1
, Drugsbeleid moet over een andere boeg
Ieder die hoopt op een drugsvrije samenleving, leeft slechts in een illusie. Door de
voortdurende discussie over het drugsbeleid, roept het vraagstuk van de legalisatie van
drugs steeds luider om aandacht. Terwijl het huidige drugsbeleid de focus legt op repressie,
staan vele deskundigen te popelen om een radicaal nieuwe aanpak te zien om een
realistischer, effectiever drugsbeleid te omarmen. Het invoeren van een realistisch
drugsbeleid is veel waardevoller dan er met gestrekt been tegen in gaan. Hoe kan het
drugsbeleid worden verbeterd om de belangen van het sociaal werk en de gezondheid van
de samenleving te bevorderen?
De laatste jaren is het strafrechtelijk klimaat met betrekking tot drugscriminaliteit verzwaard
(Nabben & Hollemans, 2021). Met als gevolg dat de behandeling door hulpverleners de
laatste jaren sterk veranderd en verbeterd is. Voormalig-minister van Justitie en Veiligheid
Yeşilgöz-Zegerius (2022) maakte bekend jaarlijks 82 miljoen euro extra te investeren om de
jonge aanwas in drugscriminaliteit een halt toe te roepen. Door het inzetten van een
strengere aanpak ten aanzien van drugsgebruik zal men vroeg of laat bij een hulpverlener
terechtkomen. Zo raakte Indy Meijer op 12-jarige leeftijd verstrikt in de drugscriminaliteit,
met als gevolg dat hij op 17-jarige leeftijd zelfmoord pleegde. Zijn moeder maakt zich hard
voor eenieder die in zo’n zelfde situatie zit en zegt hierover het volgende: "Het is logisch dat
je soms woest bent op alles wat er speelt. Boos worden mag en is nodig. Maar probeer
steeds betrokken te blijven en te vragen: waarom doe je dit en wat heb je van mij nodig? En
vraag je af wat je zelf kunt veranderen aan de situatie en welke hulp moet worden
ingeschakeld. Het belangrijkste is dat je ondanks alle emoties die je ervaart in verbinding
blijft met je kind. Als je deze verbinding kwijtraakt, verlies je je kind.” (NOS, 2019).
Dat het drugsbeleid in Nederland over een andere boeg moet is duidelijk. De miljoenen
euro’s extra en het inzetten van extra hulpverleners ondanks tekorten kunnen beter besteed
worden. Daarnaast is gebleken dat behandelen beter werkt dan straffen (Dienst Justitiële
Inrichtingen, 2023). Belonen van goed gedrag blijkt vele malen effectiever te zijn dan het
straffen van verkeerd gedrag. Opmerkelijk is dat dit in strijd is met het huidige drugsbeleid,
die gericht is op repressie. Ervaringsdeskundigen geven aan dat de belangrijkste stap bij het
tegengaan van criminele activiteiten, vooral op jongere leeftijd, het bieden van een
luisterend oor is en vooral niet met gestrekt been tegen de daden ingaan (NOS, 2023). Deze
manier van benaderen biedt een verschuiving van justitiële instanties naar sociale instanties.
Dit benadrukt het belang van het betrekken van gezondheidszorgexperts, maatschappelijke
organisaties en gemeenschappen bij het ontwikkelen van effectief beleid.
Het sociaal werk
Het implementeren van een nieuw drugsbeleid vergt van verschillende disciplines de nodige
inzet en aandacht. Zonder de hulp van ouders, scholen, de overheid en het sociaal werk is er
geen beginnen aan. Het sociaal werk streeft naar het verbeteren van het welzijn van
individuen en gemeenschappen door sociale rechtvaardigheid te bevorderen,
mensenrechten te respecteren, en het omarmen van empowerment en inclusiviteit (BPSW,
2021).
