Het Modernisme gerealiseerd (1925-1940)
NA-OORLOGS MODERNISME
1. Inleiding
· Grote publiek maakt kennis met Modernisme (Corbu)
· Bauhaus verhuist → Dessau
· Buisstoel van Marcel Breuer: machine esthetica w visueel leesbaar in meubel
· Modernisten realiseren utopisch geladen ideeën
· Veel vd sociale idealen die ze hadden waren niet haalbaar
· → hun producten en architectuur: uitsluitend voor culturele elite
· Oude burgerij identificeert zich met Art deco
· Nieuwe middenklasse: populair industrieel vervaardigde ontwerpen geïnspireerd op de Art Deco
stijl (Musil)
· MoMA zorgt dat modernisme internationaal bekend w
2. Arts Décoratifs
ART DECO VAN JACQUES-EMILE RUHLMANN
· 1925: Frankrijk: tentoonstelling om decoratieve kunsten nieuw leven in te blazen
· Exposition Internationale des Arts Décoratifs et Industriels Modernes
· → 2 gangbare stijlen:
o arts industriels modernes: modernistische avant-garde beweging
o Arts Décoratifs:
▪ Vormelijk geïnspireerd door modernisme + historische stijlen
▪ Technisch ontworpen voor massaproductie, afgewerkt vlgs Franse ambachtelijke
traditie van luxegoederen (Art Deco)
· Tentoonstelling= promotie voor de luxueuze, burgerlijke decoratieve stijl
· Art Deco refereert naar verleden (<> art nouveau), geometrische aanpak (kubisten, modernisten)
· Klassieke vormen, dure exotische materialen (geen guirlandes, zweepslag)
, · betaalbare producten → popularisering van de Art Deco.
· E.J. Ruhlmann, Art Deco
o Dealer decoratieve dingen
o Art Deco stijl komt van arts decoratiefs (tentoonstelling)
o Art nouveau: zweepslag
o Art deco: geometrische versiering, decoratie
o Kenmerkend Art Deco
▪ Historische verwijzingen
▪ Dure houtsoort (kolonies)
o → voor rijken → wordt gelijkaardig gekopieerd en nep art deco gemaakt (grote publiek)
· Modernisme: door Ikea terug ingebracht en betaalbaar gemaakt → van jaren 80/90 in huizen
ART DECO IN DE VERENIGDE STATEN
· Grote navolging in VS
· Amerikaanse Associatie van Musea: organiseert rondreizende tentoonstelling met ontwerpen vd
Parijse tentoonstelling
· Betaalbare gebruiksvoorwerpen (in nieuwe art deco stijl) door bakeliet
· Invloed Hollywood: filmsets, bioscopen (art deco ornamenten)
o 1930’s art deco hotel, Santa Monica, Studio Fettle
o Opleving art deco door Wes Anderson
· Art Deco succes in Manhatten
o William Van Alen’s Chrysler Building (1928): gevel versiering
o Empire State Building (1931): inkomsthal; marmer & staal
CONSUMPTIE EN INDUSTRIEEL DESIGN IN DE V.S.
· Algemene productie verdubbeld, koopkracht stijgt
· 1920: reclame
· Bedrijven: op regelmatige basis nieuwe producten, modellen of kleuren op de markt brengen
· Reclame & nieuwe producten → consument raakt gewend aan veranderende modes (koopimpuls)
, · 1929: beurscrash → Grote Depressie
→ oplossing: koopcyclus opdrijven (producten nog tijdelijker maken)
- ‘Consumer Engineering: A New Technique for Prosperity’ (boek)
- ‘planned obsolescence’: geplande veroudering: nieuwe producten = minder
duurzaam (technisch/ modisch)
- Consument verplicht om sneller nieuw product te kopen
- Massaproductie → massaconsumptie (balans)
· Eerste ‘industrial designers’
· Bakeliet:
o Gebaseerd op fenolharsen, gecombineerd met textiel/ asbestvezels (composietmateriaal)
→ heeft vormgeving sterk beïnvloed
o Composiet: samengestelde stof: brengt kwaliteiten bij elkaar
o Sterk, licht, vormelijk makkelijk manipuleerbaar (mal)
o Bakeliet → nieuwe vormgeving mogelijk
o Toepassing: nieuw gecommercialiseerde huishoudproducten (bv schakelaar)
· Opvolger: glasvezel (1940), carbonfiber (1990)
AËRODYNAMISCHE PRODUCTEN IN DE V.S.
