Vennootschapsrecht (YB0865 | 2023)
September 2023 – Januari 2024 (examen /2024)
Leerboek Vennootschaps- en insolventierecht – Uitgeverij LeA (uitgave 2023)
Contents
Hoofdstuk 1: Vennootschapsrecht onderdeel van het ondernemingsrecht...........................................4
Hoofdstuk 2: Inleiding tot het vennootschapsrecht...............................................................................4
Structuur wetboek..............................................................................................................................4
Deel 1: Algemene bepalingen (Boeken 1 – 3).........................................................................................5
Boek 1: Inleidende bepalingen...........................................................................................................5
1. Titel 1: Vennootschap, vereniging en stichting...................................................................................5
2. Onderneming p. 2 randnummer 654..................................................................................................5
3. Eenmanszaak......................................................................................................................................5
4. Vennootschappen (Art. 1:1.)..............................................................................................................5
5. Rechtspersoonlijkheid........................................................................................................................6
6. Verenigingen (Art. 1:2.)......................................................................................................................8
7. Titel 2: Een inbreng Art. 1:8. & Art. 1:9...............................................................................................8
8. Titel 5: Grootte van vennootschappen...............................................................................................8
Boek 2: Bepalingen gemeenschappelijk aan alle rechtspersonen......................................................8
1. Titel 1: Gemeenschappelijke bepalingen............................................................................................8
2. Titel 3: Naam en zetel van de vennootschap......................................................................................9
3. Titel 4: Oprichting en openbaarmakingsformaliteiten........................................................................9
4. Titel 6: Algemene regels inzake bestuur.............................................................................................9
Hoofdstuk 3: Bepalingen die gelden voor alle rechtspersonen............................................................11
Boek 3: Jaarrekening.........................................................................................................................11
1. Titel 1: Jaarrekening van vennootschappen met rechtspersoonlijkheid...........................................11
2. Verplichting (Art. 3:1.)......................................................................................................................11
3. Vorm en inhoud................................................................................................................................11
4. Opstelling en goedkeuring................................................................................................................11
5. Jaarverslag........................................................................................................................................12
6. Publicatie (openbaarmakingsverplichtingen = bekendmaking) Art. 3:10.........................................12
7. Titel 4: Wettelijke controle & Titel 7: Individuele onderzoeks- en controlebevoegdheid.................12
8. Controle............................................................................................................................................12
9. Sancties bij tekortkomingen inzake de jaarrekening........................................................................12
Hoofdstuk 4: De niet courante rechtsvormen......................................................................................13
Deel 2: De vennootschappen (Boeken 4 – 8)........................................................................................13
Boek 4: Maatschap, VOF en de CommV...........................................................................................13
1. Titel 1: inleidende bepalingen..........................................................................................................13
2. De maatschap: Art. 4:1. en Art. 4:2...................................................................................................13
3. Titel 7: Bepalingen specifiek aan de VOF en de CommV...................................................................13
4. Bestuursbevoegdheid en de vertegenwoordigingsbevoegdheid......................................................14
5. Aansprakelijkheid.............................................................................................................................14
6. Overdracht van de aandelen............................................................................................................15
7. Ontbinding van de vennootschap, terugtrekking en uitsluiting van een vennoot: art. 4:16.............15
8. Maatschap, VOF en CommV: overzicht............................................................................................15
Hoofdstuk 4: De maatschap in een notendop......................................................................................15
Oefeningen Boek 1-4............................................................................................................................17
Boek 6: De coöperatieve vennootschap (CV)....................................................................................20
1. Kenmerken (zoals elke vennootschap).............................................................................................20
1
,2. Oprichting.........................................................................................................................................20
3. Effecten worden uitgegeven door de CV..........................................................................................21
4. In- en uittredingsregeling..................................................................................................................22
5. Vennootschapsorganen (gelijklopend met de BV)............................................................................22
6. Het vermogen van de CV..................................................................................................................23
7. Uitsluiting van aandeelhouders Art. 6:123.......................................................................................24
8. Duur en ontbinding...........................................................................................................................24
Hoofdstuk 4: De CV in een notendop...................................................................................................24
