Samenvatting psychopathologie - Pedagogiek - leerjaar 2 - HAN

SamenvattingKennislijn
psychopathologie

HAN – hogeschool Arnhem & Nijmegen
Opleiding Pedagogiek
Vak: Psychopathologie
Datum tentamen: 23-01-2024

,Inhoudsopgave
Inleiding....................................................................................................................................................... 2

Risico- en beschermende factoren en KOPP/KOV.......................................................................................... 4

Verstandelijke beperking.............................................................................................................................. 6

Autismespectrumstoornis........................................................................................................................... 10

ADHD (attention deficit hyperacivity disorder)............................................................................................ 14

Leerstoornissen........................................................................................................................................... 18

Gedragsstoornissen..................................................................................................................................... 20

Trauma- en stress gerelateerde stoornissen................................................................................................ 25

Angststoornissen........................................................................................................................................ 30

Bipolaire en depressieve stemmingsstoornissen.......................................................................................... 36

Eetstoornissen............................................................................................................................................ 39

Middel gerelateerde en verslavingsstoornissen........................................................................................... 41

,Inleiding
§ Ontwikkelingspsychopathologie: H1 en H2

Psychiatrie= medische discipline die zich bezighoudt met onderzoek, diagnose en
behandeling van psychische stoornissen.

Ontwikkelingspsychopathologie= de wetenschappelijke discipline die onderzoekt
hoe psychische stoornissen ontstaan en zich ontwikkelen.

Verschillende disciplines:

 Ontwikkelingspsychologie : de ‘normale ontwikkeling’ van het kind
 Klinische psychologie : de afwijkende ontwikkeling van het kind
 Pedagogie : de opvoeding van het kind
 Kinderpsychiatrie : psychiatrische ziekten
 Biologie : erfelijkheid en lichamelijke rijping
 Sociologie : maatschappelijke processen
 Antropologie : culturele normen en waarden
 Epidemiologie : het voorkomen van ziekten en stoornissen

Psycho= geest, denken, voelen
Patho= ziekte
Logie= leer, wetenschap

‘Normale ontwikkeling’= gedrag dat volgens de heersende maatschappelijke
normen, waarden en verwachtingen niet te veel afwijkt van het gemiddelde.
 Hierdoor is het een tijd- en plaatsgebonden begrip.

Abnormaal= afwijkend gedrag t.a.v. regulier
 Veroorzaakt: ongemak, lijden of bezorgdheid
 Past binnen een psychopathologisch begrippenkader (Gedrag-probleem-stoornis)




Ontwikkelingsopgaven  uitganspunt om de ontwikkeling van kinderen en jongeren
te beschrijven.

Factoren beïnvloeden op verschillende momenten het ontstaan en beloop van
gedrag:
1. Kindgebonden factoren: genetische aanleg, sekse, leeftijd, intelligentie.
2. Ouder- en gezinsgebonden factoren: opleiding, inkomen, vaardigheden.
3. Omgevingsgebonden factoren: sociaal netwerk, maatschappelijke factoren,
culturele normen en waarden.

, Classificatie (in de psychopathologie) = gedragingen van kinderen beschrijven, van
elkaar onderscheiden in indelen in verschillende categorieën.
 CBCL (child behavior checklist)  psychologen
 Sluit het beste aan bij ontwikkelingspsychopathologische ideeën.
 DSM-5 (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Sisorders)  psychiaters
 Grondlegger: Emil Kraepelin
- Indeling van psychische stoornissen die vooral lichamelijk
was georiënteerd en die was gebaseerd op psychiatrische
patiënten met ernstige stoornissen
- DSM-1: aandacht voor minder ernstige stoornissen
- DSM-3: uitgaan van waarneembare kenmerken van
gedrag. Wereldwijd dezelfde criteria voor categorisatie
van stoornissen.
- DSM-4: onderzoek naar psychische stoornis mogelijk.
- DSM-5: gebaseerd op afspraken die specialisten maken
voor elke groep stoornissen.
Uitgangspunten DSM
 Welke symptomen kenmerken de stoornis
 Beschrijft welk aantal symptomen, in welke mate en gedurende welke termijn
aanwezig moet zijn, wil er sprake zijn van een stoornis.
 Hoe meer symptomen, hoe erger de persoon eraan toe is.

Kritiek op DSM
 Er wordt onvoldoende rekening gehouden met de ontwikkelingscontext en met de
culturele context.

Dimensies binnen CBCL
 Geïnternaliseerde syndromen van:
 Angst
 Somatische problemen
 Geexternaliseerde syndromen van:
 Agressie
 Delinquentie
 Overige syndromen van:
 Sociale problemen
 Denkproblemen

Verschil classificatie en diagnostiek:
Classificatie: het in kaart brengen van mogelijk problematisch gedrag (wat, groep)
Diagnostiek: het proberen te begrijpen en te verklaren van gedrag (hoe, individu)

Comorbiditeit= Het tegelijkertijd voorkomen van symptomen
Prevalentie= Het aantal mensen van een groep dat aan een stoornis lijdt op een
bepaald moment in de tijd.
Stigmatiseren= kinderen en volwassenen kunnen worden nagewezen omdat zij (of
hun kinderen) een stoornis hebben.

Diagnostische methoden: 1. Het diagnostisch gesprek 2. Observeren 3.
Psychodiagnostiek 4. Lichamelijk onderzoek