Hoofdstuk 1: introductie werken aan mensenrechten
1.1 waar denken we aan als je aan mensenrechten denkt
- Iets waar iedereen recht op heeft
- Universele verklaring vd rechten van mens
- Lastig in praktijk
- Gelijkwaardigheid
- Grondwet
- Recht op een menswaardig bestaan
1.2 europese unie
op europees vlak zijn er enkele zaken in gang gezet die de basis geven van onze mensenrechten
- ECHR= europees verdrag voor de rechten vd mens
- EU charter of fundamental rights
Er worden verschillende samenwerkingsverbanden georganiseerd die akkoorden sluiten om de SL te
organiseren
europa bied geld en middelen aan, in ruil voor de inzet van landen in het realiseren met
mensenrechten
! Heel complex gegeven, waar ligt de grens tussen investeren in andere en ons eigen land/gebied
we proberen mensenrechten in de kijker te zetten
1.3 mensenrechten in België
In belgië hebben wij een grondwet waar verschillende wetten in worden vastgelegd
- Anti discriminatie wet
- Genderwet
- Antiracismewet
- Gelijke kansen decreet
- Recht op privacy
- Recht op fysieke integriteit
- …..
Die wetgeving verandert en ontwikkelt constant, en globaliseert zelf
1.4 toeziende ogen
Verschillende instituten kijken toe op de naleving van deze rechten → Er zijn organisaties en
instanties die kijken of mensenrechten evolueren en groeien en nageleefd worden
Kijken hoe mensenrechten in de praktijk gebracht worden en gerealiseerd worden
,Vb)
- VN Kinderrechten comité
- Kinderrechtencommisaris (Vlaams niveau)
- VN comité voor de rechten van personen met een handicap
- …
De vraag die we ons vandaag stellen is of we nu eigelijk goed bezig zijn in het realiseren van die
mensenrechten
We zien heel wat zaken in de actualiteit die ons duidelijk aantonen dat er heel wat gaten in
het system zitten
Vb) opvangcrisis → voorrang wordt gegeven aan vrouwen met kinderen waardoor
heel wat alleenstaande mannelijke asielzoekers op straat belanden
Vb) lange wachtlijsten binnen psychiatrie, jeugdhulp, CAW,…
Vb) hoge kosten, personeelgebrek
Vb) gaan crèches sluiten?
Vb) moderne slaverij in nagelstudios
! Het is de taak vd SW’er om mee te gaan zoeken naar manieren om beweging en verandering in gang
te zetten
SW= Sociaal werk is een op de praktijk gebaseerd beroep én een academische discipline die
sociale verandering en sociale ontwikkeling promoot, evenals sociale cohesie en de
empowerment en bevrijding van mensen. Principes van sociale rechtvaardigheid,
mensenrechten, collectieve verantwoordelijkheid en respect voor diversiteiten staan centraal
in het sociaal werk. Onderbouwd door theorieën van sociaal werk, de sociale en de humane
wetenschappen, en door lokale kennis, engageert sociaal werk mensen en structuren om de
uitdagingen van het leven aan te gaan en het welzijn te verhogen.
Waarom praten we hierover als SW’er
- Mensenrechten staan onder druk
- Stijgende ongelijkheid, individualisering, zorgstaat staat onder druk, …
- We kunnen dit niet allemaal alleen oplossen, maar kunnen wel een bijdrage leveren
- Benadering van onderuit, vertrekkende vanuit de dagelijkse leefwereld van onze cliënten
1.5 sterk sociaal werk
we hebben als SW’er verschillende functies die te maken hebben met het realiseren van
mensenrechten
, - Waarborgfunctie
o Verwijst naar wat sociaal werkers dagelijks doen om rechten van hun cliënten te doen
gelden.
o Individuele kijk
- Sociaal politieke functie
o Realisatie van structurele bestaansvoorwaarden binnen een samenleving zodat
iedereen een menswaardig bestaan kan leiden
o Collectiviseren van noden
o Op gang brengen van processen richting sociale verandering en meer
rechtvaardigheid
o Structurele kijk
1.6 de drie mandaten van sylvia staub bernasconi
3 mandaten die worden opgericht van waaruit we vertrekken
- Mandaat vanuit de overheid om een opdracht uit te voeren om rechten mogelijk te maken.
- Mandaat vanuit de client die beroep doet op de sociaal werker.
- 3e mandaat: wisselwerking tussen beide, en kritisch durven kijken naar dat handelingskader.
o Niet enkel uitvoerder
o Kompas gebaseerd op mensenrechten
o Durven wegen op het beleid als dit tekort komt
! Je hebt een interpretatie vermogen waarbij je zaken kan laten doorwegen naar de kant van je
organisatie/overheid, of in voordeel van de cliënt (vb OCMW vrijwilligerswerk T.)
