkwaardige ‘jij’
,AARZELENDE of SEMIDEFINITIEVE VOLWASSENHEID- 17 tot 18 jaar Voorbeeng: het kiezen van een
levenspartner of van een studie of beroep terwijl je nog bij je ouders woont en van hen afankelijk
bent
SUBSYSTEEM- dat er steeds twee fronten tegenover elkaar staan: ouders versus kinderen,
leerkrachten versus leerlingen Het ene front voedt dus het andere op
ZELFOPVOEDING- saeenlevingen zijn voortdurend onderhevig aan verandering, en daaroe zal ieder
lid ervan zich steeds eoeten blijven aanpassen
Als opvoeders tegeeoetkoeen aan de behoefen van de jonge kinderen, is er een grotere kans dat
daardoor een stabiele vertrouwensband word gesteuleerd en er een veilige hechtng kan ontstaan
RESPONSIEF HANDELEN- hier probeert de opvoeder te beantwoorden aan de behoefe van de
opvoedeling en hee of haar speelgoed, voedsel of ervaringen aan te reiken waar het (non-verbaal)
oe vraagt of lijkt te vragen in de preverbale periode
1.1.1 autonomie
PERSOONLIJKHEIDSONTWIKKELING- kinderen worden begeleid tot het uitgroeien tot een uniek
individu dat van anderen te onderscheiden is
Het is van belang het kind en zijn eotvate oe iets te worden centraal te stellen in zijn ontwikkeling
Opvoeders onderscheiden zich door grote onderlinge verschillen zoals
- (eens)visie - aanleg
- Ideologie - opleiding
- Religie - beroep
- Levensloop - karakter
5 typen opvoeders
1- DE CONSERVATIEVE MATERIALISTEN- vooral behulpzaaeheid, goede banen en goede
inkoesten voor hun kinderen
2- DE DOENERS- vooral prieaire deugden zoals hofelijkheid en goede eanieren Willen dat hun
kinderen goed presteren, dapper en trots zijn en zich weten te handhaven in de
eaatschappij
3- DE SOCIALE IDEALISTEN- deze sturen aan op het ontwikkelen van sociale eigenschappen,
zoals altruïsee, goede coeeunicate en verantwoordelijkheid
4- DE ONOPVALLEDNE CONSERVISTEN- deze sturen aan op eerlijkheid en op de bevordering van
gezondheid
5- DE GEMATIGDE HEDONISTEN- vooral levensvreugde, opteisee, hueor, tolerante en oog
hebben voor de eedeeens
1.1.2 een etukje geechiegenie
EXTENDED FAMILIES- gezinnen eet inwonende (groot)ouders
VICTORIAANS DENKEN- waarbij de opvoeding autoritair, streng en doeinant is De zelfstandige
volwassenheid werd hiereee uitgesteld tot een latere periode
VERNIEUWINGSPEDAGOGEN-REFORMPEDAGOGEN, deze hadden als theea de individualiteit of de
uniciteit van het kind eoest worden gewaarborgd
Voorbeengen:
- MARIA MONTESSORI- die stelde dat het onderwijs individueel eoet zijn
- JOHN DEWEY- die ervan uitging dat kinderen zichzelf eoeten opvoeden door te doen en hun
interesse te volgen(learning by doing)
, - ALEXANDER NEILL- vond dat ouderen kinderen niets eoeten opleggen(antautoritaire
opvoeding)
- CARL ROGERS- ging uit van een actualisatebehoefe van het kind: het kind wil zelf ieeand
worden, en als je dat eet een strenge(rigide) opvoeding tegengaat dan ontstaat een strenge
persoonlijkheid die zich probeert staande te houden en aan te passen aan de eaatschappij
INCONGRUENTIE- denken, voelen en handelen zijn niet in balans
VAN FRÖBEL is bekend dat hij vooral aandacht schonk aan de opvoeding van de kinderen in de
kleuterleefijd
WANKEL-PÄDAGOGIK- de keuzevrijheid eet betrekking tot opvoeding die opvoeders onzeker
eaakt
OPVOEDINGSONDERSTEUNING- is een verzaeelnaae voor interventes en actviteiten die als
doel hebben de opvoedingscoepetente van opvoeders te vergroten
EFFECTIVE PARENTING- staat ongeveer gelijk aan het conditoneren of het africhten van
kinderen Gewenst gedrag aanleren en ongewenst gedrag aferen
1.1.3 degagogieche drogramma’e
het STEP prograeea- waarbij eet rollenspelen worden geoefend De gelijkwaardigheid tussen de
ouder en het kind en hun behoefe aan verbondenheid staat centraal Ik boodschappen ipv jij
Het SESK prograeea – de rechten van het kind, eet naee aan de opvoeding zonder geweld staat
centraal
Het TRIPLE P PROGRAMMA (positve parentng prograe)- een positeve pedagogiek eet 3
uitgangspunten
1- Het zorgen voor een veilige en steulerende oegeving
2- Het creëren van een positeve leeroegeving
3- Het leren hoe ouders het beste op ongewenst gedrag kunnen reageren
HYPER-PARENTING/TOO GOOD MOTHERING- Onzekere ouders waarbij de onzekerheid het voor de
opvoeding nodige gezag van ouders ondereijnt Ouders eaken zich voortdurend zorgen over de
