Samenvatting 19e Eeuw

PREHISTORIE TOT ROMEINSE TIJD
Prehistorie = periode voor het geschrift, tot 51 voor christus in België(steentijd, metaaltijd, bronstijd
& ijzertijd  Naar de materialen waarin de mens zijn gebruiksvoorwerpen maakt)

Quartair tijdvak ¿ Pleistoceen & Holoceen

1. Pleistoceen = enorm warme & koude fasen (enkel de mens kon zich hieraan aanpassen)
2. Holoceen = geleidelijke evolutie klimaat (gematigd & levensomstandigheden verbeteren),
revoluties op cultureel gebied:
- Prehominide (=eerste mensen) maakt artefact (een gebruiksvoorwerp dat niet
bedoeld was als kunstwerk, maar nu wel beschouwd wordt als kunst) = onderscheid
mens & dier
- vuur maken
- eigen voedsel maken & nieuwe levenswijze (= NEOLITHISCHE REVOLUTIE)
- samenleving uitbouwen = STEDENREVOLUTIE
- handelaars leggen contacten tussen verschillende steden

Indeling Steentijd:

1. Oude Steentijd (PALEOLITHICUM) – 2 miljoen jaar geleden – ca 8000 v Chr.
a. Laat
b. midden
c. vroeg
2. Middensteentijd (MESOLITHICUM) – 8000 – 6000 v Chr.
3. Nieuwe Steentijd (NEOLITHICUM) – 6000-3000 v Chr.


1 PREHISTORIE
Voorgeschiedenis België → begin: 100 000 v Chri tot de geschriften van Caesar (1 ste eeuw voor
Chr)

1.1 DE STEENTIJD
Paleolithicum & Mesolithicum

Neanderthaler → klein gestalte, gebruikte stenen om wild te versnijden en knollen op te graven,
besteedde zorg aan de doden (begrip voor hiernamaals) Ze hielden zich schuil in grotten, zoals Spy in
Namen en het Maasdal.

Homo Sapiens → rond 20 000 voor Christus , meer ontwikkeld dan voorgangers. Men vindt
vishaken, hamers, halssnoeren, beeldjes (had “magische kracht”). Gebruikte ivoor, been en hoorn. Ze
hechtte belang aan decoratie.

Nieuwe steentijd (Neolithicum)

- Zwerflust verdwijnt, ze bouwen hutten op hoogten (beschermd tegen water en vijand)
- Infiltraties van nieuwe bevolkingsgroepen die langs de Donau naar het Westen zakten
o BANDKERAMIEKERS (in de buurt van Luik, te Omal)
 Sliepen samen met het vee in de hutten

1

,  Met bandmotieven versierde aardewerk (daarvan komt hun naam)
o MICHELSBERGVOLK (Noord-Limburg, Brabant naar Henegouwen)
 Sliepen niet samen met het vee
 Kenden verschillende landbouwgewassen, fruitbomen en vee
 Aardewerk was niet versierd
 eerste die vuursteenmijnen bouwden! (in Spiennes)
o BEKERLIEDEN (Kempen en het land van Waas)
 Begroeven de doden onder geïsoleerde grafheuvels en gaven bekers mee in
de vorm van een omgekeerde klok
o MEGALIETBOUWERS (afkomstig uit het noorden van Frankrijk)
 menhirs (gebruikt om megalieten (grafmonument) te bouwen)
 hadden gemeenschappelijke graven (massagraf)=dolmens (in Kempen is er
een openbaar)

1.2 METAALTIJD
1. Bronstijd
- Is begonnen in België dan in Oosten → grondstoffen waren niet aanwezig (koper
& tin) Koper deukt  koper + tin= Brons= sterker
- door handel wel tot België gekomen, het gebruik nam toe met de tijd
- Goud werd gebruikt voor sieraden, ingevoerd uit Ierland
- Voordelen
a.in verschillende vormen gieten
b.minder breekbaar, sterker
c. aan te scherpen
- nieuwe dodencultus → immigranten uit Zuid-Engeland had bevolking geleerd
lijken te verbranden en as in urnen te plaatsen (onder grafheuvel met nodige
voorwerpen & zelfs voedsel) = URNEVELDLIEDEN

2. Ijzertijdperk
- Grondstof ijzer is te vinden in België (tussen Samber en Maas)
- duurde langer dan in het Nabije Oosten voor ze de techniek door hadden
- ijzeren wapens gaan een grotere rol hebben
- DE HALLSTATT KULTUUR (Oostenrijk, 8e-5e E.v.Ch.) specialisten
- “LA TENE” verspreid door de Kelten (sieraden en de emailleerkunst!)
- BELGAE (Keltische stammen)
a.woongebied tussen Rijn & Seine
b.religie in teken van natuur en van al wat haar vruchtbaar maakte
c. priesters (druïden) werden overal gevreesd




2