Jara Van den Berge
Engels tolkvaardigheden: examen
Enkele termen:
Décalage = tijd tussen spreker en de tolk
Split span attention = het simultaan spreken en luisteren
Retourtolken = tolken in beide richtingen
Pivot = de tussentaal
Relaistolken = tolken met behulp van een tussentaal (bv SP -> ENG -> NL)
Tightrope hypothesis = een tolk staat altijd op het randje van balans te houden (ze moeten
luisteren, analyseren, onthouden, vertalen, etc.)
Anticiperen = denken wat er gaat volgen, zinnen zelf afmaken op basis van wat vaak
voorkomt (bv. tekst over de ecologische voetafdruk, wat komt er in de tekst op basis van dit
onderwerp? Wat kan je doen om je ecologishe voetafdruk te verminderen? …)
Het verschil tussen tolken en vertalen:
“Tolken is een vorm van Vertalen waarin een unieke en definitieve omzetting in een
andere taal geproduceerd wordt op basis van een eenmalige presentatie van een uiting
in een brontaal” (De Sutter & Delaere, 2019, p. 347)
3 kenmerken die tolken onderscheiden van vertalen (Pöchhacker, 2004):
1) Real time translation
Vertalers hebben hun tekst voor zich en kunnen deze steeds kunnen herlezen wanneer ze
willen. Vertalers kunnen ook advies vragen aan collega’s of een woordenboek raadplegen.
Tolken hebben die mogelijkheid over het algemeen niet. Zij hebben meestal geen tekst voor
zich en moeten vertrouwen op hun gehoor, geheugen en notities. Daardoor moeten tolken
herformuleren en kunnen er informatie of nuances verloren gaan, zelfs bij de meest
doorgewinterde tolk. Het is belangrijk voor een tolk om kennis te hebben of informatie in te
winnen over het onderwerp van het tolkgesprek of de voordracht, omdat hij/zij tijdens het
tolken niet of nauwelijks in de gelegenheid zijn om informatie of termen op te zoeken.
2) Oral versus written message
Vertalen is de schriftelijke boodschap overzetten van een taal (de brontaal) naar een andere
(de doeltaal). Bij tolken daarentegen wordt de boodschap doorgaans mondeling omgezet
naar de doeltaal. Behalve in het geval van gebarentolken.
3) Real time translation in a communicative context
In tegenstelling tot de vertaler is de (gespreks-)tolk actief betrokken bij het
communicatieproces. Als enige persoon in het gesprek die beide talen van de
gesprekspartners machtig is, heeft de tolk ook een coördinerende taak.
, Jara Van den Berge
Soorten tolken: tolkmodi:
- consecutief tolken -> tolken nadat de spreker uitgesproken is, vaak m.b.v. notities
- simultaan tolken -> tolken bijna gelijktijdig met de spreker (! Décalage, split span attention)
3 soorten simultaan tolken:
- Fluistertolken (ook wel bekend als ‘chuchotage’): zonder hulpmiddelen voor een beperkt
aantal luisteraars
- Biduletolken: m.b.v. een bidule, i.e. mobiele tolkset (microfoon en hoofdtelefoons), maar
zonder luisterondersteuning voor de tolk. Geschikt voor enkele tientalle deelnemers en één
taal
- Cabinetolken: vanuit een geluidsdichte kamer met volledige geluidsinstallatie. Voor grote
groepen en meerdere talencombinaties.
shadowing
Shadowing betekent dat je simultaan gaat tolken in dezelfde taal. Je luistert naar een
spreker, wacht enkele seconden, en herhaalt dan letterlijk in dezelfde taal wat hij gezegd
heeft. Zo leer je tegelijk luisteren naar de spreker, spreken en luisteren naar jezelf
smart shadowing
Nu gaan we een stapje verder. In plaats van letterlijk te herhalen wat de spreker zegt
probeer je te herformuleren. Je hakt lange zinnen in stukjes, gebruikt andere woorden,
verandert de structuur, etc. Zo oefen je om naast luisteren en spreken ook te analyseren
voor je spreekt.
