Samenvatting - Onderzoeksvaardigheden

1. Je kan de vier kenmerken van een onderzoekende houding benoemen en definiëren
voor academische en niet-academische contexten.

De mate waarin iemand gemotiveerd is, het vertrouwen heeft en in een veelheid aan
beroepssituaties toont:
- Opmerkzaam te zijn
- Nieuwsgierig te zijn
- Bedachtzaam te zijn
- Kritisch te zijn
Het is een onderdeel van een ‘transferable skill’, deze onderzoekende houding kan
ingezet worden voor academische en niet-academische contexten en wordt doorgaans
door promoten én door toekomstige werknemers op prijs gesteld.

2. Je kan de vier kenmerken van een onderzoekende houding operationaliseren door
gebruik te maken van de departementale evaluatiecriteria voor bachelorscripties en
masterproeven.

- opmerkzaam zijn  afbakening en onderzoeksopzet: begrippen gericht selecteren,
motiveren en accuraat definiëren
- nieuwsgierig zijn  brongebruik: selecteren relevante, wetenschappelijk
verantwoorde bronnen
- bedachtzaam zijn  afbakening en onderzoeksopzet: probleemstelling,
doelstelling en/of onderzoeksvraag
- kritisch zijn  brongebruik: kritisch verwerken van bronnen ter ondersteuning van
de eigen argumentatie en interpretatie

3. Je kan de concepten ‘(on)zekerheid’ en ‘(im)perfectie’ bespreken in de context van
een ‘perfect’ onderzoeksproces.

Perfectie en absolute zekerheid in een onderzoek bestaan NIET. “Onzekerheid is de
enige zekerheid”. We leven in een wereld waarin we een heleboel nog niet weten. Bijna
dagelijks krijgen we te maken met nieuwe kennis waarvan we moeten bekijken in
hoeverre die klopt en bruikbaar is.
Maak je geen zorgen als blijkt dat je af en toe iets moet bijsturen tijdens je onderzoek.
Bijsturen van onderzoek is eerder de norm dan de uitzondering. Dit betekent echter niet
dat je niet kan streven naar perfectie, want hoe ‘perfecter’ je in het onderzoeksproces te
werk gaat, hoe efficiënter alles zal verlopen. Omdat bijsturen een onderdeel van
onderzoek is, is het ook logisch dat je dit onderwerp (indien nodig) bespreekt met je
promotor.
Je zal constant moeten terugkijken naar je onderzoeksvraag en (waar nodig) je
onderzoek moeten bijsturen. Door strategisch en systematisch te werken kan je je
onderzoeksproces optimaliseren én bespaar je werk en tijd.

, 4. Je kan de zes stappen van een ‘perfect’ onderzoeksproces benoemen en bespreken
voor een concreet voorstel voor academisch onderzoek (bv. bachelorscriptie).

1. Onderzoek voorbereiden: onderwerp vinden en afbakenen om zo tot
onderzoeksvraag te komen

2. Materiaal verzamelen: bronnen zoeken, zoekstrategieën en zoektermen bepalen

3. Materiaal beoordelen: iteratief beoordelingsproces of bv. peerreview, ‘los’
beoordelen

4. Rapport structureren (vb. masterproef of bachelor scriptie)

5. Argumentatie opbouwen

6. Onderzoek rapporteren

 constant terugkijken naar onderzoeksvraag en (indien nodig) je onderzoek bijsturen

5. Je kan de negen stappen voor het voorbereiden van onderzoek benoemen en voor
elke stap in meer detail toelichten: (1) wat de stap inhoudt, (2) wat mogelijke
uitdagingen voor die stap zijn en (3) wat oplossingen voor vastgestelde uitdagingen
zijn.

Onderwerp vinden
Onderwerp en afbakening
Van onderwerp naar onderzoeksvraag
Soort onderzoeksvragen
Eisen aan onderzoeksvraag (PAVER)
Selecterende werking van een onderzoeksvraag
Hoofdvraag en deel vraag
Onderzoek plannen
Onderzoeksplan opstellen

1. Onderwerp vinden
 beginpunt elk onderzoeksproject
 globaal vs. afgebakend onderzoeksonderwerp, trechterprincipe, algemene
leidende principes (kies wat jou aanspreekt, wat onderzoeksmogelijkheden biedt,
wacht niet te lang met zoeken)
 ideeën om onderwerpen te genereren en voorkennisproblemen aan te pakken:
persoonlijke ervaring/belangstelling, inhoud colleges/voorstellen docenten,
media/actualiteit, bestaand onderzoek (neem je tijd, verken opties door te
brainstormen, bekijk voor- en nadelen onderwerpen. Verken verschillende opties om
onderwerpen te genereren.)


2. Onderwerp en afbakening
 verdere afbakening globaal onderwerp