Waar komt sociologie vandaan? Dia 21.............................................................................................3
Grondleggers: Dia 25.....................................................................................................................3
Sociologie als wetenschap Dia 26..................................................................................................3
HDFST 1 LES 2: samenleving: speelveld, rollen en posities....................................................................4
Het speelveld (inleiding)....................................................................................................................4
De samenleving als speelveld........................................................................................................4
Posities rollen en conflicten...........................................................................................................5
Rollen en interactie........................................................................................................................5
Sociaal gedrag als rollenspel..........................................................................................................5
Verschillende posities binnen de SL...............................................................................................5
Posities zijn veranderbaar..............................................................................................................6
Impression management...............................................................................................................6
HDFST 1 Les 3: Socialisatie.....................................................................................................................7
HFDST 2 LES 4: macht, stratificaties en sociale mobiliteit......................................................................7
Macht................................................................................................................................................7
Macht volgens socioloog Max Weber............................................................................................7
Machtsmiddelen............................................................................................................................8
Stratificaties.......................................................................................................................................9
Machtsverdeling............................................................................................................................9
HFDST 2 LES 5: taal is macht................................................................................................................10
3 aspecten in functioneren van sociale normen..............................................................................11
De relativiteit van normen...............................................................................................................12
Taalnormen als normen voor sociaal gedrag...................................................................................12
2 aspecten praktisch functioneren van normen (denotatie)........................................................12
Symbolische waarde van taal (connotatie)..................................................................................13
Wiens normen.................................................................................................................................14
HFDST 2 LES 6......................................................................................................................................15
HFDST 2 LES 7: Sociale netwerken en sociaal kapitaal.........................................................................15
1 Netwerken zijn kanalen waarlangs goederen kunnen stromen....................................................15
3 zones van een ego-netwerk......................................................................................................15
2 De kenmerken van een netwerk: structureel/ morfologisch (4)...................................................16
3 De kenmerken van een netwerk: interactioneel (2).....................................................................16
Les 8 en 9: Cultuur als begrip en betekenisgever.................................................................................17
1. Cultuur een begrip met vele gezichten........................................................................................17
2. Normen en waarden....................................................................................................................18
3. Culturele diversiteit.....................................................................................................................18
1
, 4. Cultuur als betekenisgever..........................................................................................................18
5. Cultuur als denkstructuur............................................................................................................19
6. Cultuur als gereedschapkist: agency............................................................................................19
LES 10: Dekolonisatie van de samenleving..........................................................................................22
Motivatie kolonisatie.......................................................................................................................22
The human zoo............................................................................................................................23
Postkolonialisme..............................................................................................................................24
Postkoloniale beeldvorming........................................................................................................24
Gastcollege Zuid Afrika........................................................................................................................25
Gastcollege Cultuur in Vlaanderen, Vlaamse cultuur & Afrika.............................................................27
2
, HFDST 1 LES 1: De Samenleving
Dia 14
‘De wetenschap van de maatschappij’
- Zoekt een verklaring voor gedrag van individuen en groepen van mensen
- Deze verklaring worden gezocht in de maatschappelijke invloeden die ze ondergaan
! Gaat altijd om gemiddelden, nooit één op één !
! Gevaar voor determinisme: patronen zijn niet altijd doorslaggevend, mensen bezitten vrije wil !
Waar komt sociologie vandaan? Dia 21
De industriële revolutie
1. Verandering economische productieproces: van individueel handwerk naar massaprod.
2. Urbanisatie: Nood aan arbeiders rond fabrieken in de stad, ook transportsector en mijnen in
andere gebieden
3. Van agrarische naar stedelijke samenleving: Verandering in structuur van het samenleven
(gelijkgestemden --> naar diversiteit)
Grondleggers: Dia 25
- Durkheim: solidariteit
- Weber: mentaliteit
- Marx: macht & ongelijkheid
Sociologie als wetenschap Dia 26
- Sociologie is een wetenschap omdat:
Sociologen zijn opzoek naar patronen en verklaringen van processen in de samenleving, door
concrete waarnemingen (empirie / empirisch bewijs).
Vb. Interesse in fenomeen ‘Hikikomori’, om beter te begrijpen spreek je met MEERDERE mensen die
zich uit de maatschappij hebben onttrokken om te achterhalen wat hun dreef om zich af te
zonderen. Je bent op zoek naar overeenkomsten en verschillen in hun ervaringen. Je zoekt een
patroon en tracht te verklaren wat de achterliggende oorzaken zijn door systematisch onderzoek uit
te voeren.
- Sociologie gaat over de maatschappij omdat:
‘De samenleving is als God: zij is overal maar niemand heeft haar ooit gezien’
Vb.
