Hoofdstuk 12
Minderjarigheid
§1
Minderjarigheid is een juridisch begrip en vormt geen aanduiding van de ontwikkelingsfase
waarin een persoon zich bevindt. Het recht maakt onderscheid tussen minderjarigheid en
meerderjarigheid, waarbij het meerderjarig worden een belangrijke wijziging in de
rechtspositie met zich meebrengt. Niet alleen verdwijnt als gevolg van het meerderjarig
worden de handelingsonbekwaamheid, ook het gezag dat over minderjarigen wordt
uitgeoefend, eindigt bij het bereiken van de meerderjarigheidsgrens. In de regel wordt op 18-
jarige leeftijd de meerderjarigheid bereikt.
§2
2 belangrijke kenmerken van minderjarigheid zijn de handelingsonbekwaamheid en het
onder gezag staan. Dit gezag kan zijn ouderlijk gezag of voogdij. Beide eindigen bij het
bereiken van de meerderjarigheidsgrens. Van een abrupte overgang is in de praktijk geen
sprake, al is dit wel de suggestie die uit het wettelijk systeem naar voren komt.
De inhoud van het gezag over de minderjarige en de uitoefening ervan zal bij oudere
minderjarigen in de regel zijn afgenomen en jongmeerderjarigen zullen in veel gevallen voor
advies bij de te verrichten rechtshandeling bij hun ouders terecht kunnen.
De handelingsonbekwaamheid van minderjarigen vormt een uitzondering op de algemene
regel; die geeft aan dat iedere natuurlijke persoon (handelings)bekwaam is om
rechtshandelingen te verrichten, voor zover de wet niet anders bepaalt.
Op een aantal plaatsen in de wet worden aan minderjarigen bevoegdheden toegekend. Deze
uitzonderingen op de handelingsonbekwaamheid hebben soms te maken met;
- In het maatschappelijk verkeer gebruikelijke opvattingen
- De wilsbekwaamheid van de minderjarige
- De leeftijd
o Het gaat hier veelal om 12-16 jaar.
Minderjarigheid en handelingsonbekwaamheid zijn bedoeld om kwetsbare personen in het
maatschappelijke en rechtsverkeer te beschermen.
Het bereiken van de meerderjarigheid staat niet ter vrije bepaling van partijen. De wet bevat
dwingend recht, waarvan niet kan worden afgeweken. Maar het is wel mogelijk om door het
sluiten van een huwelijk of meerderjarigverklaring eerder dan bij het bereiken van het 18e
levensjaar meerderjarig te worden.
Van groot belang voor de rechtspositie van minderjarigen is het IVRK dat een aantal rechten
van minderjarigen formuleert. Bij de regeling van de minderjarigheid en de rechtsgevolgen
ervan zijn enkele belangen van bijzondere betekenis. Het gaat om;
- De erkenning van de toenemende mondigheid van minderjarigen
- De rechtszekerheid
o Het zoveel mogelijk vermijden van situaties in het maatschappelijk en
rechtsverkeer waarbij onduidelijkheid bestaat over rechtsgeldigheid van door
minderjarigen verrichte rechtshandelingen.
Beide belangen hangen nauw samen met het ouderlijk gezag. Ten slotte is er ook het belang
van de maatschappij dat de minderjarige zich zo volledig en harmonieus mogelijk ontwikkeld,
zodat het kind eenmaal volwassen, zijn bijdrage kan leveren aan de maatschappij.
Minderjarigheid
§1
Minderjarigheid is een juridisch begrip en vormt geen aanduiding van de ontwikkelingsfase
waarin een persoon zich bevindt. Het recht maakt onderscheid tussen minderjarigheid en
meerderjarigheid, waarbij het meerderjarig worden een belangrijke wijziging in de
rechtspositie met zich meebrengt. Niet alleen verdwijnt als gevolg van het meerderjarig
worden de handelingsonbekwaamheid, ook het gezag dat over minderjarigen wordt
uitgeoefend, eindigt bij het bereiken van de meerderjarigheidsgrens. In de regel wordt op 18-
jarige leeftijd de meerderjarigheid bereikt.
§2
2 belangrijke kenmerken van minderjarigheid zijn de handelingsonbekwaamheid en het
onder gezag staan. Dit gezag kan zijn ouderlijk gezag of voogdij. Beide eindigen bij het
bereiken van de meerderjarigheidsgrens. Van een abrupte overgang is in de praktijk geen
sprake, al is dit wel de suggestie die uit het wettelijk systeem naar voren komt.
De inhoud van het gezag over de minderjarige en de uitoefening ervan zal bij oudere
minderjarigen in de regel zijn afgenomen en jongmeerderjarigen zullen in veel gevallen voor
advies bij de te verrichten rechtshandeling bij hun ouders terecht kunnen.
De handelingsonbekwaamheid van minderjarigen vormt een uitzondering op de algemene
regel; die geeft aan dat iedere natuurlijke persoon (handelings)bekwaam is om
rechtshandelingen te verrichten, voor zover de wet niet anders bepaalt.
Op een aantal plaatsen in de wet worden aan minderjarigen bevoegdheden toegekend. Deze
uitzonderingen op de handelingsonbekwaamheid hebben soms te maken met;
- In het maatschappelijk verkeer gebruikelijke opvattingen
- De wilsbekwaamheid van de minderjarige
- De leeftijd
o Het gaat hier veelal om 12-16 jaar.
Minderjarigheid en handelingsonbekwaamheid zijn bedoeld om kwetsbare personen in het
maatschappelijke en rechtsverkeer te beschermen.
Het bereiken van de meerderjarigheid staat niet ter vrije bepaling van partijen. De wet bevat
dwingend recht, waarvan niet kan worden afgeweken. Maar het is wel mogelijk om door het
sluiten van een huwelijk of meerderjarigverklaring eerder dan bij het bereiken van het 18e
levensjaar meerderjarig te worden.
Van groot belang voor de rechtspositie van minderjarigen is het IVRK dat een aantal rechten
van minderjarigen formuleert. Bij de regeling van de minderjarigheid en de rechtsgevolgen
ervan zijn enkele belangen van bijzondere betekenis. Het gaat om;
- De erkenning van de toenemende mondigheid van minderjarigen
- De rechtszekerheid
o Het zoveel mogelijk vermijden van situaties in het maatschappelijk en
rechtsverkeer waarbij onduidelijkheid bestaat over rechtsgeldigheid van door
minderjarigen verrichte rechtshandelingen.
Beide belangen hangen nauw samen met het ouderlijk gezag. Ten slotte is er ook het belang
van de maatschappij dat de minderjarige zich zo volledig en harmonieus mogelijk ontwikkeld,
zodat het kind eenmaal volwassen, zijn bijdrage kan leveren aan de maatschappij.
