Samenvatting Afweer H21
§1 – Geen indringers
Je lichaam is op veel plekken kwetsbaar voor bacteriën. Dekweefsel
vormen als een fysieke barrière een afweer tegen ziekteverwekkers.
Dekweefsel laag nauw aaneengesloten cellen, waar grote moleculen
en ziekteverwekkers niet doorgeen kunnen. (Voorbeeld: opperhuid).
De huid bestaat uit verschillende lagen:
De opperhuid is een voorbeeld van zo’n dekweefsel, de bovenste laag is
de hoornlaag. Deze laag bestaat uit dode lichaamscellen, bij het dagelijks
leven schuren deze cellen van het lichaam af samen met talloze bacteriën.
Vanuit de basale cellen laag (kiemlaag) groeit de opperhuid weer aan.
Nieuwe dochtercellen duwen de oude dochtercellen naar het
oppervlak, oude cellen gaan dood en vormen de hoornlaag.
Lederhuid bestaat uit veel zintuigjes en houdt de huid soepel, daaronder
bevindt zich vooral vetweefsel wat zorgt voor isolatie.
Zonlicht
Melanocyten pigmentvormende cellen.
In de kiemlaag bevinden zich lange uitlopers met korrels melanine die je
DNA beschermen. Mocht je te lang in de zon zitten en deze beschadigen,
zal door de UV je DNA beschadigen en heb je meer kans op huidkanker.
, Uiteindelijk zullen cellen met melanine ook naar het oppervlak gaan en in
de hoornlaag terechtkomen en verschilferen.
Vocht barrières
Je longen en je darmen zijn aan de binnenkant bedekt met een speciale
laag slijmvlies (dekweefsel). Deze slijmlaag scheidt
slijmbekercellen af die bacteriedodende stoffen bevat.
In de longen blijven bacteriën in het slijm plakken, andere
dekweefselcellen hebben trilharen en vervoeren hierdoor het slijm richting
de keelholte waardoor we het inslikken. De meeste bacteriën overleven de
biochemische barrière (PH) van de maag niet. (1-3)
Hierdoor niet-specifieke barierres tegen het binnendringen van micro-
organismen:
Investeren in bescherming
Planten beschermen zichzelf met een mechanische afweer (fysische
bescherming) Dit kunnen bijvoorbeeld stekels zijn. Deze beschermen
dan alleen tegen de grote herbivoren en niet tegen bijv. rupsen, want als
de plant zichzelf hier ook tegen zou moeten beschermen, zou hem dit veel
energie kosten. Ook kan er een vorm van mutualisme ontstaan, bij bijv.
de acaciaboom. Deze laat mieren leven in de boom in ruil voor
bescherming tegen aanvretende dieren. Beide groepen profiteren hier van
elkaar.
Chemische bescherming
Chemische afweer planten maken stoffen om zich te beschermen
tegen herbivoren.
§1 – Geen indringers
Je lichaam is op veel plekken kwetsbaar voor bacteriën. Dekweefsel
vormen als een fysieke barrière een afweer tegen ziekteverwekkers.
Dekweefsel laag nauw aaneengesloten cellen, waar grote moleculen
en ziekteverwekkers niet doorgeen kunnen. (Voorbeeld: opperhuid).
De huid bestaat uit verschillende lagen:
De opperhuid is een voorbeeld van zo’n dekweefsel, de bovenste laag is
de hoornlaag. Deze laag bestaat uit dode lichaamscellen, bij het dagelijks
leven schuren deze cellen van het lichaam af samen met talloze bacteriën.
Vanuit de basale cellen laag (kiemlaag) groeit de opperhuid weer aan.
Nieuwe dochtercellen duwen de oude dochtercellen naar het
oppervlak, oude cellen gaan dood en vormen de hoornlaag.
Lederhuid bestaat uit veel zintuigjes en houdt de huid soepel, daaronder
bevindt zich vooral vetweefsel wat zorgt voor isolatie.
Zonlicht
Melanocyten pigmentvormende cellen.
In de kiemlaag bevinden zich lange uitlopers met korrels melanine die je
DNA beschermen. Mocht je te lang in de zon zitten en deze beschadigen,
zal door de UV je DNA beschadigen en heb je meer kans op huidkanker.
, Uiteindelijk zullen cellen met melanine ook naar het oppervlak gaan en in
de hoornlaag terechtkomen en verschilferen.
Vocht barrières
Je longen en je darmen zijn aan de binnenkant bedekt met een speciale
laag slijmvlies (dekweefsel). Deze slijmlaag scheidt
slijmbekercellen af die bacteriedodende stoffen bevat.
In de longen blijven bacteriën in het slijm plakken, andere
dekweefselcellen hebben trilharen en vervoeren hierdoor het slijm richting
de keelholte waardoor we het inslikken. De meeste bacteriën overleven de
biochemische barrière (PH) van de maag niet. (1-3)
Hierdoor niet-specifieke barierres tegen het binnendringen van micro-
organismen:
Investeren in bescherming
Planten beschermen zichzelf met een mechanische afweer (fysische
bescherming) Dit kunnen bijvoorbeeld stekels zijn. Deze beschermen
dan alleen tegen de grote herbivoren en niet tegen bijv. rupsen, want als
de plant zichzelf hier ook tegen zou moeten beschermen, zou hem dit veel
energie kosten. Ook kan er een vorm van mutualisme ontstaan, bij bijv.
de acaciaboom. Deze laat mieren leven in de boom in ruil voor
bescherming tegen aanvretende dieren. Beide groepen profiteren hier van
elkaar.
Chemische bescherming
Chemische afweer planten maken stoffen om zich te beschermen
tegen herbivoren.
