BIJZONDERE STRAFWETTEN EN PROCEDURES
INHOUDSOPGAVE
Deel 1: algemeen deel .................................................................................................................................... 4
1. Algemene Inleiding................................................................................................................................. 4
2. zijn de bijzondere strafwetten steeds NODIG, WENSELIJK en efficiënt? ( kenmerkeren) ......................... 6
A. Zijn deze bijzondere strafwetten allemaal nodig? ..................................................................................... 6
B. Zijn al deze bijzondere wetten nu wenselijk? ............................................................................................. 8
C. zijn de bijzondere strafwetten steeds efficiënt? ......................................................................................... 9
3. Toepassing van het gemeenrecht (BEPALINGEN van boek 1 van het strafwetboek en van het wetboek
van strafvordering) op de bijzondere strafwetgeving en procedures ............................................................ 11
A. STRAFRECHT:............................................................................................................................................ 11
In welke mate zijn de bepalingen van boek 1 (algemeen Strafrecht) van toepassing op de bijzondere
strafwetten? ................................................................................................................................................. 11
FEDERALE WETGEVER .............................................................................................................................. 11
REGIONALE WETGEVER: gemeenschappen en gewesten ........................................................................ 12
B. STRAFPROCESRECHT: ............................................................................................................................... 14
Federale wetgever ........................................................................................................................................ 14
REGIONALE WETGEVER ................................................................................................................................ 14
4. Bijzondere Technieken van strafbaarstelling......................................................................................... 15
A. bijzondere technieken van Strafbaarstelling ............................................................................................ 15
B. bijzondere technieken van bestraffing ..................................................................................................... 17
C. Afwijkende regels van het algemeen strafrecht of bijzondere bepalingen ervan..................................... 17
Het moreel bestanddeel: ............................................................................................................................. 17
Men kan een bijzondere herhaling voorzien: .............................................................................................. 17
Samenloop:................................................................................................................................................... 18
Rechtsdwaling .............................................................................................................................................. 18
5. Bijzondere procedure regels ................................................................................................................. 18
, A. Vaststellingsbevoegdheden en toezichtsrechten/opsporingsbevoegdheden in de bijzondere
strafwetgeving .................................................................................................................................................. 19
2 bevoegdheden in deze PROBLEMATIEK: ................................................................................................... 19
ALGEMEEN: de gerechtelijke Politie ............................................................................................................. 19
Vaststellingsbevoegdheden.......................................................................................................................... 21
Quid als ze het de bevoegdheden te buiten gaan of iets doen terwijl ze geen bevoegdheden hadden? .... 23
Bijzondere toezichtsrechten/ opsporingsbevoegdheden............................................................................. 23
opsporing VS. controle en toezicht .............................................................................................................. 24
B. Verjaring van de strafvordering ............................................................................................................... 25
C. Bewijs ....................................................................................................................................................... 25
D. Het Zwijgrecht .......................................................................................................................................... 26
Zwijgrecht in België?..................................................................................................................................... 26
Zwijgrecht in het EVRM: het recht niet te moeten meewerken aan je eigen veroordeling ......................... 27
Definitie uit de arresten Funke en Muray?................................................................................................... 29
Toepassingsgebied?...................................................................................................................................... 29
Quid administratieve misdrijven? ............................................................................................................ 29
Persoonlijk recht ...................................................................................................................................... 30
Op wie van toepassing? ................................................................................................................................ 30
Draagwijdte .................................................................................................................................................. 30
Relatief karakter ........................................................................................................................................... 32
6. De administratieve afhandeling van misdrijven en de adminstratieve handhaving ............................... 33
A. Vormen /types van administratieve handhavingssystemen in de bijzondere strafwetgeving? ............... 33
Vraag 1: gaat het om gemengde of puur administratieve inbreuken? ........................................................ 34
Vraag 2: als het om gemengde inbreuken gaat, kunnen de strafsancties en de administratieve sancties dan
cumulatief worden toegepast? .................................................................................................................... 34
Vraag 3: als de strafsancties en de administratieve sancties niet cumulatief kunnen worden TOEGEPAST,
BIJ welke “handhaver” berust dan het initiatiefrecht? ................................................................................ 34
Vraag 4: wat is de draagwijdte van de administratieve handhaving die door de administratie kan worden