Oefeningen Boek 6: de CV....................................................................................................................26
Hoofdstuk 5: de besloten vennootschap..............................................................................................27
Boek 5: De Besloten vennootschap (BV)...........................................................................................27
1. Algemeen..........................................................................................................................................27
2. Oprichting (zie ook randnrs. 700-707)..............................................................................................27
3. Effecten (zie ook randnrs. 708-711)..................................................................................................28
4. Organen (zie ook randnrs. 712-724).................................................................................................31
5. Instandhouding van het vermogen...................................................................................................33
6. Overgangsregeling............................................................................................................................34
Bestuurdersaansprakelijkheid..............................................................................................................34
1. Algemeen..........................................................................................................................................35
2. Aansprakelijkheid na faillissement...................................................................................................35
3. Aansprakelijkheidsbeperking............................................................................................................36
Hoofdstuk 6: de naamloze vennootschap............................................................................................37
Boek 7: De naamloze vennootschap (NV).........................................................................................37
1. begrip en kenmerken........................................................................................................................37
2. Oprichting.........................................................................................................................................37
3. uitgifte en overdracht van effecten..................................................................................................38
4. Bestuur van een NV..........................................................................................................................41
5. de algemene vergadering van aandeelhouders (AVA)......................................................................42
6. Het kapitaal van de NV.....................................................................................................................43
7. Duur en ontbinding...........................................................................................................................44
8. Strafbepalingen................................................................................................................................44
Boek 9: VZW.....................................................................................................................................44
1. Definitie (Art. 1:2.)............................................................................................................................45
2. inleidende bepalingen: art. 9:1.........................................................................................................45
3. leden en ledenregister: art. 9:3........................................................................................................45
4. oprichting: art. 9:4............................................................................................................................45
5. organen van een vzw........................................................................................................................46
6. giften: art. 9:22.................................................................................................................................46
7. uittreding en uitsluiting leden: art. 9:23...........................................................................................47
De ontbinding en vereffening van vennootschappen...........................................................................48
1. Ontbinding van de vennootschap = stopzetting van de RP...............................................................48
2. vereffening van de vennootschap = regeling van de nalatenschap (art. 2:76)..................................48
Beknopt insolventierecht.....................................................................................................................51
1. Situering : pag. 5-10 leerboek, randnrs. 660-668..............................................................................51
2. Toepassingsgebied............................................................................................................................51
3. Preventie..........................................................................................................................................51
4. Gerechtelijke reorganisatie...............................................................................................................52
5. Faillissement.....................................................................................................................................53
2
,Kleurenlegenda
o Boek 1 tot 4: algemene bepalingen
o Boek 5: de besloten vennootchap
o Boek 6: de coöperatieve vennootschap
o Bestuurdersaansprakelijkheid
o Boek 7: de naamloze vennootschap
o Boek 9 de VZW
o Vereffening & insolventierecht
3
, Hoofdstuk 1: Vennootschapsrecht onderdeel van het
ondernemingsrecht
Cursus vennootschapsrecht
- Het wetboek Vennootschappen en Verenigingen: structuur en algemene bepalingen
- Overzicht niet courante vennootschapsvormen
- Oprichting, bestuur en vertegenwoordiging van BV en NV
- Jaarverslag en aandeelhoudersvergadering
- Verenigingsrecht
- Het einde van de onderneming (insolventierecht)
WER – Wetboek van Economisch recht – sinds 2013 => geheel van regels die met
elkaar gemeen hebben dat zij betrekking hebben op het ondernemingsleven en de
economische activiteit.
Vennootschapsrecht = het recht dat de oprichting, de werking en het tenietgaan van
vennootschappen beheerst. => WVV – Wetboek van Vennootschappen en
Verenigingen. Het vennootschapsrecht is een onderdeel van het ondernemingsrecht.
De belangrijkste vennootschappen zijn de BV en de NV – naast de VZW.
Hoofdstuk 2: Inleiding tot het vennootschapsrecht
Structuur wetboek
Deel > Boek > Titel > Hoofdstuk > Afdeling > Artikel > paragraaf > lid = alinea
- Geen doorlopende nummering van artikels, maar bij ieder boek start nummering
opnieuw.
- Artikel 3.4 = “nummer van boek” gevolgd door een “volgnummer” van het artikel
- In het WVV zijn 5 grote delen, met 18 boeken.
Inwerktreding nieuw vennootschapsrecht: overgangsbepalingen
Bestaande vennootschappen hebben bijgevolg 4 jaar de tijd om statuten aan te passen
aan nieuwe wetgeving.