Het huidige drugsbeleid, gericht op repressie en criminalisering, levert stigmatisering op en
zorgt voor sociale ongelijkheden. Minderheidsgroepen ervaren de meeste gevolgen van het
2
, Drugsbeleid moet over een andere boeg
Ieder die hoopt op een drugsvrije samenleving, leeft slechts in een illusie. Door de
voortdurende discussie over het drugsbeleid, roept het vraagstuk van de legalisatie van
drugs steeds luider om aandacht. Terwijl het huidige drugsbeleid de focus legt op repressie,
staan vele deskundigen te popelen om een radicaal nieuwe aanpak te zien om een
realistischer, effectiever drugsbeleid te omarmen. Het invoeren van een realistisch
drugsbeleid is veel waardevoller dan er met gestrekt been tegen in gaan. Hoe kan het
drugsbeleid worden verbeterd om de belangen van het sociaal werk en de gezondheid van
de samenleving te bevorderen?
De laatste jaren is het strafrechtelijk klimaat met betrekking tot drugscriminaliteit verzwaard
(Nabben & Hollemans, 2021). Met als gevolg dat de behandeling door hulpverleners de
laatste jaren sterk veranderd en verbeterd is. Voormalig-minister van Justitie en Veiligheid
Yeşilgöz-Zegerius (2022) maakte bekend jaarlijks 82 miljoen euro extra te investeren om de
jonge aanwas in drugscriminaliteit een halt toe te roepen. Door het inzetten van een
strengere aanpak ten aanzien van drugsgebruik zal men vroeg of laat bij een hulpverlener
terechtkomen. Zo raakte Indy Meijer op 12-jarige leeftijd verstrikt in de drugscriminaliteit,
met als gevolg dat hij op 17-jarige leeftijd zelfmoord pleegde. Zijn moeder maakt zich hard
voor eenieder die in zo’n zelfde situatie zit en zegt hierover het volgende: "Het is logisch dat
je soms woest bent op alles wat er speelt. Boos worden mag en is nodig. Maar probeer
steeds betrokken te blijven en te vragen: waarom doe je dit en wat heb je van mij nodig? En
vraag je af wat je zelf kunt veranderen aan de situatie en welke hulp moet worden
ingeschakeld. Het belangrijkste is dat je ondanks alle emoties die je ervaart in verbinding
blijft met je kind. Als je deze verbinding kwijtraakt, verlies je je kind.” (NOS, 2019).
Dat het drugsbeleid in Nederland over een andere boeg moet is duidelijk. De miljoenen
euro’s extra en het inzetten van extra hulpverleners ondanks tekorten kunnen beter besteed
worden. Daarnaast is gebleken dat behandelen beter werkt dan straffen (Dienst Justitiële
Inrichtingen, 2023). Belonen van goed gedrag blijkt vele malen effectiever te zijn dan het
straffen van verkeerd gedrag. Opmerkelijk is dat dit in strijd is met het huidige drugsbeleid,
die gericht is op repressie. Ervaringsdeskundigen geven aan dat de belangrijkste stap bij het
tegengaan van criminele activiteiten, vooral op jongere leeftijd, het bieden van een
luisterend oor is en vooral niet met gestrekt been tegen de daden ingaan (NOS, 2023). Deze
manier van benaderen biedt een verschuiving van justitiële instanties naar sociale instanties.
Dit benadrukt het belang van het betrekken van gezondheidszorgexperts, maatschappelijke
organisaties en gemeenschappen bij het ontwikkelen van effectief beleid.
Het sociaal werk
Het implementeren van een nieuw drugsbeleid vergt van verschillende disciplines de nodige
inzet en aandacht. Zonder de hulp van ouders, scholen, de overheid en het sociaal werk is er
geen beginnen aan. Het sociaal werk streeft naar het verbeteren van het welzijn van
individuen en gemeenschappen door sociale rechtvaardigheid te bevorderen,
mensenrechten te respecteren, en het omarmen van empowerment en inclusiviteit (BPSW,
2021).
Het huidige drugsbeleid, gericht op repressie en criminalisering, levert stigmatisering op en
zorgt voor sociale ongelijkheden. Minderheidsgroepen ervaren de meeste gevolgen van het
2
