Niet-levende natuur
Geluid
Wat is geluid?
= Het trillen van de lucht, golven
o Bv. snaar gitaar -> door beweging ontstaat er verandering in luchtdruk => lucht
begint te trillen
Geluid kan je alleen horen als er een middenstof is, d.w.z. stof waardoor de trillingen zich
kunnen verplaatsen van geluidbron naar oren
o Bv. tijdens een gesprek: lucht is de middenstof
Vergelijking geluidsgolven in de lucht met golven in het water
Aan de slag: Als je praat, trilt de lucht in je keel. Dat komt doordat de lucht passeert tussen
gespannen stembanden. Door stembanden meer te spannen, krijg je een hoger geluid (zo hoge en
lage tonen maken tijdens praten)
Verdieping: complexiteit van horen
Ons gehoor samen met de hersenen identificeren en lokaliseren geluiden
Eigenschappen van geluid
Frequentie
= Snelheid trillingen, = trillingstijd
o Aantal trillingen per seconden door de middenstof
o NIET GELIJK AAN TOONHOOGTE (subjectief, of je een toon hoog of laag vindt
klinken)
Eenheid: hertz (Hz)
Oscilloscoop: toestel dat golfbeweging van geluid weergeeft, maakt geluid zichtbaar
o Hoe hoger een piek, heeft te maken met amplitude
Frequentiebereik = wat je kan horen (bv. honden kunnen veel hogere tonen horen dan
mensen)
o Tonen > 20.000 Hz = ultrasone geluiden (bv. dolfijnen)
o Tonen < 20.000 Hz = infrasone geluiden (bv. olifanten)
Amplitude
= De grootte van de trillingen
o Hoe luider, hoe groter de golf
Decibelmeter: meet geluidsdruk van een golf in decibel (dB)
1
, o Om een geluid te kunnen horen, moet het hoger zijn dan de gehoordrempel (=
geluidsdrempel wanneer je geluid net hoort)
Toonhoogte
Subjectieve term: wat is hoog en wat is laag?
o Naarmate de frequentie hoger wordt, zal een geluid hoger klinken
Verdieping: equalizer is een soort geluidsinstallatie waarbij je toonhoogten zelf kan bepalen
Klankkleur
= Karakteristiek aan het instrument; verschillende trillingsfrequentie voor dezelfde toon
Verplaatsing van geluid
In lucht: 340 m/ sec -> iets meer dan 1km in 3 seconden
Andere middenstoffen zorgen voor andere snelheden
o In water beweegt geluid 4,5x sneller
o In vaste stoffen beweegt geluid zich nog sneller
Bv. helium: veel snellere geluidssnelheid en is lichter dan lucht =>
geluidsbanden gaan harder trillen waardoor je een hoge stem krijgt
Dopplereffect
Geluidsbron beweegt en staat niet stil
o Vergelijk met politiewagen die passeert, als hij voorbij is dan klinkt geluid sirene
anders
Hoe hoger de snelheid van politieauto, hoe korter de afstand tussen twee
opeenvolgende geluidsgolven (dus voor de auto klinkt de sirene hoger,
achter de auto lager)
Het geluid beweegt zich niet sneller! De middenstof is hetzelfde, dus blijft
gelijk!!!
2
Geluid
Wat is geluid?
= Het trillen van de lucht, golven
o Bv. snaar gitaar -> door beweging ontstaat er verandering in luchtdruk => lucht
begint te trillen
Geluid kan je alleen horen als er een middenstof is, d.w.z. stof waardoor de trillingen zich
kunnen verplaatsen van geluidbron naar oren
o Bv. tijdens een gesprek: lucht is de middenstof
Vergelijking geluidsgolven in de lucht met golven in het water
Aan de slag: Als je praat, trilt de lucht in je keel. Dat komt doordat de lucht passeert tussen
gespannen stembanden. Door stembanden meer te spannen, krijg je een hoger geluid (zo hoge en
lage tonen maken tijdens praten)
Verdieping: complexiteit van horen
Ons gehoor samen met de hersenen identificeren en lokaliseren geluiden
Eigenschappen van geluid
Frequentie
= Snelheid trillingen, = trillingstijd
o Aantal trillingen per seconden door de middenstof
o NIET GELIJK AAN TOONHOOGTE (subjectief, of je een toon hoog of laag vindt
klinken)
Eenheid: hertz (Hz)
Oscilloscoop: toestel dat golfbeweging van geluid weergeeft, maakt geluid zichtbaar
o Hoe hoger een piek, heeft te maken met amplitude
Frequentiebereik = wat je kan horen (bv. honden kunnen veel hogere tonen horen dan
mensen)
o Tonen > 20.000 Hz = ultrasone geluiden (bv. dolfijnen)
o Tonen < 20.000 Hz = infrasone geluiden (bv. olifanten)
Amplitude
= De grootte van de trillingen
o Hoe luider, hoe groter de golf
Decibelmeter: meet geluidsdruk van een golf in decibel (dB)
1
, o Om een geluid te kunnen horen, moet het hoger zijn dan de gehoordrempel (=
geluidsdrempel wanneer je geluid net hoort)
Toonhoogte
Subjectieve term: wat is hoog en wat is laag?
o Naarmate de frequentie hoger wordt, zal een geluid hoger klinken
Verdieping: equalizer is een soort geluidsinstallatie waarbij je toonhoogten zelf kan bepalen
Klankkleur
= Karakteristiek aan het instrument; verschillende trillingsfrequentie voor dezelfde toon
Verplaatsing van geluid
In lucht: 340 m/ sec -> iets meer dan 1km in 3 seconden
Andere middenstoffen zorgen voor andere snelheden
o In water beweegt geluid 4,5x sneller
o In vaste stoffen beweegt geluid zich nog sneller
Bv. helium: veel snellere geluidssnelheid en is lichter dan lucht =>
geluidsbanden gaan harder trillen waardoor je een hoge stem krijgt
Dopplereffect
Geluidsbron beweegt en staat niet stil
o Vergelijk met politiewagen die passeert, als hij voorbij is dan klinkt geluid sirene
anders
Hoe hoger de snelheid van politieauto, hoe korter de afstand tussen twee
opeenvolgende geluidsgolven (dus voor de auto klinkt de sirene hoger,
achter de auto lager)
Het geluid beweegt zich niet sneller! De middenstof is hetzelfde, dus blijft
gelijk!!!
2
