Samenvatting Burgerlijk recht
Inhoudstafel
Deel 1: Algemeen deel
Hoofdstuk 1: algemene inleiding
1. Wat is recht
2. Indelingen van het recht
a. Privaatrecht- publiekrecht
b. Enkele andere indelingen
3. Bronnen van het recht
a. Wetgeving sensu lato
i. Internationale verdragen
ii. Grondwet
iii. Wet sensu stricto
iv. Decreten
v. Koninklijk besluit (KB)
vi. Besluit gemeenschaps- gewest regering
b. Rechtspraak
c. Rechtsleer
d. Gewoonte-billijkheid
1
,Hoofdstuk 1: algemene inleiding
1. Wat is recht
1. Het recht omvat een geheel van gedragsregels en normen
Bijvoorbeeld:
o Verbodsbepalingen = waarbij het wordt verboden bepaalde
handelingen te stellen, bv. diefstal plegen
o Gebodsbepalingen = waarbij de verplichting wordt opgelegd
bepaalde handelingen te stellen, bv. verplichting voor erfgenamen
om fiscaal aangifte van de nalatenschap te doen.
o Dwingend recht/ openbare orde of goede zeden= regels waar niet
zomaar van afgeweken kan worden
o Regels waarvan afgeweken kan worden gelden
als partijen niets
anders overeenkwamen
o Regels die voorwaarden vastleggen vr handelingen (schenking…)
2. Deze gedragsregels en normen hebben tot doel het maatschappelijk leven
te ordenen
Het is de bedoeling om orde te brengen in de maatschappij
3. De regels worden opgelegd door de overheid
Er zijn verschillende niveaus binnen de overheid om regels uit te
vaardigen
4. De regels zijn afdwingbaar
De regels moeten afgedwongen kunnen worden. Hier zijn de
rechtbanken bijvoorbeeld voor.
2
, 2. Indelingen van het recht
2.1 Publiekrecht- privaatrecht
Binnen het recht kunnen we verschillende indelingen maken. Het meest
klassieke is die van het publiek-en privaatrecht.
Privaatrecht Publiekrecht
De verhouding tussen de de onderlinge verhouding van de
burgers onderling overheidsorganen en de verhouding
van de overheid tot de burgers.
- Burgerlijk recht - Staatsrecht/ GW recht
- Gerechtelijk privaatrecht - Administratief recht
- Internationaal privaatrecht - Strafrecht
- Strafprocesrecht
- Fiscaal recht
Publiekrecht de verschillende soorten:
o Staatsrecht
o Geheel vn regels die betrekking hebben op inrichting en werking vd
staat & onderlinge verhoudingen – hoe overheid zich verhoudt
tegenover elkaar
o Bv. bevoegdheidsverdeling federale overheid &
gemeenschappen/gewesten
o Administratief recht
o Administratie uitvoerende macht, werking uitvoerende macht &
hoe men zich als burger tot overheid (uitvoerende macht) kan
wenden
o =bestuursrecht ; werking overheidsinstanties
o Strafrecht
o Misdrijven- welke gedragingen strafbaar en welke sancties
o Geeft aan welke gedragingen strafbaar zijn en welke sancties er
tegenover staan
o Misdrijven & straffen
o Strafprocesrecht
o Strafvordering (procedure)- op welke wijze misdrijven worden
vastgesteld & opgespoord
3
, o Fiscaal recht
o Belastingen
2.2 Enkele andere indelingen
Objectief en subjectief recht:
Objectief recht: Het recht zoals je het in de wetboeken terugvindt. De
regels opzich.
Subjectief recht: Een persoon die zich baseert op het recht om bepaalde
aanspraken te maken.
