Hoofdstuk 8: Interpersoonlijke relaties
Inhoudsopgave
1. Het belang van interpersoonlijke relaties........................................................................................ 2
1.1. De behoefte aan affiliatie......................................................................................................................................... 2
1.1.1. Een basisbehoefte......................................................................................................................................... 2
1.1.2. Eenzaamheid................................................................................................................................................. 2
1.2. Hechtingsstijlen........................................................................................................................................................... 2
1.3. Het sociale netwerk.................................................................................................................................................... 3
1.4. Relaties en welbevinden........................................................................................................................................... 4
1.5. Sociale steun en fysieke integriteit...................................................................................................................... 4
2. Aantrekkingskracht................................................................................................................................ 5
2.1. Nabijheidseffect........................................................................................................................................................... 5
2.2. Familiariteit.................................................................................................................................................................. 5
2.3. Gelijkenissen.................................................................................................................................................................. 5
2.4. Uiterlijke aantrekkelijkheid.................................................................................................................................... 6
2.4.1. Schoonheid: objectief of subjectief?....................................................................................................... 6
2.4.2. De aantrekkingskracht van schoonheid............................................................................................... 6
2.4.3. Voor-en nadelen van schoonheid............................................................................................................ 6
2.5. Contextfactoren............................................................................................................................................................ 7
3. Hechte relaties.......................................................................................................................................... 7
3.1. Elkaar leren kennen................................................................................................................................................... 7
3.1.1. Wederkerigheid............................................................................................................................................. 7
3.1.2. Jagen op wie moeilijk te krijgen is.......................................................................................................... 8
3.2. Partnerkeuze................................................................................................................................................................. 8
3.2.1. Het evolutionaire perspectief................................................................................................................... 8
3.3. Analyse van beloningen en investeringen......................................................................................................... 9
3.3.1. Sociale ruiltheorie........................................................................................................................................ 9
3.3.2. Billijkheidstheorie........................................................................................................................................ 9
3.3.3. Samenhorigheid............................................................................................................................................ 9
3.4. Soorten hechte relaties............................................................................................................................................. 9
3.4.1. Passionele liefde......................................................................................................................................... 11
3.4.2. Partnerschapsliefde.................................................................................................................................. 11
3.5. Mannen en vrouwen................................................................................................................................................ 12
3.5.1. Seksualiteit.................................................................................................................................................. 12
3.5.2. Seksuele oriëntatie.................................................................................................................................... 12
4. Ontwikkelingspatronen...................................................................................................................... 12
4.1. Ontwikkelingspatronen in het huwelijk.......................................................................................................... 12
4.2. Communicatie en conflict...................................................................................................................................... 13
4.3. Uit elkaar gaan.......................................................................................................................................................... 14
1
, Hoofdstuk 8: Interpersoonlijke relaties
1. Het belang van interpersoonlijke relaties
1.1. De behoefte aan affiliatie
1.1.1. Een basisbehoefte
Baumeister en Leary: affiliatiebehoefte (need to belong)
o fundamenteel menselijke behoefte
o individuele verschillen
Maslow: behoefte aan sociaal contact is basisbehoefte
Harlow: connectie en warme vacht even belangrijk als voedsel (exp aapjes)
de sociostaat = soort sociale thermostaat die relaties en sociaal contact regelt
o homeostatisch principe
o O’Connor en Rosenblood: experiment met 66 studenten en bieper die ±
om het uur signaal geeft
- ben je alleen of in gezelschap?
- wil je liefst alleen of in gezelschap zijn?
huidige staat en gewenste staat komen meestal overeen
gewenste staat is goede predictor voor eigenlijke staat op volgend
meetmoment
1.1.2. Eenzaamheid
= weinig sociaal contact ?