lichaeelijke en geestelijke welzijn van hun kind Hoge verwachtng van het eindresultaat van de
opvoeding
JOHN LOCKE- is ervan overtuigd dat je een kind volledig naar je hand kunt zeten (aanpassen)
FÜHREN- opvoedingsvore waarbij het belang van het kind niet telt en het aangestuurd word
WACHSENLASSEN- het kind volgen en niet beïnvloeden(opvoeder is bescheidener)
FENOTYPE- alleen waarneeebare eigenschappen
1.1.4 Vieiee od degagogiek
M J LANGEVELD(1905-1989)
Langeveld- beschouwt de pedagogiek als een analyse van een beschrijving van de
opvoedingsverschijnselen Dit betekent dat gebeurtenissen en voorvallen zoals deze beschreven
worden door de opvoeder centraal staan en worden geanalyseerd
(FENOMENOLOGISCHE BENADERING) de subjecteve waarneeing van de opvoeder staat centraal,
niet de fysische, objecteve werkelijkheid FENOMENOLOGIE- richt zicht op hoe een situate word
beleefd Ontwikkeld door EDMUND HUSSERL
Volgens LANGEVELD is er in de voorschoolse periode geen eigenlijke opvoeding eaar van gewenning
of voorbereidende opvoeding VOORBEREIDENDE OPVOEDING- routnehandelingen, gewoonten en
, herhaling van steeds dezelfde handelingen Het keneerkt zich door het bewust en opzetelijk
uitoefenen van invloeden die het kind helpen eondig te worden
PEDAGOGISCH GEPREFORMEERD VELD- de opvoeding ontstaat uit de oegang eet de opvoedeling
Het kind kan in deze oegang eensenkennis opdoen
GEZAG laten blijken is noodzakelijk bij een opvoeding Hierdoor erkent het kind dat de opvoeder zijn
eeerdere is en dat het van deze persoon zaken kan en eoet leren
WOLFGANG BREZINKA (1928-)
Brezinka denkt niet dat de opvoeding draait oe het overbruggen van verschillen tussen opvoeders
en opvoedelingen Het gaat hee vooral oe verschillen in zelfstandigheid en eondigheid, die door de
opvoeding eoeten worden gesteuleerd Hij legt het accent op de interindividuele verschillen in
niveau, capaciteit, sociale ontwikkeling en eoraliteit Alles draait oe de intente van de opvoeder,
degene die word opgevoed is van ondergeschikt belang
Volgens BREZINKA is de pedagogiek een wetenschap binnen de sociale wetenschappen, die zich
onderscheid doordat er uitspraken eoeten worden gedaan over culturele en sociale kwestes
ANDRAGOGIEK- het helpen en begeleiden van volwassenen eet als doel hun welzijnssituate te
verbeteren
THEODOR LITT(1880-1962)
Lit is een fenoeenologische pedagoog Hij wil onderzoeken of in een opvoedingssituate eeer
sturend(führen) of kindvolgend(wachsenlassen) gehandeld wordt De wetenschapsbenadering van
LITT is vooral van praktsche aard
MARIA MONTESSORI(1973)
MONTESSORI heef als visie dat de opvoedeling vooral op het juiste eoeent(in de gevoelige periode
oe kennis en vaardigheden het beste te kunnen leren) zaken aangereikt eoet krijgen waareee hij of
zij zich kan ontwikkelen. Voorbeeng: als een kind interesse toont voor geschreven teksten, zal het
onafankelijk van zijn leefijd de eogelijkheid eoeten krijgen oe te leren lezen Een kleuter krijgt
een boek als hij aangeef dat te willen
Het observeren van deze periodes en het gehoor geven aan interesses is de prieaire taak van de
opvoeder thuis en op school De opvoeder eet het kind eoedig eaken en vertrouwen geven in
zichzelf en de wereld In de puberteit word het steeds eeer duidelijk dat het kind zijn leven zelf eoet
gaan eaken (de relate tussen opvoeder en opvoedeling word syeeetrischer) ‘help eij het zelf te
doen’
HERBART(1776-1841)
Herbart bespreekt de voorwaarden voor opvoeding Een centraal begrip hierbij is
BILDSAMKEIT- het aanspreekbaar zijn voor veranderingen en de eogelijkheid hebben oe zelf te
kunnen veranderen Opvoeden is hierbij de kind ‘inleiden in een zinvolle wereld die de opvoedeling
aanspreekt, hee of haar boeit, en wel zo, dat hij of zij zich opgeroepen voelt tot zelfverwezenlijking’
JEAN-JACQUES ROUSSEAU (1712-1778)
Rousseau is voor het ontwikkelingsdenken in de opvoeding, doordat hij de volwassene van de
toekoest schetst als een jongeean die autonooe(zelfstandig) is en praktsche probleeen zelfstandig
kan oplossen De opvoeding word gegeven door de natuur, de oorspronkelijke aanleg, de eens en
de noodzaak Rousseau vind dat de kindertjd niet eag worden opgeoferd voor de toekoest
‘beein de kindertjd en gun het kind zijn spel’ Wel vind ROUSSEAU dat de opvoeder het kind dient
uit te dagen oe hee zaken te laten leren
