Diversiteit
Inhoudsopgave
Theoretische beschouwing............................................................................................................................. 3
Algemene theorie.................................................................................................................................................3
Cultuur.............................................................................................................................................................3
Sociaal kapitaal................................................................................................................................................3
Ontstaan van diverse samenleving......................................................................................................................4
Wat is migratie?...............................................................................................................................................4
Migratie naar België – geschiedenis................................................................................................................4
Wat gebeurt er in de (Vlaamse) samenleving hier?.............................................................................................6
Emancipatiebewegingen..................................................................................................................................6
Acculturatie......................................................................................................................................................6
Perspectieven/visies op diversiteit..................................................................................................................7
Beleid inburgering & integratie.....................................................................................................................10
Gender........................................................................................................................................................ 10
Geschiedenis.......................................................................................................................................................10
Gender & bestanddelen.....................................................................................................................................10
Link gender intersectionaliteit............................................................................................................................11
Coming in/coming out........................................................................................................................................12
Veiligheid en sociale acceptatie.........................................................................................................................12
Belangrijk voor PC (tips).....................................................................................................................................13
Kansarmoede............................................................................................................................................... 14
Wat is armoede?................................................................................................................................................14
De impact van armoede.....................................................................................................................................14
Meten van armoede en enkele cijfers................................................................................................................15
Hoe armoede doorbreken?................................................................................................................................17
Verklaringsmodel...........................................................................................................................................17
Hoe doorbreken?...........................................................................................................................................18
De rol van de hulpverlener............................................................................................................................19
Meertaligheid.............................................................................................................................................. 19
Wat is meertaligheid?........................................................................................................................................19
Definities........................................................................................................................................................19
Cijfers.............................................................................................................................................................19
Vormen van meertaligheid.................................................................................................................................20
Vormen..........................................................................................................................................................20
Meertaligheid, een troef?..................................................................................................................................21
Meertaligheid in de zorg....................................................................................................................................22
Functiebeperking......................................................................................................................................... 22
Wat is een beperking?........................................................................................................................................22
1
, Waar kom ik dit tegen als PC?...........................................................................................................................23
Wereldwijd.....................................................................................................................................................23
Ardbeids- en organisatiepsychologie............................................................................................................23
Klinische psychologie.....................................................................................................................................24
School- en pedagogische psychologie...........................................................................................................24
Twee theorieën ter benadering..........................................................................................................................24
Capability approach – Nussbaum..................................................................................................................24
Presentie-theorie - Baart...............................................................................................................................25
TOPOI.......................................................................................................................................................... 26
Werkcollega topoi..............................................................................................................................................26
Analyses.........................................................................................................................................................26
Interventies.........................................................................................................................................................27
Religie/wereldgodsdiensten......................................................................................................................... 27
Begrip religie......................................................................................................................................................27
Levensbeschouwing............................................................................................................................................28
Statistieken: Antwerpen................................................................................................................................28
Statistieken: wereldwijd................................................................................................................................28
Statistieken: België........................................................................................................................................29
Religie.................................................................................................................................................................29
Christelijke naties in de 20ste eeuw................................................................................................................29
Jaren 60..........................................................................................................................................................29
Religieuze en seculiere levensvisies..............................................................................................................29
Religie in de zorg............................................................................................................................................29
In de 20ste en 21ste eeuw.............................................................................................................................29
Religie en media.................................................................................................................................................30
Identiteitsontwikkeling.......................................................................................................................................30
Religieuze modellen van samenlevingen...........................................................................................................31
Religie vs. cultuur...........................................................................................................................................31
Internationale vergelijking.............................................................................................................................31
Levensbeschouwelijke diversiteit en tolerantie vandaag.............................................................................32
Maatschappelijke perspectieven op levensbeschouwelijke diversiteit........................................................32
2
,Theoretische beschouwing
Algemene theorie
Cultuur
“Cultuur is een door een gemeenschap gedeeld systeem van waarden, normen, ideeën,
attitudes, gedragingen, communicatiemiddelen en de producten ervan, die van generatie op
generatie worden overgeleverd”
Visies/vormen
Essentialistisch: ui; gedrag, uiterlijk en verloop hebben allen zijn essentie
Conceptualistisch: cultuur is je water, je bent beïnvloed door cultuur en zelf beïnvloeden van
je cultuur.
Constructivistisch: cultuur als levensvorm, de bril waaruit ik kijk (referentiekader)
= direct herkenbaar maar ongrijpbaar
alle visies zijn nodig om ons bewust te zijn van verschillen MAAR let op dat je cultuur niet
als oorzaak ziet van ander gedrag. Cultuur is geen gedachtengoed, het is een opsomming van
verschillende dingen.
Belangrijk voor PC
- Transculturele dialoog: ga in dialoog, zoek naar kleine dingetjes maar bespreek ze
samen, wat zijn de gelijkenissen en verschillen
- Het woord ‘cultureel’ vermijden
- Goede omgangsvormen: we zijn allemaal individuen met ons eigen levensverhaal
Sociaal kapitaal
Bourdieu en Putnam
Formele en informele netwerken, normen en sociaal vertrouwen
- Steunfiguren: ouders, vrienden, buren, docenten, etc.
