ROUW EN VERLIES:
DELEN VAN SLECHT NIEUWS:
MANU KEISER: MODEL VOOR SLECHT -NIEUWSGESPREK
Stap 1: het meedelen Doe het onmiddellijk, kort en de kern. Nadien: een korte verklaring
van het slecht Op een rustige, warme en meelevende toon. gegeven i.v.m. het overlijden van
nieuws. Maak steeds oogcontact met de familieleden. de patiënt.
Stap 2: emoties laten Emotionele coping: kans krijgen om emoties te Valkuil:
ventileren en stoom uiten. Stap overslaan, na de mededing
laten afblazen. Essentieel gewoon luisteren → luister actief. een oplossing aanbrengen.
We willen iets doen = nu niet
zinvol.
Stap 3: greep krijgen Emoties zijn geventileerd en de kalmte is teruggekeerd. Gedragsmatige coping =
op de situatie. samen tot oplossing komen. Je moet zoeken naar wat er nu verder moet gebeuren.
Open vragen en adviezen aanreiken. Aandacht voor de inbreng van de familieheden.
VERSCHILLENDE COPINGSTIJLEN VAN MENSEN:
Mensen gaan anders om met dit nieuws, heb oog voor verschillen tussen de mensen.
4 MANIEREN VAN OMGAAN:
Kritische Mensen moeten het cognitief eerst kunnen Valkuilen:
copinstijl plaatsen. - Worden gezien als sterke mensen
- Meer behoefte aan informatie → tonen hun pijn niet.
- Duidelijkheid over diagnose, behandeling, - Lijken sterker dan ze zijn.
prognose en verloop. Nadeel:
- Doelgericht en planmatig - Blijven doorgaan tot ze te weten
- Zij stellen duizenden vragen komen wat ze willen weten.
- Overleggen als gelijkwaardige partner - Niet bewust bezig met de
- Willen begrijpen gevoelswereld van een
- Spraakzaam en assertief hulpverlener.
- Minder nood aan begrip/medeleven
Optimistische Behoefte aan menselijk contact. Valkuilen:
copingstijl - Contact hulpverleners - Overkomen als roekeloos, over-
- Gezien worden optimistische/ zorgloos
- Willen kunnen ventileren - Moeite met het volgen van
- Contact buiten het ziekenhuis blijven instructies
belangrijk - Zien de ernst van de situatie niet
- Uitwisseling van ervaring in.
➔ Zijn open – verwoorden ervaring Houden niet van:
goed. - Afstandelijkheid en zakelijkheid
- Zaken op zich afkomen - Hun mening of idee te geven
- Vertrouwen dat zaken goed geregeld zijn. - Planmatigheid
Bescheiden Geven een bescheiden en stille indruk. Valkuilen:
copingstijl - Moeite om ervaringen te verwoorden - Bang om vragen te stellen →
- Komen moeilijk voor zichzelf op ronde gespreken snel af
- Stellen weinig vragen - Zeggen te snel dat ze het
➔ Wel non-verbale boodschappen. begrijpen → je weet niet wat er
- Blijven op de achtergrond in hen omgaat
- Luiteren wel
Pagina 1 van 8
, Behoefte aan: - Vertellen niet altijd over hun
- Begrip en steun → meer non-verbaal klacht → hoe geef je hulp op
- Sociaal contact en waardering maat?
- Rekenen dat mensen voor hen zullen zijn - Gevolg = gebrek aan info en niet
- Nood aan bevestiging weergeven van wat ze voelen.
- Uitleg met een vertrouwenspersoon
Bezorgde Terughoudende, stugge, formelle en stille Gevolg:
copingstijl indruk. - Moeite met achterhalen wat er in
- Vertellen niet wat er in hen omgaat. hen omgaat.