toegepast? .................................................................................................................................................... 35
B. In welke mate het strafrechtelijk luik van art 6 EVRM van toepassing is? ............................................... 36
gezaghebbende arresten omtrent deze materie.......................................................................................... 37
C. Problematiek non bis in idem? ................................................................................................................. 40
, 1. Belgisch recht: algemene principes ...................................................................................................... 41
2. EVRM: artikel 4.1. van het zevende aanvullende protocol .................................................................. 42
3. EU-recht: Artikel 54 Schengenuitvoeringsovereenkomst .................................................................... 45
4. Cumul met administratieve sancties? .................................................................................................. 48
D. Nieuwe ontwikkelingen in de wet doordat zowel de Vlaamse als federale wetgever initiatieven heeft
genomen om een kaderwetgeving te gaan ontwikkelen voor deze administratieve handhaving. ................ 49
Toepassing: Federale handhaving bestuursrecht ......................................................................................... 49
gemeentelijke administratieve sancties ................................................................................................... 50
Bevoegdheid............................................................................................................................................. 50
Mogelijke sancties en maatregelen.......................................................................................................... 50
Toepassing: Het Vlaamse Decreet Bestuurlijke handhaving ........................................................................ 51
1. Het kaderdecreet bestuurlijke handhaving (KBH)............................................................................ 51
2. Het kaderdecreet van 14 juli 2023 over de handhaving van Vlaamse regelgeving ( KVH) .............. 52
Deel 2: Bijzonder deel .................................................................................................................................. 54
1. De drugswet ............................................................................................................................................. 54
A. De stoffen waarop de drugswet van toepassing is .............................................................................. 55
B. De misdrijven ....................................................................................................................................... 56
C. De bestraffing ....................................................................................................................................... 61
D. Procedurele regels ............................................................................................................................... 64
2. De wapenwet ........................................................................................................................................... 67
A. Wapens ................................................................................................................................................ 67
B. Misdrijven ............................................................................................................................................ 68
C. Bestraffing ............................................................................................................................................ 70
D. De procedureregels .............................................................................................................................. 71
3. Omgevingsrecht ....................................................................................................................................... 73
A. Stedenbouwstrafrecht ......................................................................................................................... 74
Inleiding .................................................................................................................................................... 74
De misdrijven: Het bouwen zonder of in strijd met de vergunning ......................................................... 74
B. Milieustrafrecht ................................................................................................................................... 80
Algemeen ................................................................................................................................................. 80
, De misdrijven............................................................................................................................................ 81
4. Verkeersstrafrecht ................................................................................................................................... 88
A. iNLEIDING TOT DE Wegverkeerswet .................................................................................................... 88
B. OVERTREDINGEN VAN VERKEERSREGLeMENTEN ............................................................................... 89
De misdrijven............................................................................................................................................ 89
De straffen ................................................................................................................................................ 90
d) Rijden onder invloed van alcohol of andere stoffen die de rijvaardigheid beïnvloeden ..................... 92
Misdrijven EN BESTRAFFING .................................................................................................................... 92
Procedure ................................................................................................................................................. 96
g) Vluchtmisdrijf – art 33 wegverkeerswet ......................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
h) Niet-verzekering ................................................................................................................................... 96
DEEL 1: ALGEMEEN DEEL
6 hoofstukken:
1. ALGEMENE INLEIDING
We gaan kijken naar wat niet in het strafwetboek staan, wat buiten het strafwetboek staat =
Bijzonder
Er staan niet enkel misdrijven in (de bestanddelen) maar ook vaak procedures die in deze
bijzondere strafwetten staan. Dus een mengeling van strafrecht en strafprocesrecht. Gaat
over de bijzonderheden die je kan tegenkomen in zo een bijzondere strafwet.
Bijzondere strafwetten zijn de wetten die buiten het strafwetboek zijn opgenomen en die dus
bepalingen bevatten van strafrecht als van strafprocesrecht. Deze wetten hebben dus
strafbepalingen waar er dan bestanddelen geformuleerd worden, er wordt ook een straf
geformuleerd. En men kan afwijken van boek 1 van het strafwetboek. Ook op niveau van het
strafrecht kan men in die bijzondere wetten afwijkingen vinden. Ook de bijzondere
procedures wijken van wetboek van strafvordering. Gedragingen die buiten het strafwetboek
staan, hieronder vallen dus ook de bijkomende wetten zoals deze van de verzachtende
omstandigheden.