Engels tolkvaardigheden: examen
Enkele termen:
Décalage = tijd tussen spreker en de tolk
Split span attention = het simultaan spreken en luisteren
Retourtolken = tolken in beide richtingen
Pivot = de tussentaal
Relaistolken = tolken met behulp van een tussentaal (bv SP -> ENG -> NL)
Tightrope hypothesis = een tolk staat altijd op het randje van balans te houden (ze moeten
luisteren, analyseren, onthouden, vertalen, etc.)
Anticiperen = denken wat er gaat volgen, zinnen zelf afmaken op basis van wat vaak
voorkomt (bv. tekst over de ecologische voetafdruk, wat komt er in de tekst op basis van dit
onderwerp? Wat kan je doen om je ecologishe voetafdruk te verminderen? …)
Het verschil tussen tolken en vertalen:
“Tolken is een vorm van Vertalen waarin een unieke en definitieve omzetting in een
andere taal geproduceerd wordt op basis van een eenmalige presentatie van een uiting
in een brontaal” (De Sutter & Delaere, 2019, p. 347)
3 kenmerken die tolken onderscheiden van vertalen (Pöchhacker, 2004):
1) Real time translation
Vertalers hebben hun tekst voor zich en kunnen deze steeds kunnen herlezen wanneer ze
willen. Vertalers kunnen ook advies vragen aan collega’s of een woordenboek raadplegen.
Tolken hebben die mogelijkheid over het algemeen niet. Zij hebben meestal geen tekst voor
zich en moeten vertrouwen op hun gehoor, geheugen en notities. Daardoor moeten tolken
herformuleren en kunnen er informatie of nuances verloren gaan, zelfs bij de meest
doorgewinterde tolk. Het is belangrijk voor een tolk om kennis te hebben of informatie in te
winnen over het onderwerp van het tolkgesprek of de voordracht, omdat hij/zij tijdens het
tolken niet of nauwelijks in de gelegenheid zijn om informatie of termen op te zoeken.
2) Oral versus written message
Vertalen is de schriftelijke boodschap overzetten van een taal (de brontaal) naar een andere
(de doeltaal). Bij tolken daarentegen wordt de boodschap doorgaans mondeling omgezet
naar de doeltaal. Behalve in het geval van gebarentolken.
3) Real time translation in a communicative context
In tegenstelling tot de vertaler is de (gespreks-)tolk actief betrokken bij het
communicatieproces. Als enige persoon in het gesprek die beide talen van de
gesprekspartners machtig is, heeft de tolk ook een coördinerende taak.
, Jara Van den Berge
Soorten tolken: tolkmodi:
- consecutief tolken -> tolken nadat de spreker uitgesproken is, vaak m.b.v. notities
- simultaan tolken -> tolken bijna gelijktijdig met de spreker (! Décalage, split span attention)
3 soorten simultaan tolken:
- Fluistertolken (ook wel bekend als ‘chuchotage’): zonder hulpmiddelen voor een beperkt
aantal luisteraars
- Biduletolken: m.b.v. een bidule, i.e. mobiele tolkset (microfoon en hoofdtelefoons), maar
zonder luisterondersteuning voor de tolk. Geschikt voor enkele tientalle deelnemers en één
taal
- Cabinetolken: vanuit een geluidsdichte kamer met volledige geluidsinstallatie. Voor grote
groepen en meerdere talencombinaties.
shadowing
Shadowing betekent dat je simultaan gaat tolken in dezelfde taal. Je luistert naar een
spreker, wacht enkele seconden, en herhaalt dan letterlijk in dezelfde taal wat hij gezegd
heeft. Zo leer je tegelijk luisteren naar de spreker, spreken en luisteren naar jezelf
smart shadowing
Nu gaan we een stapje verder. In plaats van letterlijk te herhalen wat de spreker zegt
probeer je te herformuleren. Je hakt lange zinnen in stukjes, gebruikt andere woorden,
verandert de structuur, etc. Zo oefen je om naast luisteren en spreken ook te analyseren
voor je spreekt.