Dwingende bepalingen: er mag niet van worden afgeweken
Voorbeeld : art. 6:106 : “niettegenstaande andersluidende statutaire bepaling, kunnen
aandeelhouders zonder statutenwijziging op aandelen inschrijven, in voorkomend geval
onder de voorwaarden bepaald in de statuten” (bepaling over de CV)
Andere voorbeelden :
- BVBA moet zich BV noemen
- Alarmbelprocedure
- Winstuitkering enkel na dubbele test bij BV
- Regels inzake bestuursaansprakelijkheid
Suppletieve/aanvullende bepalingen: er mag van worden afgeweken
Voorbeeld : art. 6:52 : “tenzij de statuten anders bepalen, kunnen de aandelen vrij
worden overgedragen aan aandeelhouders, in voorkomend geval onder voorwaarden
bepaald in de statuten” (bepaling over de CV)
4
September 2023 – Januari 2024 (examen /2024)
Leerboek Vennootschaps- en insolventierecht – Uitgeverij LeA (uitgave 2023)
Contents
Hoofdstuk 1: Vennootschapsrecht onderdeel van het ondernemingsrecht...........................................4
Hoofdstuk 2: Inleiding tot het vennootschapsrecht...............................................................................4
Structuur wetboek..............................................................................................................................4
Deel 1: Algemene bepalingen (Boeken 1 – 3).........................................................................................5
Boek 1: Inleidende bepalingen...........................................................................................................5
1. Titel 1: Vennootschap, vereniging en stichting...................................................................................5
2. Onderneming p. 2 randnummer 654..................................................................................................5
3. Eenmanszaak......................................................................................................................................5
4. Vennootschappen (Art. 1:1.)..............................................................................................................5
5. Rechtspersoonlijkheid........................................................................................................................6
6. Verenigingen (Art. 1:2.)......................................................................................................................8
7. Titel 2: Een inbreng Art. 1:8. & Art. 1:9...............................................................................................8
8. Titel 5: Grootte van vennootschappen...............................................................................................8
Boek 2: Bepalingen gemeenschappelijk aan alle rechtspersonen......................................................8
1. Titel 1: Gemeenschappelijke bepalingen............................................................................................8
2. Titel 3: Naam en zetel van de vennootschap......................................................................................9
3. Titel 4: Oprichting en openbaarmakingsformaliteiten........................................................................9
4. Titel 6: Algemene regels inzake bestuur.............................................................................................9
Hoofdstuk 3: Bepalingen die gelden voor alle rechtspersonen............................................................11
Boek 3: Jaarrekening.........................................................................................................................11
1. Titel 1: Jaarrekening van vennootschappen met rechtspersoonlijkheid...........................................11
2. Verplichting (Art. 3:1.)......................................................................................................................11
3. Vorm en inhoud................................................................................................................................11
4. Opstelling en goedkeuring................................................................................................................11
5. Jaarverslag........................................................................................................................................12
6. Publicatie (openbaarmakingsverplichtingen = bekendmaking) Art. 3:10.........................................12
7. Titel 4: Wettelijke controle & Titel 7: Individuele onderzoeks- en controlebevoegdheid.................12
8. Controle............................................................................................................................................12
9. Sancties bij tekortkomingen inzake de jaarrekening........................................................................12
Hoofdstuk 4: De niet courante rechtsvormen......................................................................................13
Deel 2: De vennootschappen (Boeken 4 – 8)........................................................................................13
Boek 4: Maatschap, VOF en de CommV...........................................................................................13
1. Titel 1: inleidende bepalingen..........................................................................................................13
2. De maatschap: Art. 4:1. en Art. 4:2...................................................................................................13
3. Titel 7: Bepalingen specifiek aan de VOF en de CommV...................................................................13
4. Bestuursbevoegdheid en de vertegenwoordigingsbevoegdheid......................................................14
5. Aansprakelijkheid.............................................................................................................................14
6. Overdracht van de aandelen............................................................................................................15
7. Ontbinding van de vennootschap, terugtrekking en uitsluiting van een vennoot: art. 4:16.............15
8. Maatschap, VOF en CommV: overzicht............................................................................................15
Hoofdstuk 4: De maatschap in een notendop......................................................................................15
Oefeningen Boek 1-4............................................................................................................................17
Boek 6: De coöperatieve vennootschap (CV)....................................................................................20
1. Kenmerken (zoals elke vennootschap).............................................................................................20
1
,2. Oprichting.........................................................................................................................................20
3. Effecten worden uitgegeven door de CV..........................................................................................21
4. In- en uittredingsregeling..................................................................................................................22
5. Vennootschapsorganen (gelijklopend met de BV)............................................................................22
6. Het vermogen van de CV..................................................................................................................23
7. Uitsluiting van aandeelhouders Art. 6:123.......................................................................................24
8. Duur en ontbinding...........................................................................................................................24
Hoofdstuk 4: De CV in een notendop...................................................................................................24
