Samenvatting Embryologie Hoofdstuk 5: Reproductieve Genetica

Hoofdstuk 5: reproductieve genetica

a) Genetische screening van het embryo: PGD,PGS/PGT-M, PGT-A

PGD
 = pre-implantatie genetische diagnose
(gekende genetische aandoeningen bvb CF, geslachtsgebonden aandoeningen, translocaties)
*CF = cystic fibrosis
 Een instrument om embryo's te testen op specifieke genetische afwijkingen bij één of beide
ouders: de embryo's genetisch screenen en een niet-aangetast embryo selecteren. (dus
embryo’s die niet met mutatie zitten eruit halen en terugplaatsen)
 nu PGT-M genaamd: Pre-implantatie Genetische Testen voor Monogene stoornissen
 Het doel is de geboorte van genetisch aangetaste kinderen te voorkomen.


 Veel voorkomende indicaties voor PGD/PGT-M

 dragers van autosomaal recessieve ziekten, zoals cystische fibrose (mucoviscidose)

 dragers van autosomaal dominante ziekten, zoals de ziekte van Huntington

 dragers van structurele of numerieke chromosoomafwijkingen

 gebalanceerde chromosomale translocaties of inversies

 Geslachtsgebonden genetische afwijkingen



 7.027 ziekten door genetische abnormaliteiten in DNA van de kern
(waaronder Mucoviscidose, Huntington, borstkanker; mutatie in BRCA, fragile X syndroom,
Marfan syndroom…)



PGS
 = pre-implantatie genetische screening: selectie van chromosomaal normale embryo’s om
zwangerschapskans na MBV te verhogen
ouders hebben geen genetische aandoening
 enkel chromosomaal normale/ euploïde embryo’s selecteren en die terugplaatsen
 nu PGT-A genaamd: pre-implantatische genetische testen voor aneuploïdie
of PGT-SR
- Numerieke abnormaliteiten
- Structurele abnormaliteiten
 De meest voorkomende indicaties voor PGS:
 terugkerend zwangerschapsverlies  herhaalde
 gevorderde leeftijd van de moeder mislukte
 Nog niet zeker of PGS zwangerschapskans echt verhoogt, er zijn studies die volledig hetzelfde
implantatie
doen en zeggen dat er geen verschil is (+ het kost veel geld, daarom doet prof het niet meer)
 ernstige
mannelijke
factor

, *Hoe hoger leeftijd, hoe hoger aneuploïdie (bv. hogere incidentie trisomie 21)
*NIPT = niet-invasieve prenatale test  via bloed nagaan of het syndroom van Down heeft of niet



Biopsie methoden


a) VROEGER/ OLD SCHOOL


 Vroeger gebeurde dit op dag 3 (celmedium nog niet goed genoeg)  idealiter 8-cellig
embryo

o 1 of 2 blastomeren wegnemen op dag 3 (via micro-manipulatie
met pipet)
 heeft serieuze gevolgen voor embryo ontwikkeling
 + genetische techniek was nog niet zo goed


o 1ste of 2de poollichaam weghalen
 niets van informatie over de man
 het kan ook nog tijdens mitotische deling misgaan


o Moleculaire analyse: FISH: fluorescentie in situ hybridisatie
 voor de sequeneringstijd: werken met probes om DNA aan te
kleuren
Nadelen:
- Inefficiënte fixate/hybridisatie
- Overlap signalen
- Beperkt aantal chromosomen



(je ziet dat er op de afbeelding sprake is van trisomie 21)



 CONCLUSIE: BEPERKINGEN VAN D3 SCREENING:

 Het verwijderen van een van de blastomeren kan de groeisnelheid van het embryo
verminderen.
 Embryo's op dag 3 van de ontwikkeling hebben een hoog gehalte aan mozaïcisme
(mozaïekembryo's kunnen euploïde (normale) en aneuploïde (abnormale) cellijnen binnen
één embryo hebben): daarom kan een biopsie op dag 3 van de ontwikkeling een resultaat
opleveren dat niet representatief is voor het gehele embryo.
 Het gebruik van FISH voor de bepaling van chromosoomafwijkingen is een belangrijke
beperkende factor, aangezien deze techniek doorgaans 5-8 in plaats van alle 23
chromosomenparen evalueert. En ook inefficiënt: overlapping van signalen, niet-specifieke
probes, mislukte fixatie.