RKG – samenvatting
Parabels en wonderverhalen – hoofdstuk 6&7
Parabels:
De bedoeling
- Parabels en gelijkenissen zijn verhalen die geschreven zijn om een beeld te schetsen van hoe
God de wereld droomt, over wat God voor de mensen wenst.
- De parabel in strikte zin van het woord, daarentegen, valt met de deur in huis: “Iemand had
twee zonen” (Lc.15, 11) of “Een zaaier ging het land op om te zaaien” (Mt.13, 3) of “Een rijk
man had een rentemeester (Lc.16,1).
De onderwerpen
- De onderwerpen en gebeurtenissen zijn alledaags, maar vaak komen er bijzondere en
onverwachte situaties in voor. De gelijkenissen gaan vooral over God en over zijn koninkrijk.
verwachtingen
- Ze werden verteld om elke luisteraar tot nadenken te stemmen over iets wat hij nog niet
eerder met zichzelf in verband had gebracht.
7 voorbeelden
- De barmhartige Samaritaan -> Lc.10,30-37
- De rijke dwaas -> Lc.12,16-21
- De onvruchtbare vijgenboom -> Lc.13,6-9
- De verloren zoon -> Lc.15,11-32
- De talenten -> Mt.25,14-30
- De twee zonen -> Mt.21,28-31
- De spelende kinderen -> Mt.11,16-19
Oud-testamentische parabel
Hieronder
2 Samuël 12, 1-4
Kunnen opzoeken en lezen
,Etymologie van parabel
- Via het Frans PARABLE en het latijnse PARABOLA terug te voeren op het griekse PARABOLE.
Houdt verband met het griekse werkwoord PARABALLEIN wat ‘naast elkaar werpen’
betekend.
Joods-christelijke traditie
- Is een vertelgemeenschap
- Theologische traktaten kwamen het verhaal volmaken en namen zelfs zijn plaats in. De uitleg
werd van het verhaal losgemaakt en namen zelfs zijn plaats in.
- Sindsdien wordt het Bijbelse verhaal nog wel voorgelezen, maar daarna onmiddellijk
uiteengelegd in een homilie en bevestigd door het credo.
Een verhaal achter de werkelijkheid
- De verhalende dimensie van de werkelijkheid is ondertussen opnieuw ontdekt. De
verhaalstructuur van het leven zelf is teruggevonden. Mensen zijn immers op zichzelf een
verhaal en in ontmoetingen met anderen doen ze dat verhaal.
- Verhalen over geboorte en dood, vreugde en verdriet brengen een stukje vervreemding
binnen het gesprek, omdat ze binnen het alledaagse toch ook ongewoon zijn.
Spreken over god doorheen verhalen
- Over God spreken lukt dus het best doorheen verhalen en daartoe blijft de Bijbelse traditie
een onomstotelijke klassieker. Bijbelverhalen zijn de eerste bron van verkondiging en daarin
hebben de gelijkenissen of parabels een eigen plaats.
Bijbelverhalen houden mensen een spiegel voor
- Het verhaal houdt de toehoorders een spiegel voor waarin ze zich al dan niet kunnen
herkennen en rond het verhaal verzamelen zich drie groepen: medestanders betuigen hun
instemming, tegenstanders zetten zich er tegen af en omstanders halen hun schouders op.
Geloofsgesprek
- Een geloofsgesprek vanuit verhalen is nooit een stappenplan dat in een welbepaalde
volgorde afgewerkt wordt en waardoor ‘het’ dan gebeurt.
- Voorbeeld geven
Verkondiging
, - Verkondiging is een gesprek dat nooit begint, altijd bezig is en nooit afloopt.
- Voorbeeld geven
Wonderverhalen
Een wonderverhaal
- Het zijn korte verhalen waarvan een gedeelte een raamfunctie heeft en het eigenlijke
wonderverhaal de pointe van het verhaal vormt. Er zijn ongeveer 35 wonderen die Jezus
tijdens zijn openbaar leven verrichtte.
3 kenmerken
De situatieschets
- Zeer dikwijls zal een wonderverhaal beginnen met aangifte van de ernst, de hevigheid of de
duur van de kwaal of de toestand. De nood wordt geschetst. (Mc.5,3-5)
Het wonder
- Wie een mirakel vertelt, zal normaal aandacht besteden aan de manipulaties, de woorden,
de werkwijze en de gebaren van de wonderdoener (Mc.7,33-34)
Het resultaat
- Op verschillende manieren wordt het mirakelfeit (genezing vooral) aan een soort controle of
test onderworpen. Zo wordt gemanifesteerd en bewezen dat het wonder werkelijk en
effectief gebeurd is. (Mc.1,44 of 2,12)
2 soorten wonderverhalen
- Genezingen
- Natuurwonderen
Alle godsdiensten
- Wonderverhalen bestaan in alle godsdiensten!
Beginnend geloof -> totale overgave
- Wat is de groeiende verhouding tussen beginnend geloof en totale geloofsovergave? Er
wordt reeds voor de wonderdaad (zij het onvolmaakt) geloof geëist. Maar tegelijk speelt het
wonder een rol in het tot stand komen of de groei van het geloof.