1.7 de vijf bouwstenen
- Systeemwereld gericht handelen
- Leefwereld gericht handelen
- Participatief handelen
- Politiserend handelen (Zie lessen Sven)
- Ontgrenzend handelen
Hoofdstuk 2: introductie in de bouwstenen
2.1 een benadering van onderuit
Als SW’er vertrekken we vanuit de leefwereld van mensen vanuit de confrontatie met
onrechtvaardige situaties
! vertrekken niet vanuit het recht, maar als partner van de cliënt
Daar waar we zien dat mensenrechten geschonden worden → vandaaruit vertrekken en opereren we
1.1 waar denken we aan als je aan mensenrechten denkt
- Iets waar iedereen recht op heeft
- Universele verklaring vd rechten van mens
- Lastig in praktijk
- Gelijkwaardigheid
- Grondwet
- Recht op een menswaardig bestaan
1.2 europese unie
op europees vlak zijn er enkele zaken in gang gezet die de basis geven van onze mensenrechten
- ECHR= europees verdrag voor de rechten vd mens
- EU charter of fundamental rights
Er worden verschillende samenwerkingsverbanden georganiseerd die akkoorden sluiten om de SL te
organiseren
europa bied geld en middelen aan, in ruil voor de inzet van landen in het realiseren met
mensenrechten
! Heel complex gegeven, waar ligt de grens tussen investeren in andere en ons eigen land/gebied
we proberen mensenrechten in de kijker te zetten
1.3 mensenrechten in België
In belgië hebben wij een grondwet waar verschillende wetten in worden vastgelegd
- Anti discriminatie wet
- Genderwet
- Antiracismewet
- Gelijke kansen decreet
- Recht op privacy
- Recht op fysieke integriteit
- …..
Die wetgeving verandert en ontwikkelt constant, en globaliseert zelf
1.4 toeziende ogen
Verschillende instituten kijken toe op de naleving van deze rechten → Er zijn organisaties en
instanties die kijken of mensenrechten evolueren en groeien en nageleefd worden
Kijken hoe mensenrechten in de praktijk gebracht worden en gerealiseerd worden
,Vb)
- VN Kinderrechten comité
- Kinderrechtencommisaris (Vlaams niveau)
- VN comité voor de rechten van personen met een handicap
- …
De vraag die we ons vandaag stellen is of we nu eigelijk goed bezig zijn in het realiseren van die
mensenrechten
We zien heel wat zaken in de actualiteit die ons duidelijk aantonen dat er heel wat gaten in
het system zitten
Vb) opvangcrisis → voorrang wordt gegeven aan vrouwen met kinderen waardoor
heel wat alleenstaande mannelijke asielzoekers op straat belanden
Vb) lange wachtlijsten binnen psychiatrie, jeugdhulp, CAW,…
Vb) hoge kosten, personeelgebrek
Vb) gaan crèches sluiten?
Vb) moderne slaverij in nagelstudios
! Het is de taak vd SW’er om mee te gaan zoeken naar manieren om beweging en verandering in gang
te zetten
SW= Sociaal werk is een op de praktijk gebaseerd beroep én een academische discipline die
sociale verandering en sociale ontwikkeling promoot, evenals sociale cohesie en de
empowerment en bevrijding van mensen. Principes van sociale rechtvaardigheid,
mensenrechten, collectieve verantwoordelijkheid en respect voor diversiteiten staan centraal
in het sociaal werk. Onderbouwd door theorieën van sociaal werk, de sociale en de humane
wetenschappen, en door lokale kennis, engageert sociaal werk mensen en structuren om de
uitdagingen van het leven aan te gaan en het welzijn te verhogen.
Waarom praten we hierover als SW’er
- Mensenrechten staan onder druk
- Stijgende ongelijkheid, individualisering, zorgstaat staat onder druk, …
- We kunnen dit niet allemaal alleen oplossen, maar kunnen wel een bijdrage leveren
- Benadering van onderuit, vertrekkende vanuit de dagelijkse leefwereld van onze cliënten
1.5 sterk sociaal werk
we hebben als SW’er verschillende functies die te maken hebben met het realiseren van
mensenrechten
, - Waarborgfunctie
o Verwijst naar wat sociaal werkers dagelijks doen om rechten van hun cliënten te doen
gelden.
o Individuele kijk
- Sociaal politieke functie
o Realisatie van structurele bestaansvoorwaarden binnen een samenleving zodat
iedereen een menswaardig bestaan kan leiden
o Collectiviseren van noden
o Op gang brengen van processen richting sociale verandering en meer
rechtvaardigheid
o Structurele kijk
1.6 de drie mandaten van sylvia staub bernasconi
3 mandaten die worden opgericht van waaruit we vertrekken
- Mandaat vanuit de overheid om een opdracht uit te voeren om rechten mogelijk te maken.
- Mandaat vanuit de client die beroep doet op de sociaal werker.
- 3e mandaat: wisselwerking tussen beide, en kritisch durven kijken naar dat handelingskader.
o Niet enkel uitvoerder
o Kompas gebaseerd op mensenrechten
o Durven wegen op het beleid als dit tekort komt
! Je hebt een interpretatie vermogen waarbij je zaken kan laten doorwegen naar de kant van je
organisatie/overheid, of in voordeel van de cliënt (vb OCMW vrijwilligerswerk T.)
1.7 de vijf bouwstenen
- Systeemwereld gericht handelen
- Leefwereld gericht handelen
- Participatief handelen
- Politiserend handelen (Zie lessen Sven)
- Ontgrenzend handelen
Hoofdstuk 2: introductie in de bouwstenen
2.1 een benadering van onderuit
Als SW’er vertrekken we vanuit de leefwereld van mensen vanuit de confrontatie met
onrechtvaardige situaties
! vertrekken niet vanuit het recht, maar als partner van de cliënt
Daar waar we zien dat mensenrechten geschonden worden → vandaaruit vertrekken en opereren we