- Hulpmiddel om doel te bereiken en kansen te vergroten
- Veranderlijk
- Wederkerigheidsprincipe
Draagt bij aan hogere levenskwaliteit & maatschappijbetrokkenheid
Bourdieu
Onderscheid soorten kapitaal:
- Economisch: geld, SES
- Cultureel: opleiding, kennis
- Sociaal: hulpbronnen
- Symbolisch: status, herkenning, buitenkant (bv. wat je draagt)
- Linguïstisch
Dit kapitaal gebruik je in verschillende velden; onderwijs, media, industrie, politiek, milieu..
3
, Termen:
Habitus = je goed op je plaats voelen, je als een puzzelstukje op je plek voelen
veranderd in de tijd
Doxa = algemene overtuigingen die worden aanvaard als vanzelfsprekend
Migratie
Door migratie vaak vermindering van sociaal kapitaal = ‘ontworteling’
Investeren in het opbouwen van nieuw kapitaal:
- Bonding: verbinding met een homogene groep
- Bridging: bruggen bouwen naar andere groepen, over verschillen heen
- Linken: linken met iemand die hoger op de sociale ladder staat
Belangrijk voor PC
Aandacht voor ontwikkelen of vergroten van sociaal kapitaal van cliënt om werkloosheid &
armoede te bestrijden
Ontstaan van diverse samenleving
Wat is migratie?
‘Het permanent verwisselen van vaste verblijfsplaats van individuen en/of groepen binnen
een groter geografisch gebied dan de geboortestreek.’
Heeft altijd bestaan
Overlevingsstrategie
- Vrijwillig
- Semivrijwillig: gebrek aan toekomstperspectief of onvrede met bestaande situatie
- Onvrijwillig: gedwongen om je land te verlaten, vrezen voor je leven of vrijheid
Migratie naar België – geschiedenis
‘Gastarbeiders’
- Voor WO I
- Interbellum
- Na WO II: toename van andere nationaliteiten
- Halverwege jaren 50: ontploffing in mijnen
- Jaren 60 met blijvende economische groei
1964: tewerkstellingsakkoord met Marokko en Turkije (de bedoeling was tijdelijke
migratie)
- Oliecrisis in 1973 (autoloze zondag)
Werving van arbeidsmigranten stopgezet door Belgische regering
de huidige gastarbeiders bleven, ze gingen niet terug
4
Inhoudsopgave
Theoretische beschouwing............................................................................................................................. 3
Algemene theorie.................................................................................................................................................3
Cultuur.............................................................................................................................................................3
Sociaal kapitaal................................................................................................................................................3
Ontstaan van diverse samenleving......................................................................................................................4
Wat is migratie?...............................................................................................................................................4
Migratie naar België – geschiedenis................................................................................................................4
Wat gebeurt er in de (Vlaamse) samenleving hier?.............................................................................................6
Emancipatiebewegingen..................................................................................................................................6
Acculturatie......................................................................................................................................................6
Perspectieven/visies op diversiteit..................................................................................................................7
Beleid inburgering & integratie.....................................................................................................................10
Gender........................................................................................................................................................ 10
Geschiedenis.......................................................................................................................................................10
Gender & bestanddelen.....................................................................................................................................10
Link gender intersectionaliteit............................................................................................................................11
Coming in/coming out........................................................................................................................................12
Veiligheid en sociale acceptatie.........................................................................................................................12
Belangrijk voor PC (tips).....................................................................................................................................13
Kansarmoede............................................................................................................................................... 14
Wat is armoede?................................................................................................................................................14
De impact van armoede.....................................................................................................................................14
Meten van armoede en enkele cijfers................................................................................................................15
Hoe armoede doorbreken?................................................................................................................................17
Verklaringsmodel...........................................................................................................................................17
Hoe doorbreken?...........................................................................................................................................18
De rol van de hulpverlener............................................................................................................................19
Meertaligheid.............................................................................................................................................. 19
Wat is meertaligheid?........................................................................................................................................19
Definities........................................................................................................................................................19
Cijfers.............................................................................................................................................................19
Vormen van meertaligheid.................................................................................................................................20
Vormen..........................................................................................................................................................20
Meertaligheid, een troef?..................................................................................................................................21
Meertaligheid in de zorg....................................................................................................................................22
Functiebeperking......................................................................................................................................... 22
Wat is een beperking?........................................................................................................................................22
1
, Waar kom ik dit tegen als PC?...........................................................................................................................23
