Hoofdstuk 3: De klieving (en implantatie)
De klieving
= proces waarbij zich uit de zygote door reek van opeenvolgende mitosen een blastocyste
gaat ontwikkelen
De eerste klieving: onmiddellijk na de fusie van de 2 pronuclei
Na 3 dagen: morulastadium
Klompje van 16/32 dochtercellen, op dat ogenblik afdalend in de eileider
In dit klompje van dochtercellen of blastomeren ontwikkelt zich een holte: het
blastocoel, die met vocht gevuld is
de vrucht wordt nu een blastocyst genoemd
Ondertussen binnen de populatie dochtercellen van de zygote: een eerste visueel
waarneembare differentiatie:
Aan de periferie van de blastocyst bevinden zich cellen die een aaneengesloten
cellaag vormen: het trofoblast of outer cell mass of OCM
- Uit OCM ontstaat het foetaal deel van de placenta
- Trofoblastcellen produceren het hormoon Human Chorionic Gonadotropin of
HCG
hierdoor blijft het corpus luteum in het ovarium functioneren
reed 9 dagen na bevruchting in urine van moeder aanwezig
(zwangerschapstesten via urine!)
- Nog vroeger dan HCG: reeds vanaf 2de dag na bevruchting:
EPF of early pregancy factor = immunosuppressief eiwit dat door de
trofblastcellen gesecreteerd wordt
Het trofoblast omgeeft een binnenste massa van cellen : de kiemknop of het
embryoblast of inner cell mass of ICM
- uit de ICM ontwikkelt zich het embryo
Cellen die zich binnenin de morula bevinden worden ICM, cellen aan buitenzijde van
morula worden OCM
De positie van blastomeren in de morula houdt dus verband met de differentiatie tot
ICM en OCM
Proces van klieving: in eileider en in het lumen van de uterus
Gedurende de ganse periode van 5 ½ dagen, blijven de dochtercellen omgeven door de zona
pellucida
Door lytische activiteit van het trofoblast: zona pellucida gaat geleidelijk degenereren
Blastocyst wordt uiteindelijk vrijgesteld uit zona pellucida: proces van ‘hatching’
, Dit gebeurt tegen het ogenblik dat de blastocyst het lumen van de uterus bereikt en
zich gaat innestelen in de uteruswand (=implantatie)
een vroege blastocyst is nog omgeven door de zona pellucida; bij een late blastocyst
ontbreekt de zona pellucida
2 belangrijke kenmerken van het klievingsproces
1) Tijdens klievingsproces (stadium van 8 cellen; d.i. na de 3 de klievingsdeling) ondergaat
klompje van dochtercellen een compactie fase:
de dochtercellen gaan zich plots dichter tegen elkaar rangschikken met vorming van
uitgebreide cel-celcontacten
2) Tijdens de opeenvolgende klievingsdelingen wordt het oorspronkelijke celvolume van de
zygote verdeel over de blastomeren, die bijgevolg per deling telkens kleiner worden
We tonen enkele afbeeldingen om dit allemaal te illustreren:
gebeurtenissen tijdens de eerste week van de menselijke ontwikkeling
1) Eicel direct na ovulatie
2) Bevruchting, ongeveer 12 tot 24 uur na de ovulatie
3) Stadium van mannelijke en vrouwelijke pronuclei
4) Spindle van de eerste mitotische deling
5) Tweecellig stadium (ongeveer 30 uur oud)
6) Morula (ongeveer 3 dagen oud)
7) Geavanceerd morulastadium dat het baarmoeder lumen bereikt (4 dagen oud)
8) Laat blastocyst stadium, zona pellucida is verdwenen
De klieving
= proces waarbij zich uit de zygote door reek van opeenvolgende mitosen een blastocyste
gaat ontwikkelen
De eerste klieving: onmiddellijk na de fusie van de 2 pronuclei
Na 3 dagen: morulastadium
Klompje van 16/32 dochtercellen, op dat ogenblik afdalend in de eileider
In dit klompje van dochtercellen of blastomeren ontwikkelt zich een holte: het
blastocoel, die met vocht gevuld is
de vrucht wordt nu een blastocyst genoemd
Ondertussen binnen de populatie dochtercellen van de zygote: een eerste visueel
waarneembare differentiatie:
Aan de periferie van de blastocyst bevinden zich cellen die een aaneengesloten
cellaag vormen: het trofoblast of outer cell mass of OCM
- Uit OCM ontstaat het foetaal deel van de placenta
- Trofoblastcellen produceren het hormoon Human Chorionic Gonadotropin of
HCG
hierdoor blijft het corpus luteum in het ovarium functioneren
reed 9 dagen na bevruchting in urine van moeder aanwezig
(zwangerschapstesten via urine!)
- Nog vroeger dan HCG: reeds vanaf 2de dag na bevruchting:
EPF of early pregancy factor = immunosuppressief eiwit dat door de
trofblastcellen gesecreteerd wordt
Het trofoblast omgeeft een binnenste massa van cellen : de kiemknop of het
embryoblast of inner cell mass of ICM
- uit de ICM ontwikkelt zich het embryo
Cellen die zich binnenin de morula bevinden worden ICM, cellen aan buitenzijde van
morula worden OCM
De positie van blastomeren in de morula houdt dus verband met de differentiatie tot
ICM en OCM
Proces van klieving: in eileider en in het lumen van de uterus
Gedurende de ganse periode van 5 ½ dagen, blijven de dochtercellen omgeven door de zona
pellucida
Door lytische activiteit van het trofoblast: zona pellucida gaat geleidelijk degenereren
Blastocyst wordt uiteindelijk vrijgesteld uit zona pellucida: proces van ‘hatching’
, Dit gebeurt tegen het ogenblik dat de blastocyst het lumen van de uterus bereikt en
zich gaat innestelen in de uteruswand (=implantatie)
een vroege blastocyst is nog omgeven door de zona pellucida; bij een late blastocyst
ontbreekt de zona pellucida
2 belangrijke kenmerken van het klievingsproces
1) Tijdens klievingsproces (stadium van 8 cellen; d.i. na de 3 de klievingsdeling) ondergaat
klompje van dochtercellen een compactie fase:
de dochtercellen gaan zich plots dichter tegen elkaar rangschikken met vorming van
uitgebreide cel-celcontacten
2) Tijdens de opeenvolgende klievingsdelingen wordt het oorspronkelijke celvolume van de
zygote verdeel over de blastomeren, die bijgevolg per deling telkens kleiner worden
We tonen enkele afbeeldingen om dit allemaal te illustreren:
gebeurtenissen tijdens de eerste week van de menselijke ontwikkeling
1) Eicel direct na ovulatie
2) Bevruchting, ongeveer 12 tot 24 uur na de ovulatie
3) Stadium van mannelijke en vrouwelijke pronuclei
4) Spindle van de eerste mitotische deling
5) Tweecellig stadium (ongeveer 30 uur oud)
6) Morula (ongeveer 3 dagen oud)
7) Geavanceerd morulastadium dat het baarmoeder lumen bereikt (4 dagen oud)
8) Laat blastocyst stadium, zona pellucida is verdwenen