- Verbergen hun innerlijke onrust
- Voelen behoefte aan voorspelbaarheid en
betrouwbaarheid Valkuilen:
- Willen begrijpen waarom - Vervallen in inactiviteit/passiviteit
- Eerst zien dan zelf doen - Durven verlegen te reageren op
- Dat zaken goed geregeld zijn liefdevol/bezorgd gedrag van
- Zaken lopen zoals zij zich die hadden andere
voorgesteld - Aanvaarden hulp moeilijk
HET NATUURLIJK PROCES BIJ SLECHT NIEUWS:
Emotioneel reacties bij het horen van slecht nieuws = organisch en onbewust proces!
- Emoties zijn niet beredeneerd
- Ontstaan zonder dat ze er mee bezig zijn.
Een emotionele reactie = beschermingsmechanisme.
- Beschermen ons door te ventileren en te tonen dat het ons niet gaat.
- Iedereen reageert anders!
- De emotionele reacties geven tijd om tot op de realiteit te komen en terug op kracht te komen om naar
het dagelijks leven terug te keren.
WAT DOE JE BEST BIJ HET MEEDELEN VAN SLECHT NIEUWS?
Wat te doen? Valkuilen!
- Het proces willen versnellen
- Betrokken houding
➔ Te weinig geduld
- Stem je gedrag af op de reacties van de
➔ Gewenning: te vaak mee
persoon voor jou!
geconfronteerd
➔ Verlieservaring = zuiver individueel
➔ Vermijding: vind het moeilijk om met
proces.
negatieve gevoelens om te gaan.
➔ Geen eenduidige richtlijnen
- Ongevoelig of onattente reacties
➔ Je weet niet hoe men zal reageren
THEORETISCHE MODDELEN BINNEN ROUW EN VERLIES.
E. Voorbereiden op de dood (pre-rouw).
Kubler- - Afrekenen met gevoelens van angst en schuld
Ross - Afrekenen met de ervaring van ontoereikendheid en tekortschieten
Veranderen tijdens de laatste levensfase.
Fase 1: Afweermechanisme beschermt Belangrijke functie:
ontkenning tegen pijnlijke situaties door als - Negatieve emoties dringen even
onwerkelijk worden beschouwd. niet door.
- Mechanisme grotendeels - Realiteit dringt op een dragelijker
onbewust. tempo door
Pagina 2 van 8
DELEN VAN SLECHT NIEUWS:
MANU KEISER: MODEL VOOR SLECHT -NIEUWSGESPREK
Stap 1: het meedelen Doe het onmiddellijk, kort en de kern. Nadien: een korte verklaring
van het slecht Op een rustige, warme en meelevende toon. gegeven i.v.m. het overlijden van
nieuws. Maak steeds oogcontact met de familieleden. de patiënt.
Stap 2: emoties laten Emotionele coping: kans krijgen om emoties te Valkuil:
ventileren en stoom uiten. Stap overslaan, na de mededing
laten afblazen. Essentieel gewoon luisteren → luister actief. een oplossing aanbrengen.
We willen iets doen = nu niet
zinvol.
Stap 3: greep krijgen Emoties zijn geventileerd en de kalmte is teruggekeerd. Gedragsmatige coping =
op de situatie. samen tot oplossing komen. Je moet zoeken naar wat er nu verder moet gebeuren.
Open vragen en adviezen aanreiken. Aandacht voor de inbreng van de familieheden.
VERSCHILLENDE COPINGSTIJLEN VAN MENSEN:
Mensen gaan anders om met dit nieuws, heb oog voor verschillen tussen de mensen.
4 MANIEREN VAN OMGAAN:
Kritische Mensen moeten het cognitief eerst kunnen Valkuilen:
copinstijl plaatsen. - Worden gezien als sterke mensen
- Meer behoefte aan informatie → tonen hun pijn niet.
- Duidelijkheid over diagnose, behandeling, - Lijken sterker dan ze zijn.
prognose en verloop. Nadeel:
- Doelgericht en planmatig - Blijven doorgaan tot ze te weten
- Zij stellen duizenden vragen komen wat ze willen weten.
- Overleggen als gelijkwaardige partner - Niet bewust bezig met de
- Willen begrijpen gevoelswereld van een
- Spraakzaam en assertief hulpverlener.
