Veiligheidskunde
Tentamen verwacht 30 a 40 meerkeuze vragen
Inhoud
Hoofdstuk 1 integrale veiligheid............................................................................................................2
Hoofdstuk 2 integraal veiligheidskundigen aan het werk......................................................................3
Hoofdstuk 3 werken aan risicoreducties................................................................................................4
Hoofdstuk 4 digitalisering en maatschappelijke veiligheid....................................................................5
Hoofdstuk 6...........................................................................................................................................5
Hoofdstuk 7 De IVK-handelingscyclus....................................................................................................7
Kerntaken.......................................................................................................................................7
Hoofdstuk 8 analytisch en onderzoekend vermogen.............................................................................8
Hoofdstuk 9 Besluitvaardigheid.............................................................................................................9
Hoofdstuk 10 Communicatief vermogen...............................................................................................9
Hoofdstuk 11 innovatief vermogen.......................................................................................................9
Hoofdstuk 12 leiderschap....................................................................................................................11
Hoofdstuk 13 Organisatie- en omgevingsbewustzijn...........................................................................12
Hoofdstuk 14 reflectief vermogen.......................................................................................................13
Hoofdstuk 15 Resultaatgerichtheid.....................................................................................................13
Hoofdstuk 16 Samenwerken................................................................................................................14
Hoofdstuk 17 de bestuurlijke inrichting van veiligheid in Nederland..................................................15
Hoofdstuk 18.......................................................................................................................................17
Hoofdstuk 19 Lokale en regionale fysieke veiligheid...........................................................................19
Hoofdstuk 22 Burgerparticipatie en zelfredzaamheid.........................................................................20
, Hoofdstuk 1 integrale veiligheid
De wortels van het begrip veiligheid lijken ons terug te voeren tot de middel eeuwen en zelfs
romeinse tijd. In de historische kern kwam veiligheid ongeveer neer op een (…) duurzame rust op
basis van trouwe, liefde, en vriendelijkheid waarbij een onbezorgd en vrij leven met bescherming van
lijf en bezit word gegarandeerd door een ook zelf begrensde overheid’ (spitshoven 2020, p.3)
Het ging bij de historische betekenis van veiligheid niet om het eenmalig creëren van een rustig
moment in permanente chaos maar om deze rust aanhoudend en vanzelfsprekend te laten zijn.
Wetten, regels en overheden die deze opstellen en handhaven ,beschermen mensen en hun
eigendommen tegen kwaadwillende. Deze duurzame rust was het antwoord op wat filosofen als de
oorlog van allen tegen allen noemden. In deze oerstaat is ieder op zichzelf aangewezen en wint de
sterkste
Veiligheid heeft in oorsprong ook te maken met menselijk gedrag. Socioloog Norbert Elias (1897-
1990) toont op Basis van historische gedragsvoorschriften aan dat mensen in de periode 1000-1900
zich netter zijn gaan gedragen, de sociale lat is hoger komen te liggen
In deze veronderstelde oerstaat was iedere burger in principe vrij maar er ontstond zoiets als een
sociale orde; vrijheid bestond alleen bij de gratie van de toen geldende wetten, normen, waarden
van de meer of minder vastgestelde leefgemeenschappen waarin men leefden. Er ontstond rust in de
samenleving
Diefstal werd in de romeinse tijd dubbel terug vergoed aan het slachtoffer, werd een dief op
heterdaad betrap dan werd het 4 keer vergoed. Naast toezicht op bescherming van het leven van
mensen zagen overheden dus ook toe op bescherming van eigendommen.
Burgers werden door middel van wetten en regels beter beschermd door willekeur door de machtige
overheid. In de trias politica, toegeschreven aan filosoof Montesquieu, houden wetgevende
uitvoerende en rechtsprekende macht elkaar in evenwicht
Zo zie je dat de veiligheid van een samenleving van oudsher sterk verbonden met de beschermende
rol van de overheid. Veiligheid betekent kortweg dat de mensen effectief beschermd zijn tegen de
aantasting van hun lichamelijke en geestelijke integriteit (stol 2026 p. 39). Daarbij zagen we al dat
steeds meer onder de noemer veiligheid zijn gaan brengen ‘van problemen die variëren van
hondenpoep tot terrorisme en van asociaal gedrag tot georganiseerde misdaad’ (boers, Van Steden
& Bouttelier 2008 p. 36). Daarom rijst regelmatig de vraag of we niet te veel bescherming van de
overheid verwachten en wordt er steeds meer gewezen naar maatschappelijke organisaties en
burgers en hun eigen verantwoordelijkheid voor een veilige samenleving
Veiligheid is zo fundamenteel in ons leven, denk aan de uitspraak van Maslow- Incidenten die
anderen zijn overkomen ook onszelf emotioneel kunnen raken. Hoe wij bepaalde situaties beleven,
of in dat van anderen beleven bepaalt voor een belangrijk deel hoe wij tegen veiligheid aankijken en
wat we wel en niet veilig vinden.
Veiligheid is dus een veelomvattende term; uiteindelijk leiden alle ivk opleidingen tot iemand die
kundig is in de integrale veiligheid; oftewel iemand die alle relevante veiligheidsaspecten in
samenhang benadert (stol 2016).
