Samenvatting Begrippenlijst onderwijsvernieuwing en schoolontwikkeling

BEGRIPPENLIJST

Deel 1: probleemstelling, historiek en contextualisering
Kenmerken  Omgaan met verandering op school en maatschappelijke
onderwijsvernieuwing veranderingen
 Initiëren
 Implementeren
 Evalueren
 Verbeteren
Onderwijsvernieuwing Onderwijsvernieuwing is het proces van doelgericht veranderen van
onderwijsleerpraktijken of de condities die de vormgeving ervan bepalen
met de bedoeling het onderwijs en/of de opvoeding van de betrokken
leerlingen/studenten te verbeteren
Soorten vragen  Normatieve vraag
 Politieke vraag
 Creatieve vraag
 Strategische vraag
 Effectiviteitsvraag
 Verklaringsvraag
Proeftuinen Proefuinen zijn plaatsen waar een bepaalde oplossing beproefd word, op
de proef gesteld wordt of waar men de proef op de som neemt

DUS

Men gaat concreet na als een vernieuwende aanpak effectief is, als de
doelen bereikt worden en liefst op een betere manier dan voorheen
3 kerninzichten uit  Onderwijsvernieuwing die onderwijsverbetering wil zijn moet zich
onderzoek richten op betere resultaten bij de leerlingen en op de
ontwikkeling van de capaciteiten van de schoolteams (=
professionele ontwikkeling)
 Onderwijsvernieuwing is een betekenisvol proces voor de
betrokken professionals
 Onderwijsvernieuwing gebeurt altijd in een bepaalde context
Professionaliteit = deskundigheid en engagement
Deskundigheid Deskundigheid zijn de kennis en vaardigheden waarmee de betrokken
professionals hun takenpakket opnemen en gestalte geven
Engagement Engagement is de gedrevenheid om datgene wat men belangrijk acht na te
streven

Bestaat uit moreel en emotioneel engagement




1

, Moreel engagement = het gevoel van verantwoordelijkheid om tegemoet te komen aan de
educatieve noden
Emotioneel engagement = de relatie van inzet, zich verantwoordelijk voelen, de ervaring dat men
zich emotioneel niet onverschillig kan opstellen tegenover de leerlingen en
hun resultaat
Betekenisgeving (2 delen)  Individueel = persoonlijk interpretatiekader
 Collectief = schoolcultuur
Schoolcultuur De schoolcultuur zijn de gedeelde opvatngen over hoe onderwijs het best
ingericht wordt en hoe men er als schoolteam aan wil werken
Onderwijsvernieuwing is een  Adoptie of initiatie
proces  fasen  Implementatie
 Institutionalisering
Adoptie of initiatie De beslissing om een bepaalde concrete invulling te geven aan wenselijk
geachte of voorgestelde doelen
Implementatie Proces van de vernieuwing in de praktijk brengen
men tracht de vernieuwingsideeën concreet vorm te geven in de praktijk
Institutionalisering De vernieuwende praktijk houdt op met vernieuwend te zijn omdat ze
normaal geworden is voor de wijze waarop de organisatie fungeert
Implementatie is nooit een  De scholen en de klassen verschillen
uitvoering van voorschriften  Onderwijsbeleid en onderwijshervormingen zijn NOOIT neutraal ,
of procedures  redenen maar waardengeladen
Principled resistance Principled resistance is de weerstand vanuit een overtuiging, vanuit een
aantal principes waar je u aan vasthoudt
Context  2 dimensies  Tijdelijke dimensie
 Ruimtelijke dimensie
Tijdelijke dimensie = de ervaringen uit het verleden en de verwachtingen naar de toekomst die
het heden mee kleuren

 individueel en collectief
Ruimtelijke dimensie = de concrete situaties in een concrete school

 de feitelijke materiële omgeving, de sociale omgeving
Configuraties Configuraties zijn de verschijningen/vormgevingen van de vernieuwing in
de school
Mutuele adaptatie = wederzijdse aanpassing

De vernieuwing wordt aangepast door de mensen in de school, maar door
met de vernieuwing om te gaan, wordt ook het beleid aangepast
Deel 2: actoren en hun betekenisgeving (sense-making)
2 bemerkingen over ‘het zelf’  Onderwijzen is een interpersoonlijk en relationele onderneming




2