Oefeningen Boek 6: de CV....................................................................................................................26
Hoofdstuk 5: de besloten vennootschap..............................................................................................27
Boek 5: De Besloten vennootschap (BV)...........................................................................................27
1. Algemeen..........................................................................................................................................27
2. Oprichting (zie ook randnrs. 700-707)..............................................................................................27
3. Effecten (zie ook randnrs. 708-711)..................................................................................................28
4. Organen (zie ook randnrs. 712-724).................................................................................................31
5. Instandhouding van het vermogen...................................................................................................33
6. Overgangsregeling............................................................................................................................34
Bestuurdersaansprakelijkheid..............................................................................................................34
1. Algemeen..........................................................................................................................................35
2. Aansprakelijkheid na faillissement...................................................................................................35
3. Aansprakelijkheidsbeperking............................................................................................................36
Hoofdstuk 6: de naamloze vennootschap............................................................................................37
Boek 7: De naamloze vennootschap (NV).........................................................................................37
1. begrip en kenmerken........................................................................................................................37
2. Oprichting.........................................................................................................................................37
3. uitgifte en overdracht van effecten..................................................................................................38
4. Bestuur van een NV..........................................................................................................................41
5. de algemene vergadering van aandeelhouders (AVA)......................................................................42
6. Het kapitaal van de NV.....................................................................................................................43
7. Duur en ontbinding...........................................................................................................................44
8. Strafbepalingen................................................................................................................................44
Boek 9: VZW.....................................................................................................................................44
1. Definitie (Art. 1:2.)............................................................................................................................45
2. inleidende bepalingen: art. 9:1.........................................................................................................45
3. leden en ledenregister: art. 9:3........................................................................................................45
4. oprichting: art. 9:4............................................................................................................................45
5. organen van een vzw........................................................................................................................46
6. giften: art. 9:22.................................................................................................................................46
7. uittreding en uitsluiting leden: art. 9:23...........................................................................................47
De ontbinding en vereffening van vennootschappen...........................................................................48
1. Ontbinding van de vennootschap = stopzetting van de RP...............................................................48
2. vereffening van de vennootschap = regeling van de nalatenschap (art. 2:76)..................................48
Beknopt insolventierecht.....................................................................................................................51
1. Situering : pag. 5-10 leerboek, randnrs. 660-668..............................................................................51
2. Toepassingsgebied............................................................................................................................51
3. Preventie..........................................................................................................................................51
4. Gerechtelijke reorganisatie...............................................................................................................52
5. Faillissement.....................................................................................................................................53
2
,Kleurenlegenda
o Boek 1 tot 4: algemene bepalingen
o Boek 5: de besloten vennootchap
o Boek 6: de coöperatieve vennootschap
o Bestuurdersaansprakelijkheid
o Boek 7: de naamloze vennootschap
o Boek 9 de VZW
o Vereffening & insolventierecht
3
, Hoofdstuk 1: Vennootschapsrecht onderdeel van het
ondernemingsrecht
Cursus vennootschapsrecht
- Het wetboek Vennootschappen en Verenigingen: structuur en algemene bepalingen
- Overzicht niet courante vennootschapsvormen
- Oprichting, bestuur en vertegenwoordiging van BV en NV
- Jaarverslag en aandeelhoudersvergadering
- Verenigingsrecht
- Het einde van de onderneming (insolventierecht)
WER – Wetboek van Economisch recht – sinds 2013 => geheel van regels die met
elkaar gemeen hebben dat zij betrekking hebben op het ondernemingsleven en de
economische activiteit.
Vennootschapsrecht = het recht dat de oprichting, de werking en het tenietgaan van
vennootschappen beheerst. => WVV – Wetboek van Vennootschappen en
Verenigingen. Het vennootschapsrecht is een onderdeel van het ondernemingsrecht.
De belangrijkste vennootschappen zijn de BV en de NV – naast de VZW.
Hoofdstuk 2: Inleiding tot het vennootschapsrecht
Structuur wetboek
Deel > Boek > Titel > Hoofdstuk > Afdeling > Artikel > paragraaf > lid = alinea
- Geen doorlopende nummering van artikels, maar bij ieder boek start nummering
opnieuw.
- Artikel 3.4 = “nummer van boek” gevolgd door een “volgnummer” van het artikel
- In het WVV zijn 5 grote delen, met 18 boeken.
Inwerktreding nieuw vennootschapsrecht: overgangsbepalingen
Bestaande vennootschappen hebben bijgevolg 4 jaar de tijd om statuten aan te passen
aan nieuwe wetgeving.
Dwingende bepalingen: er mag niet van worden afgeweken
Voorbeeld : art. 6:106 : “niettegenstaande andersluidende statutaire bepaling, kunnen
aandeelhouders zonder statutenwijziging op aandelen inschrijven, in voorkomend geval
onder de voorwaarden bepaald in de statuten” (bepaling over de CV)
Andere voorbeelden :
- BVBA moet zich BV noemen
- Alarmbelprocedure
- Winstuitkering enkel na dubbele test bij BV
- Regels inzake bestuursaansprakelijkheid
Suppletieve/aanvullende bepalingen: er mag van worden afgeweken
Voorbeeld : art. 6:52 : “tenzij de statuten anders bepalen, kunnen de aandelen vrij
worden overgedragen aan aandeelhouders, in voorkomend geval onder voorwaarden
bepaald in de statuten” (bepaling over de CV)
4
