Samenvatting een kennismaking met de oude wereld

Literatuur voor hoorcollege 04 Minoïsche beschaving (40 t/m 42)
- Kreta en Mycene
o Gaan terug tot het derde millennium v.Chr.
o Kreta
 Wordt Minoïsche cultuur genoemd naar koning Minos
 Belangrijkste stad was Knossos
 Vredelievend
 Lineair A
 Paleis niet ommuurd
 1450 v.Chr. veroverd door Mycene
o Mycene
 Militaristisch
 Geregeerd door koning en wagenstrijders
 Uitbreidingen door heel Griekenland, in de Egeïsche Zee en aan de kust van
Klein-Azië

Literatuur voor hoorcollege 05 Myceense beschaving & de ‘Donkere eeuwen’ (86 t/m 88,
91 t/m 95)
- Ontwrichting en herstel
o Na val van Myceense beschaving (1200 v.Chr.)
 Gevolgen
 Paleiseconomie stortte in
 Lineair B raakte vergeten
 Paleizen werden verwoest en niet meer opgebouwd
 Sterke verarming van materiële cultuur
 Invasie van de Doriërs
 Ionische verhuizing
 Vooral naar Klein-Azië
 Bijgedragen tot de herleving van Griekse cultuur
o Maatschappijopbouw
 Ilias en Odyssee van Homerus
 Verovering van Troje en terugkeer van Odysseus
 Zou zich af moeten spelen in tijd van Myceense bloeiperiode maar
beschikt over elementen van Homerus zijn eigen tijd
- De polis
o Zelfstandige, autonome, stadstaten
o Stad met ommeland
o Klein grondgebied met stedelijk centrum
 Agora en Akropolis
o Bestuur met functionarissen
 Legerleiding
 Rechtspraak
 Godsdienstige taken
 Verkiezing
o Streven van polis -> vrijheid en autonomie
 Vrijheid van overheersing door een grote mogendheid of andere polis
 Autonomie om zelf wetten te maken
o Naast polis ook ethnè
 Samenwerkingsverband tussen kleine gemeenschappen

, - Kolonisatie
o Vrijwel door het hele Middellandse zee en Zwarte Zeegebied
o Vooral Phocaea, Milete en Korinthe zonden kolonisten
o ‘Kolonisatie’ misleidend
 Meer een stichting van een nieuwe polis
 Weliswaar wel met morele en religieuze banden aan moederstad
o Gekoloniseerd waar sterke staten ontbraken
 In Egypte en Syrië dan ook geen kolonies, wel handelsposten
 In Zuid-Italië kleinschalig en te midden van inheemse bevolking
o Bevordering van de handel
 Koren en graan
 Door overvloed van voedsel nam kolonisatie af, maar ook door
tegenstand van perzen, Carthagers, en Etrusken
 Door aanvoer van graan werd in Griekenland zelf andere gewassen verbouwd.
 Vooral olijven en druiven
o Geen stad-platteland verhouding in de meeste poleis, veel stadsbewoners waren
boeren

Literatuur van hoorcollege 07/08 democratie Athene (106, 107 & 110 t/m 117)
- Veranderingen op politiek terrein
o Door economische, sociale, en militaire veranderingen kwamen ook politieke
veranderingen teweeg
 Optekening van het recht opdat adellijke willekeur ten einde komt.
 Toelating tot de ambten van niet-adellijke rijken
 Schulddelging, afschaffing van schuldknechtschap en landverdeling
- Tirannie
o Val van aristocratie ging vaak gepaard met het verschijnen van een tirannie
 Primus inter pares
o Cypselus van Korinthe
o Polycrates van Samos
 Bouwde een vloot
 Verdrag met Egypte en later Perzië
o Neutraal begrip, probleemoplosser
- Athene
o Opkomst in zesde eeuw v.Chr.
o Geen last van Dorische invasie dus bleef Ionisch
o Bestuur: aristocratisch
 Archonten
 Legeraanvoerder, hogepriester, opperrechter
 Areopagus
 Adelsraad
 Opstand door Cylon, mislukte
o Solon 594 v.C.
 Betrokken bij verovering Salamis, dus belangrijk
 Deelde Atheners in in vier bevolkingsgroepen; Pentakosiomemnoi,
Hippeis, Zeugieten, Theten. Verder ook nog metoiken en slaven
(timocratie)
 Pentakosiomedimnoi en Hippeis beiden toegang tot Archont