Materieel en formeel recht
Materieel recht: De regels op zich (de regels die rechten
toekennen en plichten opleggen)
Formeel recht: Hoe de naleving van materieel recht verzekerd
kan worden (de procedure)
3. De bronnen van het recht
3.1 Wetgeving (sensu lato)
De belangrijkste bron in het Belgisch systeem
3.1.1 De internationale verdragen en beslissingen van supranationale
organisaties
EU => 3 beleidsinstrumenten
1. Richtlijnen
regels die dr nationale overheid vn lidstaten verplicht moet worden
opgenomen & verwerkt in eigen wetgeving – wetgeving binnen
lidstaten
Bv gelijke verloning tss mannen & vrouwen vr hetzelfde werk
2. Verordeningen
algemene en volledige reglementering die rechtstreeks vn toepassing
is in alle lidstaten
afspraken in lidstaten worden op elkaar afgestemd
3. Besluiten
4
Inhoudstafel
Deel 1: Algemeen deel
Hoofdstuk 1: algemene inleiding
1. Wat is recht
2. Indelingen van het recht
a. Privaatrecht- publiekrecht
b. Enkele andere indelingen
3. Bronnen van het recht
a. Wetgeving sensu lato
i. Internationale verdragen
ii. Grondwet
iii. Wet sensu stricto
iv. Decreten
v. Koninklijk besluit (KB)
vi. Besluit gemeenschaps- gewest regering
b. Rechtspraak
c. Rechtsleer
d. Gewoonte-billijkheid
1
,Hoofdstuk 1: algemene inleiding
1. Wat is recht
1. Het recht omvat een geheel van gedragsregels en normen
Bijvoorbeeld:
o Verbodsbepalingen = waarbij het wordt verboden bepaalde
handelingen te stellen, bv. diefstal plegen
o Gebodsbepalingen = waarbij de verplichting wordt opgelegd
bepaalde handelingen te stellen, bv. verplichting voor erfgenamen
om fiscaal aangifte van de nalatenschap te doen.
o Dwingend recht/ openbare orde of goede zeden= regels waar niet
zomaar van afgeweken kan worden
o Regels waarvan afgeweken kan worden gelden
als partijen niets
anders overeenkwamen
o Regels die voorwaarden vastleggen vr handelingen (schenking…)
2. Deze gedragsregels en normen hebben tot doel het maatschappelijk leven
te ordenen
Het is de bedoeling om orde te brengen in de maatschappij
3. De regels worden opgelegd door de overheid
Er zijn verschillende niveaus binnen de overheid om regels uit te
vaardigen
4. De regels zijn afdwingbaar
De regels moeten afgedwongen kunnen worden. Hier zijn de
rechtbanken bijvoorbeeld voor.
2
, 2. Indelingen van het recht
2.1 Publiekrecht- privaatrecht
Binnen het recht kunnen we verschillende indelingen maken. Het meest
klassieke is die van het publiek-en privaatrecht.
Privaatrecht Publiekrecht
De verhouding tussen de de onderlinge verhouding van de
burgers onderling overheidsorganen en de verhouding
van de overheid tot de burgers.
- Burgerlijk recht - Staatsrecht/ GW recht
- Gerechtelijk privaatrecht - Administratief recht
- Internationaal privaatrecht - Strafrecht
- Strafprocesrecht
- Fiscaal recht
Publiekrecht de verschillende soorten:
o Staatsrecht
o Geheel vn regels die betrekking hebben op inrichting en werking vd
staat & onderlinge verhoudingen – hoe overheid zich verhoudt
tegenover elkaar
o Bv. bevoegdheidsverdeling federale overheid &
gemeenschappen/gewesten
o Administratief recht
o Administratie uitvoerende macht, werking uitvoerende macht &
hoe men zich als burger tot overheid (uitvoerende macht) kan
wenden
o =bestuursrecht ; werking overheidsinstanties
o Strafrecht
o Misdrijven- welke gedragingen strafbaar en welke sancties
o Geeft aan welke gedragingen strafbaar zijn en welke sancties er
tegenover staan
o Misdrijven & straffen
o Strafprocesrecht
o Strafvordering (procedure)- op welke wijze misdrijven worden
vastgesteld & opgespoord
3
, o Fiscaal recht
o Belastingen
2.2 Enkele andere indelingen
Objectief en subjectief recht:
Objectief recht: Het recht zoals je het in de wetboeken terugvindt. De
regels opzich.
Subjectief recht: Een persoon die zich baseert op het recht om bepaalde
aanspraken te maken.
Materieel en formeel recht
Materieel recht: De regels op zich (de regels die rechten
toekennen en plichten opleggen)
Formeel recht: Hoe de naleving van materieel recht verzekerd
kan worden (de procedure)
3. De bronnen van het recht
3.1 Wetgeving (sensu lato)
De belangrijkste bron in het Belgisch systeem
3.1.1 De internationale verdragen en beslissingen van supranationale
organisaties
EU => 3 beleidsinstrumenten
1. Richtlijnen
regels die dr nationale overheid vn lidstaten verplicht moet worden
opgenomen & verwerkt in eigen wetgeving – wetgeving binnen
lidstaten
Bv gelijke verloning tss mannen & vrouwen vr hetzelfde werk
2. Verordeningen
algemene en volledige reglementering die rechtstreeks vn toepassing
is in alle lidstaten
afspraken in lidstaten worden op elkaar afgestemd
3. Besluiten
4