I. Signaleren en agenderen
II. Analyseren van veiligheidsvraagstukken
III. Ontwerpen van maatregelen om risico’s te reduceren
Tentamen verwacht 30 a 40 meerkeuze vragen
Inhoud
Hoofdstuk 1 integrale veiligheid............................................................................................................2
Hoofdstuk 2 integraal veiligheidskundigen aan het werk......................................................................3
Hoofdstuk 3 werken aan risicoreducties................................................................................................4
Hoofdstuk 4 digitalisering en maatschappelijke veiligheid....................................................................5
Hoofdstuk 6...........................................................................................................................................5
Hoofdstuk 7 De IVK-handelingscyclus....................................................................................................7
Kerntaken.......................................................................................................................................7
Hoofdstuk 8 analytisch en onderzoekend vermogen.............................................................................8
Hoofdstuk 9 Besluitvaardigheid.............................................................................................................9
Hoofdstuk 10 Communicatief vermogen...............................................................................................9
Hoofdstuk 11 innovatief vermogen.......................................................................................................9
Hoofdstuk 12 leiderschap....................................................................................................................11
Hoofdstuk 13 Organisatie- en omgevingsbewustzijn...........................................................................12
Hoofdstuk 14 reflectief vermogen.......................................................................................................13
Hoofdstuk 15 Resultaatgerichtheid.....................................................................................................13
Hoofdstuk 16 Samenwerken................................................................................................................14
Hoofdstuk 17 de bestuurlijke inrichting van veiligheid in Nederland..................................................15
Hoofdstuk 18.......................................................................................................................................17
Hoofdstuk 19 Lokale en regionale fysieke veiligheid...........................................................................19
Hoofdstuk 22 Burgerparticipatie en zelfredzaamheid.........................................................................20
, Hoofdstuk 1 integrale veiligheid
De wortels van het begrip veiligheid lijken ons terug te voeren tot de middel eeuwen en zelfs
romeinse tijd. In de historische kern kwam veiligheid ongeveer neer op een (…) duurzame rust op
basis van trouwe, liefde, en vriendelijkheid waarbij een onbezorgd en vrij leven met bescherming van
lijf en bezit word gegarandeerd door een ook zelf begrensde overheid’ (spitshoven 2020, p.3)
Het ging bij de historische betekenis van veiligheid niet om het eenmalig creëren van een rustig
moment in permanente chaos maar om deze rust aanhoudend en vanzelfsprekend te laten zijn.
Wetten, regels en overheden die deze opstellen en handhaven ,beschermen mensen en hun
eigendommen tegen kwaadwillende. Deze duurzame rust was het antwoord op wat filosofen als de
oorlog van allen tegen allen noemden. In deze oerstaat is ieder op zichzelf aangewezen en wint de
sterkste
Veiligheid heeft in oorsprong ook te maken met menselijk gedrag. Socioloog Norbert Elias (1897-
1990) toont op Basis van historische gedragsvoorschriften aan dat mensen in de periode 1000-1900
zich netter zijn gaan gedragen, de sociale lat is hoger komen te liggen
In deze veronderstelde oerstaat was iedere burger in principe vrij maar er ontstond zoiets als een
sociale orde; vrijheid bestond alleen bij de gratie van de toen geldende wetten, normen, waarden
van de meer of minder vastgestelde leefgemeenschappen waarin men leefden. Er ontstond rust in de
samenleving
Diefstal werd in de romeinse tijd dubbel terug vergoed aan het slachtoffer, werd een dief op
heterdaad betrap dan werd het 4 keer vergoed. Naast toezicht op bescherming van het leven van
mensen zagen overheden dus ook toe op bescherming van eigendommen.
Burgers werden door middel van wetten en regels beter beschermd door willekeur door de machtige
overheid. In de trias politica, toegeschreven aan filosoof Montesquieu, houden wetgevende
uitvoerende en rechtsprekende macht elkaar in evenwicht
Zo zie je dat de veiligheid van een samenleving van oudsher sterk verbonden met de beschermende
rol van de overheid. Veiligheid betekent kortweg dat de mensen effectief beschermd zijn tegen de
aantasting van hun lichamelijke en geestelijke integriteit (stol 2026 p. 39). Daarbij zagen we al dat
steeds meer onder de noemer veiligheid zijn gaan brengen ‘van problemen die variëren van
hondenpoep tot terrorisme en van asociaal gedrag tot georganiseerde misdaad’ (boers, Van Steden
& Bouttelier 2008 p. 36). Daarom rijst regelmatig de vraag of we niet te veel bescherming van de
overheid verwachten en wordt er steeds meer gewezen naar maatschappelijke organisaties en
burgers en hun eigen verantwoordelijkheid voor een veilige samenleving
Veiligheid is zo fundamenteel in ons leven, denk aan de uitspraak van Maslow- Incidenten die
anderen zijn overkomen ook onszelf emotioneel kunnen raken. Hoe wij bepaalde situaties beleven,
of in dat van anderen beleven bepaalt voor een belangrijk deel hoe wij tegen veiligheid aankijken en
wat we wel en niet veilig vinden.
Veiligheid is dus een veelomvattende term; uiteindelijk leiden alle ivk opleidingen tot iemand die
kundig is in de integrale veiligheid; oftewel iemand die alle relevante veiligheidsaspecten in
samenhang benadert (stol 2016).
I. Signaleren en agenderen
II. Analyseren van veiligheidsvraagstukken
III. Ontwerpen van maatregelen om risico’s te reduceren