5 genezingsverhalen
- De stomme -> Mt.9,32-34
- Maria Magdalena -> Lc.8,2
Parabels en wonderverhalen – hoofdstuk 6&7
Parabels:
De bedoeling
- Parabels en gelijkenissen zijn verhalen die geschreven zijn om een beeld te schetsen van hoe
God de wereld droomt, over wat God voor de mensen wenst.
- De parabel in strikte zin van het woord, daarentegen, valt met de deur in huis: “Iemand had
twee zonen” (Lc.15, 11) of “Een zaaier ging het land op om te zaaien” (Mt.13, 3) of “Een rijk
man had een rentemeester (Lc.16,1).
De onderwerpen
- De onderwerpen en gebeurtenissen zijn alledaags, maar vaak komen er bijzondere en
onverwachte situaties in voor. De gelijkenissen gaan vooral over God en over zijn koninkrijk.
verwachtingen
- Ze werden verteld om elke luisteraar tot nadenken te stemmen over iets wat hij nog niet
eerder met zichzelf in verband had gebracht.
7 voorbeelden
- De barmhartige Samaritaan -> Lc.10,30-37
- De rijke dwaas -> Lc.12,16-21
- De onvruchtbare vijgenboom -> Lc.13,6-9
- De verloren zoon -> Lc.15,11-32
- De talenten -> Mt.25,14-30
- De twee zonen -> Mt.21,28-31
- De spelende kinderen -> Mt.11,16-19
Oud-testamentische parabel
Hieronder
2 Samuël 12, 1-4
Kunnen opzoeken en lezen
,Etymologie van parabel
- Via het Frans PARABLE en het latijnse PARABOLA terug te voeren op het griekse PARABOLE.
Houdt verband met het griekse werkwoord PARABALLEIN wat ‘naast elkaar werpen’
betekend.
Joods-christelijke traditie
- Is een vertelgemeenschap
- Theologische traktaten kwamen het verhaal volmaken en namen zelfs zijn plaats in. De uitleg
werd van het verhaal losgemaakt en namen zelfs zijn plaats in.
- Sindsdien wordt het Bijbelse verhaal nog wel voorgelezen, maar daarna onmiddellijk
uiteengelegd in een homilie en bevestigd door het credo.
Een verhaal achter de werkelijkheid
- De verhalende dimensie van de werkelijkheid is ondertussen opnieuw ontdekt. De
verhaalstructuur van het leven zelf is teruggevonden. Mensen zijn immers op zichzelf een
verhaal en in ontmoetingen met anderen doen ze dat verhaal.
- Verhalen over geboorte en dood, vreugde en verdriet brengen een stukje vervreemding
binnen het gesprek, omdat ze binnen het alledaagse toch ook ongewoon zijn.
Spreken over god doorheen verhalen
- Over God spreken lukt dus het best doorheen verhalen en daartoe blijft de Bijbelse traditie
een onomstotelijke klassieker. Bijbelverhalen zijn de eerste bron van verkondiging en daarin
hebben de gelijkenissen of parabels een eigen plaats.
Bijbelverhalen houden mensen een spiegel voor
- Het verhaal houdt de toehoorders een spiegel voor waarin ze zich al dan niet kunnen
herkennen en rond het verhaal verzamelen zich drie groepen: medestanders betuigen hun
instemming, tegenstanders zetten zich er tegen af en omstanders halen hun schouders op.
Geloofsgesprek
- Een geloofsgesprek vanuit verhalen is nooit een stappenplan dat in een welbepaalde
volgorde afgewerkt wordt en waardoor ‘het’ dan gebeurt.
- Voorbeeld geven
Verkondiging
, - Verkondiging is een gesprek dat nooit begint, altijd bezig is en nooit afloopt.
- Voorbeeld geven
Wonderverhalen
Een wonderverhaal
- Het zijn korte verhalen waarvan een gedeelte een raamfunctie heeft en het eigenlijke
wonderverhaal de pointe van het verhaal vormt. Er zijn ongeveer 35 wonderen die Jezus
tijdens zijn openbaar leven verrichtte.
3 kenmerken
De situatieschets
- Zeer dikwijls zal een wonderverhaal beginnen met aangifte van de ernst, de hevigheid of de
duur van de kwaal of de toestand. De nood wordt geschetst. (Mc.5,3-5)
Het wonder
- Wie een mirakel vertelt, zal normaal aandacht besteden aan de manipulaties, de woorden,
de werkwijze en de gebaren van de wonderdoener (Mc.7,33-34)
Het resultaat
- Op verschillende manieren wordt het mirakelfeit (genezing vooral) aan een soort controle of
test onderworpen. Zo wordt gemanifesteerd en bewezen dat het wonder werkelijk en
effectief gebeurd is. (Mc.1,44 of 2,12)
2 soorten wonderverhalen
- Genezingen
- Natuurwonderen
Alle godsdiensten
- Wonderverhalen bestaan in alle godsdiensten!
Beginnend geloof -> totale overgave
- Wat is de groeiende verhouding tussen beginnend geloof en totale geloofsovergave? Er
wordt reeds voor de wonderdaad (zij het onvolmaakt) geloof geëist. Maar tegelijk speelt het
wonder een rol in het tot stand komen of de groei van het geloof.
5 genezingsverhalen
- De stomme -> Mt.9,32-34
- Maria Magdalena -> Lc.8,2
