STRAFRECHT 2 – SAMENVATTING MET ANTWOORDSCHEMA’S
WEEK 1 – OPZET, ONTOEREKENINGSVATBAARHEID,
CULPA IN CAUSA EN AVAS
Voorwaardelijk opzet:
Bewust de aanmerkelijke kans aanvaarden dat een bepaald gevolg in zal treden.
Arrest Aanmerkelijke kans:
Voorwaarden:
1. Is er sprake van een aanmerkelijke kans? (Een kans die naar algemene ervaringsregels aanmerkelijk is te
achten.)
2. Heeft de verdachte wetenschap van de bewuste kans? Normaliteitssyllogisme:
Ieder normaal mens weet dat…
De verdachte is een normaal mens, althans…
Dus de verdachte was zich bewust van de kans dat…
3. Heeft de verdachte deze aanmerkelijke kans bewust aanvaard?
Slaan met pistool arrest
Bepaalde gedragingen kunnen naar hun uiterlijke verschijningsvorm worden aangemerkt als zo zeer
gericht op een bepaald gevolgd dat het – behoudens contra indicaties – niet anders kan zijn dat de
verdachte de aanmerkelijke kans op het desbetreffende gevolg heeft aanvaard.
Vrijspraak voormalig neuroloog:
Verdachte heeft ten tijde van zijn handelen niet bewust de aanmerkelijke kans op letsel en/of benadeling van de
gezondheid en op het in hulpeloze toestand brengen en/of laten aanvaard. Daarom kan opzet niet bewezen
worden verklaard. Dat de verdachte heeft gehandeld in zijn hoedanigheid van neuroloog, maakt dit niet anders.
Conclusie:
Verdachte heeft bewust de aanmerkelijke kans dat een bepaald gevolg zal intreden aanvaard, dus er is sprake van
voorwaardelijk opzet.
Ontoerekeningsvatbaarheid (art. 39 Sr):
Niet strafbaar is hij die een feit begaat, dat hem wegens de gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van
zijn geestvermogens niet kan worden toegerekend.
Voorwaarden:
1. Was ter ten tijde van het begaan van het strafbare feit sprake van een gebrekkige ontwikkeling of
ziekelijke stoornis van de geestesvermogen? (Is er sprake van een stoornis?)
2. Causaal verband tussen de stoornis en het begaan van het feit? (Causaal verband?)
Er moet wel een verband zijn tussen de stoornis en het begaan van het feit.
Voorbeeld: A heeft smetvrees, maar steelt een fiets. Dat slaat natuurlijk nergens op en is geen verband.
3. Is het feit vanwege de stoornis niet aan de dader toe te rekenen? (Reden om niet toe te rekenen aan
dader?)
Wanneer je zelf je medicijnen niet hebt ingenomen => dan kan dit aan je worden toegerekend.
Wanneer iemand drugs in je drankje doet => dan kan dit niet aan je worden toegerekend.
Conclusie:
De verdachte is niet strafbaar voor het feit dat hij heeft begaan, wegens de stoornis van zijn geestesvermogen dat
hem kan worden toegerekend.
Het antwoord op de 3e materiële vraag geeft dan als uitspraak: ontslag van alle rechtsvervolging.
De verdachte is wel strafbaar voor het feit aangezien er geen sprake was van ontoerekeningsvatbaarheid.
, Tolbert arrest:
Opzet en ontoerekeningsvatbaarheid kunnen in principe samen gaan, tenzij:
Ten tijde van zijn handelen ieder inzicht in de draagwijdte van zijn gedragingen en de mogelijke gevolgen
daarvan zou hebben ontbroken.
Dit is hoge uitzondering, dus niet te snel aannemen!
Wanneer de verdachte bijvoorbeeld bewust locatie heeft gekozen of bewust voorwerp heeft gekocht, dan blijkt
dit al van enig inzicht.
Culpa in causa
Bij zelfintoxicatie ben je in principe wel ontoerekeningsvatbaar, maar die toestand is aan jezelf te wijten. Dan is
er sprake van culpa in causa. Het beroep op ontoerekeningsvatbaarheid moet worden verworpen.
(Bijvoorbeeld: Stoornis komt doordat hij medicijnen niet heeft ingenomen. Dan is sprake van culpa in causa en
is de stoornis dus aan de verdachte zelf toe te rekenen.)