- Minder nood aan begrip/medeleven
Optimistische Behoefte aan menselijk contact. Valkuilen:
copingstijl - Contact hulpverleners - Overkomen als roekeloos, over-
- Gezien worden optimistische/ zorgloos
- Willen kunnen ventileren - Moeite met het volgen van
- Contact buiten het ziekenhuis blijven instructies
belangrijk - Zien de ernst van de situatie niet
- Uitwisseling van ervaring in.
➔ Zijn open – verwoorden ervaring Houden niet van:
goed. - Afstandelijkheid en zakelijkheid
- Zaken op zich afkomen - Hun mening of idee te geven
- Vertrouwen dat zaken goed geregeld zijn. - Planmatigheid
Bescheiden Geven een bescheiden en stille indruk. Valkuilen:
copingstijl - Moeite om ervaringen te verwoorden - Bang om vragen te stellen →
- Komen moeilijk voor zichzelf op ronde gespreken snel af
- Stellen weinig vragen - Zeggen te snel dat ze het
➔ Wel non-verbale boodschappen. begrijpen → je weet niet wat er
- Blijven op de achtergrond in hen omgaat
- Luiteren wel
Pagina 1 van 8
, Behoefte aan: - Vertellen niet altijd over hun
- Begrip en steun → meer non-verbaal klacht → hoe geef je hulp op
- Sociaal contact en waardering maat?
- Rekenen dat mensen voor hen zullen zijn - Gevolg = gebrek aan info en niet
- Nood aan bevestiging weergeven van wat ze voelen.
- Uitleg met een vertrouwenspersoon
Bezorgde Terughoudende, stugge, formelle en stille Gevolg:
copingstijl indruk. - Moeite met achterhalen wat er in
- Vertellen niet wat er in hen omgaat. hen omgaat.
- Verbergen hun innerlijke onrust
- Voelen behoefte aan voorspelbaarheid en
betrouwbaarheid Valkuilen:
- Willen begrijpen waarom - Vervallen in inactiviteit/passiviteit
- Eerst zien dan zelf doen - Durven verlegen te reageren op
- Dat zaken goed geregeld zijn liefdevol/bezorgd gedrag van
- Zaken lopen zoals zij zich die hadden andere
voorgesteld - Aanvaarden hulp moeilijk
HET NATUURLIJK PROCES BIJ SLECHT NIEUWS:
Emotioneel reacties bij het horen van slecht nieuws = organisch en onbewust proces!
- Emoties zijn niet beredeneerd
- Ontstaan zonder dat ze er mee bezig zijn.
Een emotionele reactie = beschermingsmechanisme.
- Beschermen ons door te ventileren en te tonen dat het ons niet gaat.
- Iedereen reageert anders!
- De emotionele reacties geven tijd om tot op de realiteit te komen en terug op kracht te komen om naar
het dagelijks leven terug te keren.
WAT DOE JE BEST BIJ HET MEEDELEN VAN SLECHT NIEUWS?
Wat te doen? Valkuilen!
- Het proces willen versnellen
- Betrokken houding
➔ Te weinig geduld
- Stem je gedrag af op de reacties van de
➔ Gewenning: te vaak mee
persoon voor jou!
geconfronteerd
➔ Verlieservaring = zuiver individueel
➔ Vermijding: vind het moeilijk om met
proces.
negatieve gevoelens om te gaan.
➔ Geen eenduidige richtlijnen
- Ongevoelig of onattente reacties
➔ Je weet niet hoe men zal reageren
THEORETISCHE MODDELEN BINNEN ROUW EN VERLIES.
E. Voorbereiden op de dood (pre-rouw).
Kubler- - Afrekenen met gevoelens van angst en schuld
Ross - Afrekenen met de ervaring van ontoereikendheid en tekortschieten
Veranderen tijdens de laatste levensfase.
Fase 1: Afweermechanisme beschermt Belangrijke functie:
ontkenning tegen pijnlijke situaties door als - Negatieve emoties dringen even
onwerkelijk worden beschouwd. niet door.
- Mechanisme grotendeels - Realiteit dringt op een dragelijker
onbewust. tempo door
Pagina 2 van 8