- Sociologie is een gedragswetenschap omdat:
3
Grondleggers: Dia 25.....................................................................................................................3
Sociologie als wetenschap Dia 26..................................................................................................3
HDFST 1 LES 2: samenleving: speelveld, rollen en posities....................................................................4
Het speelveld (inleiding)....................................................................................................................4
De samenleving als speelveld........................................................................................................4
Posities rollen en conflicten...........................................................................................................5
Rollen en interactie........................................................................................................................5
Sociaal gedrag als rollenspel..........................................................................................................5
Verschillende posities binnen de SL...............................................................................................5
Posities zijn veranderbaar..............................................................................................................6
Impression management...............................................................................................................6
HDFST 1 Les 3: Socialisatie.....................................................................................................................7
HFDST 2 LES 4: macht, stratificaties en sociale mobiliteit......................................................................7
Macht................................................................................................................................................7
Macht volgens socioloog Max Weber............................................................................................7
Machtsmiddelen............................................................................................................................8
Stratificaties.......................................................................................................................................9
Machtsverdeling............................................................................................................................9
HFDST 2 LES 5: taal is macht................................................................................................................10
3 aspecten in functioneren van sociale normen..............................................................................11
De relativiteit van normen...............................................................................................................12
Taalnormen als normen voor sociaal gedrag...................................................................................12
2 aspecten praktisch functioneren van normen (denotatie)........................................................12
Symbolische waarde van taal (connotatie)..................................................................................13
Wiens normen.................................................................................................................................14
HFDST 2 LES 6......................................................................................................................................15
HFDST 2 LES 7: Sociale netwerken en sociaal kapitaal.........................................................................15
1 Netwerken zijn kanalen waarlangs goederen kunnen stromen....................................................15
3 zones van een ego-netwerk......................................................................................................15
2 De kenmerken van een netwerk: structureel/ morfologisch (4)...................................................16
3 De kenmerken van een netwerk: interactioneel (2).....................................................................16
Les 8 en 9: Cultuur als begrip en betekenisgever.................................................................................17
1. Cultuur een begrip met vele gezichten........................................................................................17
2. Normen en waarden....................................................................................................................18
3. Culturele diversiteit.....................................................................................................................18
1
, 4. Cultuur als betekenisgever..........................................................................................................18
5. Cultuur als denkstructuur............................................................................................................19
6. Cultuur als gereedschapkist: agency............................................................................................19
LES 10: Dekolonisatie van de samenleving..........................................................................................22
Motivatie kolonisatie.......................................................................................................................22
The human zoo............................................................................................................................23
Postkolonialisme..............................................................................................................................24
Postkoloniale beeldvorming........................................................................................................24
Gastcollege Zuid Afrika........................................................................................................................25
Gastcollege Cultuur in Vlaanderen, Vlaamse cultuur & Afrika.............................................................27
2
, HFDST 1 LES 1: De Samenleving
Dia 14
‘De wetenschap van de maatschappij’
- Zoekt een verklaring voor gedrag van individuen en groepen van mensen
- Deze verklaring worden gezocht in de maatschappelijke invloeden die ze ondergaan
! Gaat altijd om gemiddelden, nooit één op één !
! Gevaar voor determinisme: patronen zijn niet altijd doorslaggevend, mensen bezitten vrije wil !
Waar komt sociologie vandaan? Dia 21
De industriële revolutie
1. Verandering economische productieproces: van individueel handwerk naar massaprod.
2. Urbanisatie: Nood aan arbeiders rond fabrieken in de stad, ook transportsector en mijnen in
andere gebieden
3. Van agrarische naar stedelijke samenleving: Verandering in structuur van het samenleven
(gelijkgestemden --> naar diversiteit)
Grondleggers: Dia 25
- Durkheim: solidariteit
- Weber: mentaliteit
- Marx: macht & ongelijkheid
Sociologie als wetenschap Dia 26
- Sociologie is een wetenschap omdat:
Sociologen zijn opzoek naar patronen en verklaringen van processen in de samenleving, door
concrete waarnemingen (empirie / empirisch bewijs).
Vb. Interesse in fenomeen ‘Hikikomori’, om beter te begrijpen spreek je met MEERDERE mensen die
zich uit de maatschappij hebben onttrokken om te achterhalen wat hun dreef om zich af te
zonderen. Je bent op zoek naar overeenkomsten en verschillen in hun ervaringen. Je zoekt een
patroon en tracht te verklaren wat de achterliggende oorzaken zijn door systematisch onderzoek uit
te voeren.
- Sociologie gaat over de maatschappij omdat:
‘De samenleving is als God: zij is overal maar niemand heeft haar ooit gezien’
Vb.
- Sociologie is een gedragswetenschap omdat:
3