INHOUDSOPGAVE
Deel 1: algemeen deel .................................................................................................................................... 4
1. Algemene Inleiding................................................................................................................................. 4
2. zijn de bijzondere strafwetten steeds NODIG, WENSELIJK en efficiënt? ( kenmerkeren) ......................... 6
A. Zijn deze bijzondere strafwetten allemaal nodig? ..................................................................................... 6
B. Zijn al deze bijzondere wetten nu wenselijk? ............................................................................................. 8
C. zijn de bijzondere strafwetten steeds efficiënt? ......................................................................................... 9
3. Toepassing van het gemeenrecht (BEPALINGEN van boek 1 van het strafwetboek en van het wetboek
van strafvordering) op de bijzondere strafwetgeving en procedures ............................................................ 11
A. STRAFRECHT:............................................................................................................................................ 11
In welke mate zijn de bepalingen van boek 1 (algemeen Strafrecht) van toepassing op de bijzondere
strafwetten? ................................................................................................................................................. 11
FEDERALE WETGEVER .............................................................................................................................. 11
REGIONALE WETGEVER: gemeenschappen en gewesten ........................................................................ 12
B. STRAFPROCESRECHT: ............................................................................................................................... 14
Federale wetgever ........................................................................................................................................ 14
REGIONALE WETGEVER ................................................................................................................................ 14
4. Bijzondere Technieken van strafbaarstelling......................................................................................... 15
A. bijzondere technieken van Strafbaarstelling ............................................................................................ 15
B. bijzondere technieken van bestraffing ..................................................................................................... 17
C. Afwijkende regels van het algemeen strafrecht of bijzondere bepalingen ervan..................................... 17
Het moreel bestanddeel: ............................................................................................................................. 17
Men kan een bijzondere herhaling voorzien: .............................................................................................. 17
Samenloop:................................................................................................................................................... 18
Rechtsdwaling .............................................................................................................................................. 18
5. Bijzondere procedure regels ................................................................................................................. 18
, A. Vaststellingsbevoegdheden en toezichtsrechten/opsporingsbevoegdheden in de bijzondere
strafwetgeving .................................................................................................................................................. 19
2 bevoegdheden in deze PROBLEMATIEK: ................................................................................................... 19
ALGEMEEN: de gerechtelijke Politie ............................................................................................................. 19
Vaststellingsbevoegdheden.......................................................................................................................... 21
Quid als ze het de bevoegdheden te buiten gaan of iets doen terwijl ze geen bevoegdheden hadden? .... 23
Bijzondere toezichtsrechten/ opsporingsbevoegdheden............................................................................. 23
opsporing VS. controle en toezicht .............................................................................................................. 24
B. Verjaring van de strafvordering ............................................................................................................... 25
C. Bewijs ....................................................................................................................................................... 25
D. Het Zwijgrecht .......................................................................................................................................... 26
Zwijgrecht in België?..................................................................................................................................... 26
Zwijgrecht in het EVRM: het recht niet te moeten meewerken aan je eigen veroordeling ......................... 27
Definitie uit de arresten Funke en Muray?................................................................................................... 29
Toepassingsgebied?...................................................................................................................................... 29
Quid administratieve misdrijven? ............................................................................................................ 29
Persoonlijk recht ...................................................................................................................................... 30
Op wie van toepassing? ................................................................................................................................ 30
Draagwijdte .................................................................................................................................................. 30
Relatief karakter ........................................................................................................................................... 32
6. De administratieve afhandeling van misdrijven en de adminstratieve handhaving ............................... 33
A. Vormen /types van administratieve handhavingssystemen in de bijzondere strafwetgeving? ............... 33
Vraag 1: gaat het om gemengde of puur administratieve inbreuken? ........................................................ 34
Vraag 2: als het om gemengde inbreuken gaat, kunnen de strafsancties en de administratieve sancties dan
cumulatief worden toegepast? .................................................................................................................... 34
Vraag 3: als de strafsancties en de administratieve sancties niet cumulatief kunnen worden TOEGEPAST,
BIJ welke “handhaver” berust dan het initiatiefrecht? ................................................................................ 34
Vraag 4: wat is de draagwijdte van de administratieve handhaving die door de administratie kan worden