Wereldwijd.....................................................................................................................................................23
Ardbeids- en organisatiepsychologie............................................................................................................23
Klinische psychologie.....................................................................................................................................24
School- en pedagogische psychologie...........................................................................................................24
Twee theorieën ter benadering..........................................................................................................................24
Capability approach – Nussbaum..................................................................................................................24
Presentie-theorie - Baart...............................................................................................................................25
TOPOI.......................................................................................................................................................... 26
Werkcollega topoi..............................................................................................................................................26
Analyses.........................................................................................................................................................26
Interventies.........................................................................................................................................................27
Religie/wereldgodsdiensten......................................................................................................................... 27
Begrip religie......................................................................................................................................................27
Levensbeschouwing............................................................................................................................................28
Statistieken: Antwerpen................................................................................................................................28
Statistieken: wereldwijd................................................................................................................................28
Statistieken: België........................................................................................................................................29
Religie.................................................................................................................................................................29
Christelijke naties in de 20ste eeuw................................................................................................................29
Jaren 60..........................................................................................................................................................29
Religieuze en seculiere levensvisies..............................................................................................................29
Religie in de zorg............................................................................................................................................29
In de 20ste en 21ste eeuw.............................................................................................................................29
Religie en media.................................................................................................................................................30
Identiteitsontwikkeling.......................................................................................................................................30
Religieuze modellen van samenlevingen...........................................................................................................31
Religie vs. cultuur...........................................................................................................................................31
Internationale vergelijking.............................................................................................................................31
Levensbeschouwelijke diversiteit en tolerantie vandaag.............................................................................32
Maatschappelijke perspectieven op levensbeschouwelijke diversiteit........................................................32
2
,Theoretische beschouwing
Algemene theorie
Cultuur
“Cultuur is een door een gemeenschap gedeeld systeem van waarden, normen, ideeën,
attitudes, gedragingen, communicatiemiddelen en de producten ervan, die van generatie op
generatie worden overgeleverd”
Visies/vormen
Essentialistisch: ui; gedrag, uiterlijk en verloop hebben allen zijn essentie
Conceptualistisch: cultuur is je water, je bent beïnvloed door cultuur en zelf beïnvloeden van
je cultuur.
Constructivistisch: cultuur als levensvorm, de bril waaruit ik kijk (referentiekader)
= direct herkenbaar maar ongrijpbaar
alle visies zijn nodig om ons bewust te zijn van verschillen MAAR let op dat je cultuur niet
als oorzaak ziet van ander gedrag. Cultuur is geen gedachtengoed, het is een opsomming van
verschillende dingen.
Belangrijk voor PC
- Transculturele dialoog: ga in dialoog, zoek naar kleine dingetjes maar bespreek ze
samen, wat zijn de gelijkenissen en verschillen
- Het woord ‘cultureel’ vermijden
- Goede omgangsvormen: we zijn allemaal individuen met ons eigen levensverhaal
Sociaal kapitaal
Bourdieu en Putnam
Formele en informele netwerken, normen en sociaal vertrouwen
- Steunfiguren: ouders, vrienden, buren, docenten, etc.
- Hulpmiddel om doel te bereiken en kansen te vergroten
- Veranderlijk
- Wederkerigheidsprincipe
Draagt bij aan hogere levenskwaliteit & maatschappijbetrokkenheid
Bourdieu
Onderscheid soorten kapitaal:
- Economisch: geld, SES
- Cultureel: opleiding, kennis
- Sociaal: hulpbronnen
- Symbolisch: status, herkenning, buitenkant (bv. wat je draagt)
- Linguïstisch
Dit kapitaal gebruik je in verschillende velden; onderwijs, media, industrie, politiek, milieu..
3
, Termen:
Habitus = je goed op je plaats voelen, je als een puzzelstukje op je plek voelen
veranderd in de tijd
Doxa = algemene overtuigingen die worden aanvaard als vanzelfsprekend
Migratie
Door migratie vaak vermindering van sociaal kapitaal = ‘ontworteling’
Investeren in het opbouwen van nieuw kapitaal:
- Bonding: verbinding met een homogene groep
- Bridging: bruggen bouwen naar andere groepen, over verschillen heen
- Linken: linken met iemand die hoger op de sociale ladder staat
Belangrijk voor PC
Aandacht voor ontwikkelen of vergroten van sociaal kapitaal van cliënt om werkloosheid &
armoede te bestrijden
Ontstaan van diverse samenleving
Wat is migratie?
‘Het permanent verwisselen van vaste verblijfsplaats van individuen en/of groepen binnen
een groter geografisch gebied dan de geboortestreek.’
Heeft altijd bestaan
Overlevingsstrategie
- Vrijwillig
- Semivrijwillig: gebrek aan toekomstperspectief of onvrede met bestaande situatie
- Onvrijwillig: gedwongen om je land te verlaten, vrezen voor je leven of vrijheid
Migratie naar België – geschiedenis
‘Gastarbeiders’
- Voor WO I
- Interbellum
- Na WO II: toename van andere nationaliteiten
- Halverwege jaren 50: ontploffing in mijnen
- Jaren 60 met blijvende economische groei
1964: tewerkstellingsakkoord met Marokko en Turkije (de bedoeling was tijdelijke
migratie)
- Oliecrisis in 1973 (autoloze zondag)
Werving van arbeidsmigranten stopgezet door Belgische regering
de huidige gastarbeiders bleven, ze gingen niet terug
4