Alles genoemd in het tweede boek van Wetboek van Strafrecht => misdrijven
Alles genoemd in het derde boek van Wetboek van Strafrecht => overtredingen
WEEK 1 – OPZET, ONTOEREKENINGSVATBAARHEID,
CULPA IN CAUSA EN AVAS
Voorwaardelijk opzet:
Bewust de aanmerkelijke kans aanvaarden dat een bepaald gevolg in zal treden.
Arrest Aanmerkelijke kans:
Voorwaarden:
1. Is er sprake van een aanmerkelijke kans? (Een kans die naar algemene ervaringsregels aanmerkelijk is te
achten.)
2. Heeft de verdachte wetenschap van de bewuste kans? Normaliteitssyllogisme:
Ieder normaal mens weet dat…
De verdachte is een normaal mens, althans…
Dus de verdachte was zich bewust van de kans dat…
3. Heeft de verdachte deze aanmerkelijke kans bewust aanvaard?
Slaan met pistool arrest
Bepaalde gedragingen kunnen naar hun uiterlijke verschijningsvorm worden aangemerkt als zo zeer
gericht op een bepaald gevolgd dat het – behoudens contra indicaties – niet anders kan zijn dat de
verdachte de aanmerkelijke kans op het desbetreffende gevolg heeft aanvaard.
Vrijspraak voormalig neuroloog:
Verdachte heeft ten tijde van zijn handelen niet bewust de aanmerkelijke kans op letsel en/of benadeling van de
gezondheid en op het in hulpeloze toestand brengen en/of laten aanvaard. Daarom kan opzet niet bewezen
worden verklaard. Dat de verdachte heeft gehandeld in zijn hoedanigheid van neuroloog, maakt dit niet anders.
Conclusie:
Verdachte heeft bewust de aanmerkelijke kans dat een bepaald gevolg zal intreden aanvaard, dus er is sprake van
voorwaardelijk opzet.
Ontoerekeningsvatbaarheid (art. 39 Sr):
Niet strafbaar is hij die een feit begaat, dat hem wegens de gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van
zijn geestvermogens niet kan worden toegerekend.
Voorwaarden:
1. Was ter ten tijde van het begaan van het strafbare feit sprake van een gebrekkige ontwikkeling of
ziekelijke stoornis van de geestesvermogen? (Is er sprake van een stoornis?)
2. Causaal verband tussen de stoornis en het begaan van het feit? (Causaal verband?)
Er moet wel een verband zijn tussen de stoornis en het begaan van het feit.
Voorbeeld: A heeft smetvrees, maar steelt een fiets. Dat slaat natuurlijk nergens op en is geen verband.
3. Is het feit vanwege de stoornis niet aan de dader toe te rekenen? (Reden om niet toe te rekenen aan
dader?)
Wanneer je zelf je medicijnen niet hebt ingenomen => dan kan dit aan je worden toegerekend.
Wanneer iemand drugs in je drankje doet => dan kan dit niet aan je worden toegerekend.
Conclusie:
De verdachte is niet strafbaar voor het feit dat hij heeft begaan, wegens de stoornis van zijn geestesvermogen dat
hem kan worden toegerekend.
Het antwoord op de 3e materiële vraag geeft dan als uitspraak: ontslag van alle rechtsvervolging.
De verdachte is wel strafbaar voor het feit aangezien er geen sprake was van ontoerekeningsvatbaarheid.
, Tolbert arrest:
Opzet en ontoerekeningsvatbaarheid kunnen in principe samen gaan, tenzij:
Ten tijde van zijn handelen ieder inzicht in de draagwijdte van zijn gedragingen en de mogelijke gevolgen
daarvan zou hebben ontbroken.
Dit is hoge uitzondering, dus niet te snel aannemen!
Wanneer de verdachte bijvoorbeeld bewust locatie heeft gekozen of bewust voorwerp heeft gekocht, dan blijkt
dit al van enig inzicht.
Culpa in causa
Bij zelfintoxicatie ben je in principe wel ontoerekeningsvatbaar, maar die toestand is aan jezelf te wijten. Dan is
er sprake van culpa in causa. Het beroep op ontoerekeningsvatbaarheid moet worden verworpen.
(Bijvoorbeeld: Stoornis komt doordat hij medicijnen niet heeft ingenomen. Dan is sprake van culpa in causa en
is de stoornis dus aan de verdachte zelf toe te rekenen.)
Alles genoemd in het tweede boek van Wetboek van Strafrecht => misdrijven
Alles genoemd in het derde boek van Wetboek van Strafrecht => overtredingen
