samenvatting recht

Recht
1. Inleiding tot de Belgische staatsstructuur & bronnen van het
recht – theoretische uiteenzetting met praktische toepassing
 Recht
 Kan je niet uit maatschappij wegdenken
 Bv als je te snel rijdt krijg je een boete, als je ouders overleven zal je
erfrechten moeten betalen aan overheid

 Regels
 Handelingen, gedragingen, reacties, situaties,… worden gestuurd,
geregeld, afgedwongen,… door regels
 Samenleving kan er niet zonder
 Anders chaos
 Soorten
 Spelregels
 Gedragsregels
 Fatsoenregels
 Rechtsregels
o Vastgelegd door overheid
o Afgedwongen door staatsapparaat


Overzicht Belgische staatsstructuur
 België = federale staat met gemeenschappen & gewesten
 1830 opgericht als éénheidsstaat
 Één centraal punt

 1970 verschillende staatshervormingen
 3 gemeenschappen
 3 gewesten
 Gecreëerd & gezegd afgestaan aan deelstaten

 Gemeenschap
 Taal & cultuur
 Vlaamse gemeenschap, Franse gemeenschap & Duitstalige
gemeenschap
 Bevoegd voor
 Onderwijs
 Cultuur

,  Gebruik van talen
 Persoonsgebonden aangelegenheden
 Wetenschappelijk onderzoek & internationale betrekkingen

 Gewest
 Economische belangen
 Vlaams gewest, Waals gewest, Brussels gewest
 Bevoegd voor
 Economie
 Landbouw
 Huisvestiging
 Openbare werken
 Waterbeleid
 Vervoer
 Energie
 Krediet

 Iedere gemeenschap eigen parlement & regering
 Piramidale structuur
 Federale staat, 3 gemeenschappen & gewesten
 10 provincies
 Gemeenten

 Provincie
 Onderschikt structuur die autonoom uitvoert
 Onder toezicht overheid
 Provincieraad
 Verkozen om 6 jaar
 Stelt provincieregelement & provinciale begroting op

 Gemeenten
 Dichts bij burger
 Onder toezicht overheid
 Gemeenteraad
 Om 6 jaar verkozen
 Maakt gemeentelijk regelement
 Burgemeester & schepenen

,Bronnen van recht
 Wet gaat voor op rechtspraak & rechtsleer & gewoonte
 Wet voorrang koninklijk besluit
 Koninklijk besluit voorrang ministerieel besluit

 Wet tegenspreken
 Wetsconflict in de tijd

 Recente wet voorrang op oude wet


De wet
 Verschillende soorten
 Hiërarchie binnen wetten
 Dalende orde van belangrijkheid
 Internationale verdragen & handelingen van supranationale organen
 Internationale verdragingen die door België werden goedgekeurd
 Europese verordeningen
o Rechtstreeks van elke lidmaat

 Europese richtlijnen
o Draagt lidstaten op om resultaat te bereiken
o Zelf wegen kiezen hoe te bereiken

 EU – wetteksten gepubliceerd in publicatieblad

 Belgische grondwet
 Regelt Belgische staatsstructuur & verhouding tussen
staatsmachten, fundamentele grondrechten en vrijheden van
burgers
 geeft aan wie voor wat bevoegd is & hoe het land wordt
ingedeeld & hoe die machten zich verhouden tegenover elkaar &
plaats geven aan fundamentele rechten van Belg

 Federale wetten, gemeenschappen & gewestdecreten
 Gelden heel gebied België
 Gemaakt door federale parlement & goedgekeurd koning
o Deelstatelijk parlement een wet = geen wet = decreet
o In Brussels hoofdstedelijk gewest = ordonnanties

, o Decreet = gelijke voet wet & geldt voor deelstaat

 Wet geldt voor grondgebied
 Bv deelstaat maakt decreet rond onderwijs maar niet
pensioenleeftijd

 Koninklijke besluiten
 Door koning
 Ondertekend 1 of meerdere ministers
 Maken sneller & eenvoudiger wet
 Door parlement worden goedgekeurd

 Besluiten van deelstaatregeringen
 Neemt besluiten voor uitvoering & precisering van decreten

 Ministeriële besluiten
 Niet ondertekend worden door koning
 Alleen bijkomstige & aanvullende gelegenheden
 Minder belangrijke details
 Gepubliceerd in Belgisch staatsblad

 Provinciaal regelement
 Door provincieraad gemaakt
 gepubliceerd in bestuur memoriaal

 Gemeentelijk regelement
 Door gemeenteraad
 Bekend gemaakt door aanplakkingen

 Rechtspraak
 Geheel van beslissingen van verschillende rechtbanken & hoven
 Uitspraak bindend voor partijen bij zaken betrokken zijn

 Taak rechter
 Rechter interpreteert ook de wet
 Constante rechtspraak
 Wetteksten aanpassen aan behoeften & veranderingen
maatschappelijk leven
 Leemten in wet aangevuld