Samenvatting NIERFUNCTIE pathofysiologie III

Hoofdstuk
II: Nier en urinewegen
1 Samenstelling en verdeling van het lichaamswater:
1.1 Algemeen

Water:
 Waterhuishouding lichaam door nieren
 50-70% lichaam
 Mensen afkomstig uit waterige milieu zee
 Interstitieel vocht = tussen cellen
 Transcellulair vocht = water gevangen
- In extracellulaire matrix

 2 grote compartimenten die uit water bestaan in lichaam
- Intracellulair compartiment à Veel KCl
- Extracellulair compartiment à vloeistoffen ~ zeewater (NaCl)



Onderverdeling extracellulair:
 Interstitieel compartiment
 Plasmacompartiment
 Transcellulair compartiment




Krachten die overgang water fixen:
Overgang à tussen compartimenten

 Osmotische, oncotische krachten
- Colloïd osmotische druk bloedplasma

 Hydraulische krachten
 Actieve pompen
- Water en/of elektrolyten van ene compartiment naar andere
- Intracellulaire milieu: Na+ / K+-ATP-ase pomp in celmembraan


Samenstelling extracellulair plasmacompartiment:
 Constant gehouden door nieren via plasma osmolariteit
- Bepaald door NaCl inname

,Zoutinname:
 Resulteert in retentie water bij nieren
 Bepaald de plasma osmolariteit
 Stimuleert dorstgevoel
- Activatie antidiuretisch hormoon (ADH)

 Overmaat zout gexcreteerd door nier door…
- Activatie Atrial Natriuretic Peptide (ANP)
- Inhibitie renine-angiotensine-aldosteron systeem

 Regulatie zout à osmotische krachten in lichaam stabiel
- Reden: water volgt wegen uitgezet door zoutbalans
o Beweging water = secundair fenomeen

Anatomie:
 Glomeruli à 180L urine/ dag aangemaakt
 Reabsorptie water à passief
- Proximale tubuli
- Afdalende tak van lis van Henle
- Reden passiviteit: Water volgt gereabsorbeerde elementen osmotische kracht
- Geen waterreabsorptie thv van opstijgende tak lis van Henle en distale tubuli
o Impermeabel voor water

- Verzamelbuisjes = ducti colligentes à fijnregeling diurese
o Reabsorptie variabel via antidiuretisch hormoon




Osmotische regulatie van ADH-afgifte en dorst
Hoeveelheden:
 Dagelijkse excretie = 600 mOsmolen urine
 Dagelijkse diurese = 1,5L/dag
 Totaal in urine = 400 mOsm/ L

 Maximale diurese = 20L/ dag
 Minimaal in urine = 30 mOsm/ L

 Minimale diurese = 0,5l/ dag
 Maximaal in urine = 1200 mOsm/ L

, Capaciteit nier:
 Urine concentreren en verdunnen via…
- Cortico-medullaire osmotische gradiënt
- Antidiuretisch hormoon (ADH)


1.1.1. De cortico-medullaire osmotische gradiënt:
Info:
 Toename osmolariteit in peritubulaire tussencelruimte
- Cortex = 300 mOsm/ L
- Papil = 1200 mOsm/ L
 Oorzaak toename à 3 eigenschappen nefron

3 eigenschappen nefron:
 Actieve reabsorptie elektrolyten
 Ondoorlaatbaarheid water van wand stijgende tak lis van Henle
- gereabsorbeerd
o Water er nu niet mee meegesleurd

 Lusvormige structuur nefronen à tegenstroommechanisme zo

, Ontstaan osmotische gradiënt:
 Via proefje uitgelegd:

1. in oplossing van 300 mOsm in proefbuis
2. Scheidingswand in midden geplaats (A)
o Niet doorlaatbaar voor water


3. Stijgende gedeelte buis - cotransport machanisme steken in
scheidingswand
o Ionen naar dalende gedeelte
o Osmolariteit stijgt in dalende gedeelte (400 mOsm)
o Osmolariteit daalt in stijgende gedeelte (200 mOsm) (B)

4 Er worden 2 compartimeten gevormd, vloeistof in tegengestelde richting
o Osmolariteit stijgt naar bodem toe door osmotische gradiënt (C)

5. -transport à ionen naar dalend gedeel gepompt

o Osmolariteit stijgt in dalende
o Osmolariteit daalt in stijgende (D)

6. Beide kanten membraan boven/onder = osmolariteit omhoog bij opnieuw stromen (E)
7. Concentratiegradiënt blijft stijgen als vloeistof continu stroomt