toegepast? .................................................................................................................................................... 35
B. In welke mate het strafrechtelijk luik van art 6 EVRM van toepassing is? ............................................... 36
gezaghebbende arresten omtrent deze materie.......................................................................................... 37
C. Problematiek non bis in idem? ................................................................................................................. 40
, 1. Belgisch recht: algemene principes ...................................................................................................... 41
2. EVRM: artikel 4.1. van het zevende aanvullende protocol .................................................................. 42
3. EU-recht: Artikel 54 Schengenuitvoeringsovereenkomst .................................................................... 45
4. Cumul met administratieve sancties? .................................................................................................. 48
D. Nieuwe ontwikkelingen in de wet doordat zowel de Vlaamse als federale wetgever initiatieven heeft
genomen om een kaderwetgeving te gaan ontwikkelen voor deze administratieve handhaving. ................ 49
Toepassing: Federale handhaving bestuursrecht ......................................................................................... 49
gemeentelijke administratieve sancties ................................................................................................... 50
Bevoegdheid............................................................................................................................................. 50
Mogelijke sancties en maatregelen.......................................................................................................... 50
Toepassing: Het Vlaamse Decreet Bestuurlijke handhaving ........................................................................ 51
1. Het kaderdecreet bestuurlijke handhaving (KBH)............................................................................ 51
2. Het kaderdecreet van 14 juli 2023 over de handhaving van Vlaamse regelgeving ( KVH) .............. 52
Deel 2: Bijzonder deel .................................................................................................................................. 54
1. De drugswet ............................................................................................................................................. 54
A. De stoffen waarop de drugswet van toepassing is .............................................................................. 55
B. De misdrijven ....................................................................................................................................... 56
C. De bestraffing ....................................................................................................................................... 61
D. Procedurele regels ............................................................................................................................... 64
2. De wapenwet ........................................................................................................................................... 67
A. Wapens ................................................................................................................................................ 67
B. Misdrijven ............................................................................................................................................ 68
C. Bestraffing ............................................................................................................................................ 70
D. De procedureregels .............................................................................................................................. 71
3. Omgevingsrecht ....................................................................................................................................... 73
A. Stedenbouwstrafrecht ......................................................................................................................... 74
Inleiding .................................................................................................................................................... 74
De misdrijven: Het bouwen zonder of in strijd met de vergunning ......................................................... 74
B. Milieustrafrecht ................................................................................................................................... 80
Algemeen ................................................................................................................................................. 80
, De misdrijven............................................................................................................................................ 81
4. Verkeersstrafrecht ................................................................................................................................... 88
A. iNLEIDING TOT DE Wegverkeerswet .................................................................................................... 88
B. OVERTREDINGEN VAN VERKEERSREGLeMENTEN ............................................................................... 89
De misdrijven............................................................................................................................................ 89
De straffen ................................................................................................................................................ 90
d) Rijden onder invloed van alcohol of andere stoffen die de rijvaardigheid beïnvloeden ..................... 92
Misdrijven EN BESTRAFFING .................................................................................................................... 92
Procedure ................................................................................................................................................. 96
g) Vluchtmisdrijf – art 33 wegverkeerswet ......................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
h) Niet-verzekering ................................................................................................................................... 96
DEEL 1: ALGEMEEN DEEL
6 hoofstukken:
1. ALGEMENE INLEIDING
We gaan kijken naar wat niet in het strafwetboek staan, wat buiten het strafwetboek staat =
Bijzonder
Er staan niet enkel misdrijven in (de bestanddelen) maar ook vaak procedures die in deze
bijzondere strafwetten staan. Dus een mengeling van strafrecht en strafprocesrecht. Gaat
over de bijzonderheden die je kan tegenkomen in zo een bijzondere strafwet.
Bijzondere strafwetten zijn de wetten die buiten het strafwetboek zijn opgenomen en die dus
bepalingen bevatten van strafrecht als van strafprocesrecht. Deze wetten hebben dus
strafbepalingen waar er dan bestanddelen geformuleerd worden, er wordt ook een straf
geformuleerd. En men kan afwijken van boek 1 van het strafwetboek. Ook op niveau van het
strafrecht kan men in die bijzondere wetten afwijkingen vinden. Ook de bijzondere
procedures wijken van wetboek van strafvordering. Gedragingen die buiten het strafwetboek
staan, hieronder vallen dus ook de bijkomende wetten zoals deze van de verzachtende
omstandigheden.
