Samenvatting Personen met een meervoudige beperking - ODW 1

Hoofdstuk 3: Personen met een
meervoudige beperking
1. Inleiding
 Fysieke, auditieve… beperking: ontwikkelen onafhankelijk  complexe zijnsproblematiek
 Laag geboortegewicht: meer kans

Vooruitgang in geneeskunde

Paradigma’s: normalisatie, integratie, inclusie

‘Verkapte verdikking van het verdunningsproces’ (Broekaert en Van Hove)

 Verdikking: populatie in voorziening voor wie inclusie moeilijk te bereiken is: steeds vaker
grotere nood aan intensieve begeleiding
 Verdunningsproces: streven naar afbouw residentiële hulpverlening
(meer begeleid wonen, inclusief onderwijs)

2. Terminologie
Voorkeursformulering: personen met een meervoudige beperking

Overige of meer specifieke formuleringen:

 Meervoudig complex gestoord
 Personen met meervoudige functiestoornissen
 Personen met een (zeer) ernstig meervoudige beperking
 Personen met een (diep) verstandelijke en meervoudige beperking

Engelstalige formulering:

 People with profound multiple disabilities
 People with severe multiple disabilities

Medisch model Multifactorieel model Pedagogisch model
Meerdere handicaps samen als gevolg Beperking is niet te wijten aan Ter Horst: handelen centraal in POS
van één oorzaak primaire stoornis => maatschappelijk (VOS/VLS), weten ifv handelen
probleem
Tweede handicap als gevolg van Meerdere functiestoornissen Kok: specifiek opvoeden met gedrag van
tweede oorzaak, naast de aanwezige veroorzaken een handicap kind centraal (taal van onderliggende
Met systeem: optelsom, laddermodel, vraag), oog op ontwikkeling
vermenigvuldigheidsmodel,
circuitmodel
Bepaalde handicap veroorzaakt Specifieke hulpmiddelen voor elk van Broekaert: eclectische visie, integratieve
bijkomende stoornissen/handicaps beperkingen zijn niet samen te benadering
hanteren (ontoereikend)
Oorzaak: centraal maar moeilijk te Kwalitatief anders zijn (eigenheid) Focus op persoon met zijn mogelijkheden
achterhalen komt op voorgrond, kritische noot en ondersteuningsnoden, relatie
naar idealiseren van hulpmiddelen centraal: triade van cliënt, hv en OS
Pinel Blijvende focus op defect


1

, 2.1. Personen met visueel-auditieve beperking
 Soms in staat tot gebruik compensatietechnieken
 Hindernissen: communicatie, informatieverwerking, mobiliteit
 Beperkte zelfredzaamheid, exploratievermogen
 Variatie in graad (inefficiënt gebruik van ondersteuningsstrategieën)
 Focus: ontdekken contingenties, communicatie

Drie oorzaken:

 Congenitale oorzaken: organen zien/horen beschadigd tijdens zwangerschap (virusinfectie)
 Erfelijke oorzaken: foutieve aanleg in zowel auditieve als visuele systeem
 Ouderdomsdoofblindheid: problemen in slakkenhuis, cataract, suikerziekte

Specifieke methodieken

 Vierhandengebaren = doofblinde kan gebaren volgen door handen van gesprekspartner vast
te houden
 Vingerspelen in de hand = woorden of namen waar geen gebaar voor bestaat (voelen wat
gezegd word)
 Blokletters in hand = woorden worden letterlijk in de hand ‘geschreven’
 Braille
 Lorm-systeem = link met braille: iedere letter = tikje of streepje op bepaalde plaats op hand
 Tadoma = plaatsen van de handen op gezicht gesprekspartner en woorden vatten via
trillingen stembanden, bewegingen lippen, veranderingen ademhaling
 Haptische communicatie = gesprekspartner raakt verschillende lichaamsdelen doofblinde
persoon aan: krijgt info over mimiek, stemintonatie, personen, omgeving



2.2. Personen met ernstige taal- en spraakstoornis
 Primaire stoornis: leeftijd 7 jaar cruciaal in taalverwerving
o Taal kan nog verloren gaan
o Nog niet volledig ontwikkelt? Zal niet verder ontwikkelen
 Secundaire stoornis (bij personen met autisme, verstandelijke beperking)
 Taalstoornis: invloed op sociale, emotionele en cognitieve ontwikkeling
 Focus: monduitdrukkingen,, deeltjes van woorden en zinnen die gezegd worden,
gelaatsuitdrukkingen, lichaamshouding, tijd nemen

Afasie = woordvindingsmoeilijkheden



2.3. Personen met een visueel-verstandelijke beperking
 Combinatie: beperkt denkvermogen en gebruik van visus
 Beperkt voorstellingsvermogen
 Problemen informatieverwerking
 Hechtingsstoornissen omwille van beperkte contactontwikkeling
 Beperkte zelfredzaamheid/exploratie
 Focus: Bevorderend: prikkelaanbod gericht op gehoor, tast en gezichtsrest, oog voor
auditieve leefomgeving



2