= minder sociaal contact dan men zou willen ?
vooral bij overgangsperioden
vb: sterven of scheiden partner: meer eenzaamheid dan wanneer nooit
gehuwd
meest eenzame periode is vaak adolescentie en jonge volwassenheid
1.2. Hechtingsstijlen
wordt bepaald door observatie van de wijze waarop ze reageren op scheiding van
en hereniging van de belangrijkste verzorgster (= strange situation test)
o veilige hechting
- wenen als moeder weggaat
- gelukkig als moeder terugkomt
o angstige hechting
2
Inhoudsopgave
1. Het belang van interpersoonlijke relaties........................................................................................ 2
1.1. De behoefte aan affiliatie......................................................................................................................................... 2
1.1.1. Een basisbehoefte......................................................................................................................................... 2
1.1.2. Eenzaamheid................................................................................................................................................. 2
1.2. Hechtingsstijlen........................................................................................................................................................... 2
1.3. Het sociale netwerk.................................................................................................................................................... 3
1.4. Relaties en welbevinden........................................................................................................................................... 4
1.5. Sociale steun en fysieke integriteit...................................................................................................................... 4
2. Aantrekkingskracht................................................................................................................................ 5
2.1. Nabijheidseffect........................................................................................................................................................... 5
2.2. Familiariteit.................................................................................................................................................................. 5
2.3. Gelijkenissen.................................................................................................................................................................. 5
2.4. Uiterlijke aantrekkelijkheid.................................................................................................................................... 6
2.4.1. Schoonheid: objectief of subjectief?....................................................................................................... 6
2.4.2. De aantrekkingskracht van schoonheid............................................................................................... 6
2.4.3. Voor-en nadelen van schoonheid............................................................................................................ 6
2.5. Contextfactoren............................................................................................................................................................ 7
3. Hechte relaties.......................................................................................................................................... 7
3.1. Elkaar leren kennen................................................................................................................................................... 7
3.1.1. Wederkerigheid............................................................................................................................................. 7
3.1.2. Jagen op wie moeilijk te krijgen is.......................................................................................................... 8
3.2. Partnerkeuze................................................................................................................................................................. 8
3.2.1. Het evolutionaire perspectief................................................................................................................... 8
3.3. Analyse van beloningen en investeringen......................................................................................................... 9
3.3.1. Sociale ruiltheorie........................................................................................................................................ 9
3.3.2. Billijkheidstheorie........................................................................................................................................ 9
3.3.3. Samenhorigheid............................................................................................................................................ 9
3.4. Soorten hechte relaties............................................................................................................................................. 9
3.4.1. Passionele liefde......................................................................................................................................... 11
3.4.2. Partnerschapsliefde.................................................................................................................................. 11
3.5. Mannen en vrouwen................................................................................................................................................ 12
3.5.1. Seksualiteit.................................................................................................................................................. 12
3.5.2. Seksuele oriëntatie.................................................................................................................................... 12
4. Ontwikkelingspatronen...................................................................................................................... 12
4.1. Ontwikkelingspatronen in het huwelijk.......................................................................................................... 12
4.2. Communicatie en conflict...................................................................................................................................... 13
4.3. Uit elkaar gaan.......................................................................................................................................................... 14
1
, Hoofdstuk 8: Interpersoonlijke relaties
1. Het belang van interpersoonlijke relaties
1.1. De behoefte aan affiliatie
1.1.1. Een basisbehoefte
Baumeister en Leary: affiliatiebehoefte (need to belong)
o fundamenteel menselijke behoefte
o individuele verschillen
Maslow: behoefte aan sociaal contact is basisbehoefte
Harlow: connectie en warme vacht even belangrijk als voedsel (exp aapjes)
de sociostaat = soort sociale thermostaat die relaties en sociaal contact regelt
o homeostatisch principe
o O’Connor en Rosenblood: experiment met 66 studenten en bieper die ±
om het uur signaal geeft
- ben je alleen of in gezelschap?
- wil je liefst alleen of in gezelschap zijn?
huidige staat en gewenste staat komen meestal overeen
gewenste staat is goede predictor voor eigenlijke staat op volgend
meetmoment
1.1.2. Eenzaamheid
= weinig sociaal contact ?
= minder sociaal contact dan men zou willen ?
vooral bij overgangsperioden
vb: sterven of scheiden partner: meer eenzaamheid dan wanneer nooit
gehuwd
meest eenzame periode is vaak adolescentie en jonge volwassenheid
1.2. Hechtingsstijlen
wordt bepaald door observatie van de wijze waarop ze reageren op scheiding van
en hereniging van de belangrijkste verzorgster (= strange situation test)
o veilige hechting
- wenen als moeder weggaat
- gelukkig als moeder terugkomt
o angstige hechting
2
