samenvatting communicatiewetenschappen H1 tem 6/ 1BA

Communicatiewetenschappen
H1 = bouwstenen ve dicipline
Hoe ontstaat betekenis?
o Structuur
o Basisconcepten
o Tekensystemen
o Tekenindeling


Teken en bet.
1.2.1 Semiotiek = hoe teken w afgesproken
 Leer van tekens
 Bestudeert de wijze waarop tekens functioneren en hoe ze bet. doen
ontstaan
 Grondleggers
o F. de Saussure
 Beklemtoont de sociale funct. En relevantie vh teken
o Peirce
 Logische, formele, technische funct. Vh teken
o 3 centrale domeinen
 1. Teken zelf en indeling in soorten
 2. Codes waarbinnen tekens georganiseer z
 3. Brede cultuur waarbinnen tekens en codes opereren
o Subdomein v. semiotiek
 Fonologie = klankleer
 Syntaxis = structuren
 Pragmatiek = relatie tss bet. eb de gebruiker vh teken



Semantiek = relatie tss het teken en de bet. die w gegeven
ah teken
o Onderscheid
 Extensie
 “klasse van zaken waarop de term correct is toegepast “
 Intensie
 “ het geheel van criteria/kenmerken dat bepaald dat een term
wel kan w toegepast”
 Bv) Romantische comedie

,  Intensie = criterea, kenmerken
o Liefde
o Romantiek
o Grappig z
o Drama
o Hetrosex relatie
 Extensie :
o Juiste concepten en kenmerken


1.2.2 Teken, tekensysteem en tekenindeling
o Semiotiek
o Centraal = concept TEKEN = allerkleinste EH van communicatie
o Saussure
 2 kernelementen
 1. Betekenaar = “Significant” / “Sa”
o Matteriele tekenvorm of fysieke verschijnsel vorm
 Bv) beeld, klank, neergeschreven woord
 Auditief = klank
 Verwijst naar hetzelfde begrip
o Bv) stoel
 Materiele betekenis drager

 2. Betekende = “Signifié” / “Se”
o Mentale concept, begrip, beeld of idee waar de materiële
tekenvorm naar verwijst
 “Wat we kunner verstaan onder stoel ?”

o Referent
 Eigenlijke fysieke object waar het teken naar verwijst
o Significatie
 Volledige bet. bepalen van een teken
 Primaire bet.niveau = denotatie = Letterlijke bet. => joodse ster
 Secundaire bet.niveau = connotatie = figuurlijke bet. => verwijzen n
israël
o Twee componenten
 1. Evaluatie lading
 Goed, slecht, neutraal
 2.referentiële lading
 Variabele bet. of verwijzing vh teken

1.2.2.1 Tekensystemen
- volgens Peirce

- 3 componenten

, 1. representamen = tekenvorm => student

2. object waar het teken naar verwijst => persoon

3. interpretant = bet. die ah teken w gegeven => uitgaan

- Een afbeelding bv ”student” kan een extra bijbetekenis z

- Positief interpretant = vriende, ..

- Negatief interpretant = zatte studenten

- Interpretant kan versch

- Beide zelfde se , maar andere interpretatie van de interpretant

- Bv) school (= kan versch interpretant)

-Volgens Saussure

- twee grote relaties tss tekens

1. syntagma

2. paradigma

-Objecten hebben we niet nodig, we hebben voldoende aan tekens

Relatie tss tekens onderling

je haalt betekenis uit iets anders

- Als je weet wat warm is, weet je wat koud is

- Weet wat een hond is , weet wat een kat is

1.2.2.2 tekenindeling
- volgens Peirce

-relatie tussen teken en object

- 3 types/ soorten tekens

1. icoon = visuele relatie (herken je direct)

-bv) foto, landkaart, onomatopee

2. index = natuurlijk verband, oorzaak en gevolg

- haalt bet. uit relatie oorzaak en effect

-bv) rook is index voor vuur

3. symbool = abstracte relatie, mens legt link tss teken en naar wat het verwijst)

, -volgens Peters

1. spreek van een index

- wnr een teken op een natuurlijke wijze is verbonden met naar wat het verwijst en
er g tsskomst is van de mens

- kunstmatig verbonden ( tsskomst vd mens)=> onderscheid tss arbitrair en
gemotiveerd verband

=> gemotiveerd verband gebaseerd op gelijkenis => icoon


Elementen van het communicatieproces (bouwstenen)
1 Communicator
- Startpunt v communicatie => de communicator = “zender van informatie”
- Informatie w niet verzonden => BRON
- Je kan bewust en onbewust communiceren
- Bewust = informatie zenden
- Onbewust = blozen, zweet, stem die trilt
- Feedforward = je g als communicator op voorhand beslissen wat er g
gebeuren
- je anticipeerd op voorhand op een reactie van de ontvangen
- Feedback = de manier waarop de communicator beïnvloed w door de reactie
van de ontvanger op de boodschap
- Selectie = niet alles kan/zal verstuurd w
- Er w zaken uitvergroot/ geminimaliseerd
- Copresence = de zender is aanwezig tijdens het communicatie proces

2 Boodschap
Bewustzijnsinhoud = alle mogelijke ideeën, waarden, dromen, angsten

= alles wat betekenis bevat

= dit wil de communicator afleven bij de ontvanger

- Hoe ?
- Bewustheidsinhoud coderen in tekens
 Proces van externaliseren

Bv) dagboek van Anne Frank

- Dagboek = intensie privé houden
- Mogelijkheid dat er publiek w bij betrokken
- online = communicator en ontvanger zitten niet in dezelfde ruimte/tijd => GEEN relevantie
 Emoji’s = meerwaarde voor ons taalgebruik