· Succes van gestroomlijnde vormen
o Door Art Deco & fascinatie voor steeds snellere machines
· Aërodynamische producten: koelkasten, stofzuigers…
· Glooiende lijn = modetrend
· EU: functionele, rechtlijnige vw en architectuur
· VS: consumentisme → aërodynamische stijl
· Gelijkenis met modernisme: ontstaan vanuit geloof van nieuwe mogelijkheden machine
3. Arts Industriels Modernes en het Modernisme
PAVILLON DE L’ESPRIT NOUVEAU
· Pavillon ‘L’esprit Nouveau’ van Le Corbusier (expo 1925)
· Lege leefruimte
· Enkel industrieel vervaardigde meubelen (bv Thonet)
· Casiers: kast & visuele afsluiting (= ruimtebepalend)
· Woonmachine: we moeten in een machine wonen, we mogen alleen maar industrieel vervaardigde
producten kopen (bv Thonet) om zich af te zetten tegen rijken
NA-OORLOGS MODERNISME
1. Inleiding
· Grote publiek maakt kennis met Modernisme (Corbu)
· Bauhaus verhuist → Dessau
· Buisstoel van Marcel Breuer: machine esthetica w visueel leesbaar in meubel
· Modernisten realiseren utopisch geladen ideeën
· Veel vd sociale idealen die ze hadden waren niet haalbaar
· → hun producten en architectuur: uitsluitend voor culturele elite
· Oude burgerij identificeert zich met Art deco
· Nieuwe middenklasse: populair industrieel vervaardigde ontwerpen geïnspireerd op de Art Deco
stijl (Musil)
· MoMA zorgt dat modernisme internationaal bekend w
2. Arts Décoratifs
ART DECO VAN JACQUES-EMILE RUHLMANN
· 1925: Frankrijk: tentoonstelling om decoratieve kunsten nieuw leven in te blazen
· Exposition Internationale des Arts Décoratifs et Industriels Modernes
· → 2 gangbare stijlen:
o arts industriels modernes: modernistische avant-garde beweging
o Arts Décoratifs:
▪ Vormelijk geïnspireerd door modernisme + historische stijlen
▪ Technisch ontworpen voor massaproductie, afgewerkt vlgs Franse ambachtelijke
traditie van luxegoederen (Art Deco)
· Tentoonstelling= promotie voor de luxueuze, burgerlijke decoratieve stijl
· Art Deco refereert naar verleden (<> art nouveau), geometrische aanpak (kubisten, modernisten)
· Klassieke vormen, dure exotische materialen (geen guirlandes, zweepslag)
, · betaalbare producten → popularisering van de Art Deco.
· E.J. Ruhlmann, Art Deco
o Dealer decoratieve dingen
o Art Deco stijl komt van arts decoratiefs (tentoonstelling)
o Art nouveau: zweepslag
o Art deco: geometrische versiering, decoratie
o Kenmerkend Art Deco
▪ Historische verwijzingen
▪ Dure houtsoort (kolonies)
o → voor rijken → wordt gelijkaardig gekopieerd en nep art deco gemaakt (grote publiek)
· Modernisme: door Ikea terug ingebracht en betaalbaar gemaakt → van jaren 80/90 in huizen
ART DECO IN DE VERENIGDE STATEN
· Grote navolging in VS
· Amerikaanse Associatie van Musea: organiseert rondreizende tentoonstelling met ontwerpen vd
Parijse tentoonstelling
· Betaalbare gebruiksvoorwerpen (in nieuwe art deco stijl) door bakeliet
· Invloed Hollywood: filmsets, bioscopen (art deco ornamenten)
o 1930’s art deco hotel, Santa Monica, Studio Fettle
o Opleving art deco door Wes Anderson
· Art Deco succes in Manhatten
o William Van Alen’s Chrysler Building (1928): gevel versiering
o Empire State Building (1931): inkomsthal; marmer & staal
CONSUMPTIE EN INDUSTRIEEL DESIGN IN DE V.S.
· Algemene productie verdubbeld, koopkracht stijgt
· 1920: reclame
· Bedrijven: op regelmatige basis nieuwe producten, modellen of kleuren op de markt brengen
· Reclame & nieuwe producten → consument raakt gewend aan veranderende modes (koopimpuls)
, · 1929: beurscrash → Grote Depressie
→ oplossing: koopcyclus opdrijven (producten nog tijdelijker maken)
- ‘Consumer Engineering: A New Technique for Prosperity’ (boek)
- ‘planned obsolescence’: geplande veroudering: nieuwe producten = minder
duurzaam (technisch/ modisch)
- Consument verplicht om sneller nieuw product te kopen
- Massaproductie → massaconsumptie (balans)
· Eerste ‘industrial designers’
· Bakeliet:
o Gebaseerd op fenolharsen, gecombineerd met textiel/ asbestvezels (composietmateriaal)
→ heeft vormgeving sterk beïnvloed
o Composiet: samengestelde stof: brengt kwaliteiten bij elkaar
o Sterk, licht, vormelijk makkelijk manipuleerbaar (mal)
o Bakeliet → nieuwe vormgeving mogelijk
o Toepassing: nieuw gecommercialiseerde huishoudproducten (bv schakelaar)
· Opvolger: glasvezel (1940), carbonfiber (1990)
AËRODYNAMISCHE PRODUCTEN IN DE V.S.
· Succes van gestroomlijnde vormen
o Door Art Deco & fascinatie voor steeds snellere machines
· Aërodynamische producten: koelkasten, stofzuigers…
· Glooiende lijn = modetrend
· EU: functionele, rechtlijnige vw en architectuur
· VS: consumentisme → aërodynamische stijl
· Gelijkenis met modernisme: ontstaan vanuit geloof van nieuwe mogelijkheden machine
3. Arts Industriels Modernes en het Modernisme
PAVILLON DE L’ESPRIT NOUVEAU
· Pavillon ‘L’esprit Nouveau’ van Le Corbusier (expo 1925)
· Lege leefruimte
· Enkel industrieel vervaardigde meubelen (bv Thonet)
· Casiers: kast & visuele afsluiting (= ruimtebepalend)
· Woonmachine: we moeten in een machine wonen, we mogen alleen maar industrieel vervaardigde
producten kopen (bv Thonet) om zich af te zetten tegen rijken
