Aanvullingen cursus embryologie
Embryonale genoom activatie (hoofdstuk 3)
Tijdens pre-implantatie embryonale ontwikkeling: op bepaald moment:
nieuwe transcriptie vanaf het embryonale genoom (DNA) oöcyt-specifieke transcripten
worden vernietigd
Vanaf dan worden nieuwe proteïnen aangemaakt die de verdere embryonale ontwikkeling
zullen ondersteunen en sturen
moment waarop dit gebeurt: species-specifiek
- Bij de muis: vanaf 2-cellig stadium
- Bij de mens: tussen 4- en 8-cellig stadium
Eerste deling bij de muis en eerste 2 delingen bij de mens:
Gestuurd door mRNAs of proteïnen reeds aanwezig in de eicel
Eicel vooral/uitsluitend verantwoordelijk voor kwaliteit van 1 ste delingen
Wanneer een slechte embryokwaliteit bij de mens op dag 3:
meestal aan eicel toegeschreven omdat er tot dan nog geen transcriptie was van het
embryo en dus geen bijdrage van het paternale genoom
Anderzijds:
Als embryo ontwikkeling verslecht vanaf dag 3 dan wordt er in de richting van de
zaadcel gekeken
Reprogrammering (hoofstuk 3)
2 golven van ‘epigenetische resetting of reprogrammering’:
- Eerste golf:
Het ondersteunen van de pre-implantatie embryonale ontwikkeling
- Tweede golf:
Tijdens de geslachtscelvorming om de correcte vorming van PGCs en latere
gametogenese toe te laten
Voorbeeld van deze in vivo ‘epigenetische reprogrammering’ : methylatiegroepen van vele
genen verdwijnen (= demethylatie)
, Dus tijdens bovenstaande stadia (vorming blastocyst en PGCs) is methylatie minimaal en
speken we dus van hypomethylatie
In vitro reprogrammering kan ook
dit is meestal in de context om een gedifferentieerde cel te ‘resetten’ of te ‘transformeren’
naar zijn embryonale status (analoog als de eerste golf)
bedoeling is om bij klonen of aanmaak stamcellen, een gedifferentieerde cel te
transformeren naar pluripotente stamcellen door bv. methylaties op het DNA van de
gedifferentieerde cel te verminderen genexpressie uitschakelen en vervangen door
‘embryonale genexpressie’
in vitro reprogramming: somatic cell nuclear transfer/SCNT of IPSC/geïnduceerde
pluripotente stamcellen
somatische cellen als donorcellen somatische cel reprogrammeren naar embryonale
status = KLONEREN
Embryonale genoom activatie (hoofdstuk 3)
Tijdens pre-implantatie embryonale ontwikkeling: op bepaald moment:
nieuwe transcriptie vanaf het embryonale genoom (DNA) oöcyt-specifieke transcripten
worden vernietigd
Vanaf dan worden nieuwe proteïnen aangemaakt die de verdere embryonale ontwikkeling
zullen ondersteunen en sturen
moment waarop dit gebeurt: species-specifiek
- Bij de muis: vanaf 2-cellig stadium
- Bij de mens: tussen 4- en 8-cellig stadium
Eerste deling bij de muis en eerste 2 delingen bij de mens:
Gestuurd door mRNAs of proteïnen reeds aanwezig in de eicel
Eicel vooral/uitsluitend verantwoordelijk voor kwaliteit van 1 ste delingen
Wanneer een slechte embryokwaliteit bij de mens op dag 3:
meestal aan eicel toegeschreven omdat er tot dan nog geen transcriptie was van het
embryo en dus geen bijdrage van het paternale genoom
Anderzijds:
Als embryo ontwikkeling verslecht vanaf dag 3 dan wordt er in de richting van de
zaadcel gekeken
Reprogrammering (hoofstuk 3)
2 golven van ‘epigenetische resetting of reprogrammering’:
- Eerste golf:
Het ondersteunen van de pre-implantatie embryonale ontwikkeling
- Tweede golf:
Tijdens de geslachtscelvorming om de correcte vorming van PGCs en latere
gametogenese toe te laten
Voorbeeld van deze in vivo ‘epigenetische reprogrammering’ : methylatiegroepen van vele
genen verdwijnen (= demethylatie)
, Dus tijdens bovenstaande stadia (vorming blastocyst en PGCs) is methylatie minimaal en
speken we dus van hypomethylatie
In vitro reprogrammering kan ook
dit is meestal in de context om een gedifferentieerde cel te ‘resetten’ of te ‘transformeren’
naar zijn embryonale status (analoog als de eerste golf)
bedoeling is om bij klonen of aanmaak stamcellen, een gedifferentieerde cel te
transformeren naar pluripotente stamcellen door bv. methylaties op het DNA van de
gedifferentieerde cel te verminderen genexpressie uitschakelen en vervangen door
‘embryonale genexpressie’
in vitro reprogramming: somatic cell nuclear transfer/SCNT of IPSC/geïnduceerde
pluripotente stamcellen
somatische cellen als donorcellen somatische cel reprogrammeren naar embryonale
status = KLONEREN
